Tibetan
ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་པ་མེད་ན་ཕྱིས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་རང་རིག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་པོ་སྙམ་པ་ལ། དོན་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་དོན་དམ་པ་ཞིག་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་རིག་པ་དོན་དམ་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །འོན་ཏེ་རང་རིག་པ་དོན་དམ་པ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱིས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་མེད་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དྲན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རང་བཞིན་མེད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་འདིར་མི་འགོག་པའི་ཕྱིར་དང༌། འོ་ན་འདིར་ཅི་ཞིག་འགོག་སྙམ་པ་ལ་འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འགོག་གོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །ད་ནི་ཡུལ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲི་བའི་ཚིག་བཀོད་དེ། གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་ ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ཞེན་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་སྤངས་པ་ཕྱི་རོལ་ན་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ལས་སྒྱུ་མ་མཁན་ལ་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མ་བརྟགས་པའི་ཚེ་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ན་གང་གི་ཚེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་ནི། དངོས་པོར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སྤོང་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཀྱང་ཞེན་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བས། དེ་བས་ན་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་གཅིག་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྤྱོད་པའི་གང་གི་ཚེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་མེད་དོ་ཞེས་བརྟག་ཅིང་དགག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྙེད་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་ལ། དེ་ལྟར་དགག་བྱ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཚེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་རྣལ་འབྱོར་པའི་བློའི་མདུན་ན་མི་གནས་ཏེ། གཟུང་བའི་ཆ་ལས་མི་ལྡན་པའི་དུས་དེའི་ཚེ། རྣམ་པ་གཞན་གསུམ་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅིར་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྣང་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་མི་མངའ་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང༌། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྟོག་པའི་འཕེན་ཤུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་མི་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་མཆོད་སྡོང་དང་འདྲའོ་སྙམ་ནས། མཆོད་སྡོང་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་སྐུ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་མི་མངའ་བར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མའི་ལུགས་ལ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། རྨི་ལམ་གྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་དཔེ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང༌། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང༌། མཆོད་སྡོང་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང༌། དེ་དང་དེ་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལ་ལ་དག་ན་རེ། འདི་འགོག་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། བདག་གིས་ནི་མ་མཐོ
Chinese
等等这样说。如果对于安乐等等的体验没有自证，那么后来也会有产生记忆的自证，并且认为可以通过比量来成立。因此说了“义忆”等等。不需要通过产生忆念的意识来成立一个真实的自证意识，因为如上所说的方式，真实的自证已经成立了，这样想的。然而，如果真实的自证的存在本身没有成立，那么后来产生忆念的意识是不合理的，如果这样说。即使没有真实的，凭借世俗存在的自证，也会产生忆念的意识，因此说“忆念它”。然而，即使在世俗中存在也是不合理的，因为承认没有自性，如果这样说。像这样等等这样说。因为在这里不遮止世俗的见闻等等。如果想知道这里遮止什么，因此说了“这里是”等等。这里是为了遮止产生一切痛苦的因，对实有的执着，所以遮止自性，这样想的。现在为了显示，因为缘于二谛的空性，应该修习瑜伽。因此设置了像幻化一样的提问之词。其他人这样认为，因为了知空性不是断除障碍的因，所以不应该由具有分别念的人修习，例如像幻术师等等一样，如果这样想。因此说了“做那个”等等。并且产生执着的原因有两个：没有舍弃内在的不如理作意，外在有可以观察的对境。但是幻术师具有这两者，因此暂时在没有观察的时候产生执着是合理的。但是什么时候？伟大的瑜伽士在无数劫中串习空性，因此断除了对实有的执着习气，即使像把余甘子的果实放在手掌中一样地观看一切法，也不会有执着，因此不会产生烦恼。因此，因为是断除障碍的因，所以应该修习空性的瑜伽。
English
Etc. If there is no self-awareness of experiencing happiness, etc., then later there will be a self-awareness of arising memory, and it is thought that it can be established by inference. Therefore, it is said, "Meaning memory," etc. It is not necessary to establish a truly real self-awareness consciousness through the arising of memory consciousness, because the truly real self-awareness has already been established in the manner described above. However, if the existence of the truly real self-awareness itself is not established, then it is unreasonable for memory consciousness to arise later, if you say so. Even if there is no truly real, by virtue of the conventionally existent self-awareness, memory consciousness will arise, therefore it is said, "Remember it." However, even existence in the conventional is unreasonable, because it is admitted that there is no inherent existence, if you say so. Like this, etc., it is said. Because here, the conventional seeing and hearing, etc., are not negated. If you want to know what is negated here, therefore it is said, "Here is," etc. Here, in order to negate the cause of the arising of all suffering, the clinging to things as real, therefore inherent existence is negated, it is thought. Now, in order to show that because of emptiness, which focuses on the two truths, yoga should be practiced. Therefore, the words of questioning like illusion are set up. Others think that because knowing emptiness is not the cause of eliminating obscurations, it should not be practiced by those who have conceptual thoughts, just like illusionists, etc., if you think so. Therefore, it is said, "Doing that," etc. And the causes of arising clinging are two: not abandoning the internal improper attention, and the external object that can be examined is nearby. But illusionists have both of these, therefore it is reasonable for clinging to arise temporarily when there is no examination. But when? Great yogis have become accustomed to emptiness for countless eons, therefore they have eliminated the habitual tendencies of clinging to things as real, even if they see all phenomena as if they were placing the fruit of the Emblica in the palm of their hand, they will not have clinging, therefore afflictions will not arise. Therefore, because it is the cause of eliminating obscurations, the yoga of emptiness should be practiced.
