Tibetan
དི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཉིད་ཞིང་ངོ༌། །གང་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཟས་སོ། །རྒྱུ་ཁས་བླངས་ནས་ཚོར་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྗོད་པ། ད་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབང་དོན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་པ་ལས་རེག་པ། དེ་ལས་ཚོར་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་བར་དང་བཅས་པའམ་བར་མེད་པ་ཅིག་ཡིན་གྲང་ན། བར་དང་བཅས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཆོད་པའི་ལྟ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་འདུ་བར་འགྱུར། བར་མཚམས་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་མ་ཆོད་པར་གྱུར་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་དེ་བདག་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་པ་ལས་འདུ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་འཇུག་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་གོ་སྐབས་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་བར་མཚམས་མེད་པའོ། །མཚུངས་པ་ནི་མཉམ་པ་སྟེ་མཐོ་དམན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇུག་པ་མེད་དུ་ཆུང༌། །དུ་མ་ཡིན་ལ་རག་གོ་སྙམ་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པ་ནི་ཆ་ ཤས་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །འདུ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཞེས་པ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འདུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་དཔྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་སོར་མོའི་ཚོགས་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་བསལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་བདེ་བ་བསྒྲུབས་པ་འགྲུབ་ཅིང་སོགས་པ་ངལ་ཞིང་དུབ་པའོ། །གནོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པས་མེད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གང་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་འཇོམས་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་ཟློག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། མཐོང་བའམ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བའམ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་
Chinese
如是即是善加观察。从彼所真实生起之禅定之乐即是食。言说于承认因之后而现执着于受者，今为显示以无因性而无有受故，故说“境义”。谓境与根与识三者聚集和合而有触，若从彼生受，则彼亦有间隙或无间隙耶？有间隙，即若见为各别分离，则如何能聚集？无间隙，即若成为不分离，则成为一，即成为自性一。若谓如是微尘等聚集和合而能聚集者，故说“微尘”。然微尘亦不入于微尘，如是于无有空隙之微尘则无有间隙。等同者，谓平等，即以无有高下故。若谓无有入处则小，须待众多耶？故说“未进入”。微尘之聚集即成为自性一，以无有分故。若不如是，则应成有分。又无分者，即以分空。聚集者，谓事物之集合。云何耶？是为显示不可能性。识亦无有聚集，以非有身故。如是集合，亦无有真实集合之事物，故无有聚集。先前之观察，谓如是确定遮遣从指端之集合等。痛苦者，谓成办安乐已成办等，疲劳困顿。损害者，谓以受之无因及无作者故，从无有之门。于何如何成者，是为显示无因性。何故不摧坏者，谓以无因性，何故不遮止耶？若谓所应知之事物本身若无有，则如何能有见等之名言耶？故说“见或”，谓见或触等义之名言，如梦一般是缘起之
English
Thus, it is well to examine. The bliss of meditative absorption that truly arises from that is food. It is said in relation to manifestly clinging to feeling after acknowledging a cause. Now, in order to show that there is no feeling due to the absence of a cause, it is said, "object-sense." That is, touch arises from the gathering and union of objects, senses, and consciousnesses. If feeling arises from that, is it with or without an interval? If it has an interval, that is, if it is seen as separate and distinct, how can it gather? If there is no interval, that is, if it becomes non-separate, then it becomes one, that is, it becomes one in nature. If you think that atoms gather and unite in this way, then it is said, "atom." However, even an atom does not enter into an atom, for there is no interval in an atom without space. Equality means sameness, that is, because there is no high or low. If you think that it is small because there is no entry, and it depends on many, then it is said, "not entered." The gathering of minute particles becomes one in nature, because it is without parts. If it is not like that, then it would follow that it has parts. Furthermore, that which is without parts is empty of parts. Gathering is a collection of things. How is it? This is to show impossibility. There is also no gathering of consciousness, because it is not embodied. Likewise, there is no real collection of things in a collection, so there is no gathering. The previous examination is the definite refutation of the collection of fingertips, etc. Suffering is fatigue and exhaustion, such as accomplishing happiness and so on. Harm means from the door of non-existence, because there is no cause or agent of feeling. How does it become what? This is to show causelessness. Why does it not destroy? That is, why does it not prevent it because of causelessness? If you think that if the object to be known itself does not exist, how can there be terms such as seeing? Therefore, it is said, "seeing or," that is, the terms of seeing or touching, etc., are like dreams, arising dependently.