Chinese
是应当修习之义。那么，如何修习空性之瑜伽呢？想到这里，便说了“何时”等等。稍微地，在远离一和多等等的行持的任何时候，观察并遮破“色等任何事物不存在”时，连丝毫可以被遮破的事物也找不到的时候，在那时，就不会产生对存在的执着。像这样，因为所要遮破的没有成立，所以知道所遮止的也没有成立的时候，对于“没有”也不会有执着，因此会成为分别。像这样，任何时候，事物和没有事物两者都不在瑜伽士的智慧面前存在，也就是不具有能取之分的时候，因为没有第三种其他的相，所以通过什么也不缘，一切分别都完全寂灭，是这个意思。如果那样没有分别，那么对所化众生显现佛的色身就不合理了，如果这样问。没有分别，通过所化众生的福德，像如意宝和如意树一样显现，是没有相违的，这样想之后，说了“如意宝”等等。那么，如果那样确实没有分别，那么佛对所化众生 有障碍吗？以前菩提萨埵阶段的分别的推动力，即使佛陀本身有分别，做利益有情的事业也没有相违，例如像飞行天空的金翅鸟的佛塔一样，这样想之后，说了“佛塔成就”等等。这些是显示佛地的没有分别，而不是显示连色身和智慧本身也没有，因此对于说有意义的中观宗来说，那些就像显现的那样没有相违，并且对于梦境的意义等等，也像显现的那样承认，因此，例如如意宝和如意树以及佛塔等等，也像没有分别一样。像那样显现，像那样成办事情，但那些自身也不是没有，就像这样。因此，有些人说：“这是说遮破的中观”，这样流传着，但我没有听到。
English
It means that it should be practiced. Then, how should the yoga of emptiness be practiced? Thinking about this, it is said, "When," etc. Briefly, at any time of conduct that is free from one and many, etc., when observing and refuting "no object such as form exists," at that time when even a little bit of an object to be refuted cannot be found, at that time, attachment to existence will not arise. Like this, because what is to be refuted is not established, so when knowing that what is to be stopped is also not established, there will be no attachment to "non-existence" either, therefore it will become discrimination. Like this, at any time when both things and non-things do not exist in front of the yogi's mind, that is, when not having the aspect of the apprehended, because there is no third other aspect, so through not focusing on anything, all discriminations are completely pacified, that is the meaning. If there is no discrimination like that, then it is unreasonable for the form body of the Buddha to appear to those to be tamed, if asked like this. There is no contradiction in appearing like a wish-fulfilling jewel and a wish-fulfilling tree through the merit of those to be tamed, without discrimination, after thinking like this, it is said, "Wish-fulfilling jewel," etc. Then, if there is indeed no discrimination like that, then does the Buddha have obstacles for those to be tamed? The driving force of discrimination in the previous Bodhisattva stage, even if the Buddha himself has discrimination, there is no contradiction in doing the work of benefiting sentient beings, for example, like the stupa of the Garuda flying in the sky, after thinking like this, it is said, "The stupa is accomplished," etc. These are to show the non-discrimination of the Buddha-land, not to show that even the form body and wisdom itself do not exist, therefore for the Madhyamaka school that speaks of meaning, those are not contradictory as they appear, and for the meaning of dreams, etc., they are also acknowledged as they appear, therefore, for example, wish-fulfilling jewels and wish-fulfilling trees and stupas, etc., are also like without discrimination. Like that they appear, like that they accomplish things, but those themselves are also not non-existent, just like this. Therefore, some people say, "This is the Madhyamaka that speaks of refutation," it is rumored like this, but I have not heard.