Tibetan
སེམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཚོར་བ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལ། སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་སྨོས་ཏེ། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཚོར་བ་དེ་སྔར་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་དེ་ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དྲན་པ་འབའ་ཞིག་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཚོར་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཉིད་ནི་སྔར་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྔར་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནི་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚོར་བ་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཚོར་བ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་ཚོར་བས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང༌། ཚོར་བ་ཉམས་མྱོང་ཞེས་བརྗོད་པ། །ཚོར་བྱ་ཚོར་བྱེད་ཚོར་བ་རྣམས། །སོ་སོར་གྱུར་པ་མ་མཐོང་ན། །གང་གིས་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང༌། །དེ་ལྟར་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་ནི། །མཁས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག །ཅེས་འབྱུང་ངོ༌། །སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབང་པོ་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བདག་པོའི་ཚུལ་གྱིས་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་དབང་པོའོ། །གཟུགས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུགས་རྣམས་སོ། །བར་ན་ཞེས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་བར་ནའོ། །ནང་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་ནའོ། །ཕྱི་ན་སྟེ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནའོ། །གཞན་ན་སྟེ་བརྗོད་པ་རྣམས་ལས་གཞན་ནའོ། །སེམས་དང་ཡིད་ནི་དོན་གཅིག་པའོ། །ལུས་དང་ལྡན་ཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྟེན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་འཐད་པ་ཡང་སྟབས་གཅིག་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། ཤེས་བྱ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པའོ། །གཞན་གྱིས་བདེན་པ་གཉིས་མི་འཐད་
Chinese
心是能知，但并非是胜义谛中存在的事物。如果这样认为，心能见到感受，所以说“与心同时”。感受是指与心完全相应的法，又因为是同时产生的，所以不是心所能把握的。而且，感受也不是先前产生的意识所能认识的，因为那时它还不存在。感受也不是后来产生的意识所能认识的，因为那时它也已经不存在了。因此，它仅仅是回忆而已。感受也不是自己认识自己，因为自证已经被否定了。也不是被其他所认识，因为那也已经被否定了。“尼”的意思是“因为”，因为没有任何感受者存在，所以，除了执着于其他显现之外，真实的感受是不存在的。“这个”指的是感受。“那些”是指感受是安住于忆念。在《法集要颂经》中也说：“感受名为经验，所感能感及感受，若未见各自分离，谁又亲自去体验？如是诸感受，智者应安住于忆念。”为了说明心安住于忆念，所以说了“意”等。根是指在生起意识时，以主宰的方式行使权力的意思，所以称为根。“色等”是指与身体不同的色等。“之间”是指根与境之间。“内”是指身体的内部。“外”是指身体的外部。“其他”是指与所说的事物不同。“心”和“意”是同一个意思。它不是与身体混合在一起，也不是不同的所依，没有任何事物存在。认为在世俗谛中，存在如幻觉般的自性之心。为了证明这一点，也同时想说明法安住于忆念，所以说了“从所知”等。“如是”是指陈述的顺序。他人认为二谛不合理。
English
The mind is the knower, but it is not something that exists in the ultimate truth. If one thinks that the mind sees feelings, it is said to be "simultaneous with the mind." Feeling refers to a dharma that is completely in accordance with the mind, and because it arises simultaneously, it is not something that can be grasped by the mind. Furthermore, feeling cannot be known by a previously arisen consciousness, because it does not exist at that time. Feeling cannot be known by a subsequently arisen consciousness either, because it no longer exists at that time. Therefore, it is merely a recollection. Feeling is not self-aware, because self-awareness has already been negated. It is also not known by others, because that has also been negated. "Ni" means "because," because there is no experiencer of feeling, therefore, apart from clinging to other appearances, true feeling does not exist. "This" refers to feeling. "Those" indicate that feeling is abiding in mindfulness. In the Dharmapada, it is also said: "Feeling is called experience, what is felt, the feeler, and the feeling, if one does not see them separately, who then personally experiences it? Thus, for all feelings, the wise should abide in mindfulness." In order to explain that the mind abides in mindfulness, it is said "mind" and so on. The sense faculty (dbang po) means that it exercises power in the manner of a master in the arising of consciousness, therefore it is called a sense faculty. "Form etc." refers to forms etc. that are different from the body. "Between" refers to between the sense faculty and the object. "Inner" refers to the inside of the body. "Outer" refers to the outside of the body. "Other" refers to other than the things that are said. "Mind" and "intellect" are the same meaning. It is not mixed together with the body, nor is it a different basis, there is no thing whatsoever. It is thought that in conventional truth, there exists a mind of illusory nature. In order to prove this, it is also intended to simultaneously explain that the Dharma abides in mindfulness, therefore it is said "from the knowable" etc. "Thus" refers to the order of statement. Others consider the two truths to be unreasonable.