Tibetan
བས་ན་མི་ནུས་ན་ནི་ལྟུང་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གི །ནུས་ན་ནི་གང་མ་བྱས་པ་ལྟུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གཞི་དག་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་བསྲུང་བར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ། གང་གཙོ་ཆེ་བ་དེ་བསྲུང་ཞིང་ཅིག་ཤོས་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་བསླབ་པའི་གཞི་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། གང་ཐོག་མར་ བརྩམས་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་ཅིག་ཤོས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་ཀྱང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བསམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུས་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཕྱི་མས་བར་དུ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ཡང་ལེགས་པར་ཟིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། སྔ་མའི་འཕྲོ་མ་ལུས་པ་ཕྱི་མ་ཡང་ཐང་ཆོད་པར་བྱར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ལེགས་པར་ཟིན་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཕྱི་མར་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྔ་མའི་འཕྲོ་ལུས་པའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་གཉི་ག་ལེགས་པར་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྔ་མ་མ་ཟིན་པར་ཕྱི་མ་མི་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས། ད་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྡོམ་པ་གསུམ་ལས། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྲེ་མོའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བྲེ་མོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལ་འཇུག་པར་ཤེས་བཞིན་གྱི་ཚོར་བར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་སྤོང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། དོན་མེད་ས་རྐོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤོང་བ་བསྟན་ཏེ། ས་རྐོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དག་ལས་འདི་དག་ཁོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང༌། མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གཞི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དུ་བཤད་ལ། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་བཤད་ཀྱི་ཁྱིམ་པ་ལ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང༌། འདིར་ནི་དེ་དག་བྱང་ཆུབ
Chinese
因此，如果不能，就安立为没有堕罪；如果能，那么没有做就成了堕罪。这只是一个例子而已。当菩萨的学处在某些情况下不能守护时，就应守护主要的，而将另一个置于中舍，以这种方式秘密地进行，这是所要表达的。那么，当学处变得相似，无法同时修持时，应该如何修持呢？为了表明首先开始的那个应该修持，而另一个即使置于中舍也不会成为堕罪，所以说了“想到什么”等等。因为在那个时候，后面的不会中断前面的，所以前面的也会变得很好地掌握。因为前面的余下部分没有遗漏，后面的也可以彻底完成。两者都会变成很好地掌握的一个。如果不是那样，那么因为后面的会中断前面的，并且前面的还有余下部分，所以前后两者都不会变得很好地掌握。因为在没有掌握前面的情况下，不知道后面的不应该做。非如理作意的近烦恼也会增长。如果不是那样，就不会增长。这样一般地开示之后，现在为了具体地说明三种律仪中如何修学律仪戒，所以说了“戏笑之语”等等。其中，第一颂是就断除自性罪而言的，因为戏笑之语等是自性罪。因此，其含义是，一旦意识到要进入其中，就应立即断除。以“无意义地挖地”等一颂表明了断除遮止罪，因为挖地等是遮止罪。然而，在自性和遮止的罪过中，为什么要单独说这些呢？因为像杀生和饮用令人陶醉之物这样的行为，在声闻的律藏中被说成是共同的在家和出家的基础。而上面所说的那些是针对出家者说的，没有对在家者说。并且，这里那些菩提
English
Therefore, if one cannot, it is established as without transgression; if one can, then not doing it becomes a transgression. This is just an example. When a Bodhisattva's precepts cannot be kept in certain situations, one should protect the main one and secretly proceed by placing the other in equanimity, this is what is being shown. So, when the precepts become similar and cannot be practiced simultaneously, how should they be practiced? To show that the one that was started first should be practiced, and the other, even if placed in equanimity, will not become a transgression, therefore it is said, "Thinking of what," and so on. Because at that time, the latter will not interrupt the former, so the former will also become well grasped. Because the remaining part of the former is not left out, the latter can also be thoroughly completed. Both will become one that is well grasped. If it is not like that, then because the latter will interrupt the former, and because there is a remaining part of the former, neither the former nor the latter will become well grasped. Because without grasping the former, one does not know that the latter should not be done. The near afflictions of non-reasoned attention will also increase. If it is not like that, it will not increase. Having shown it in general like that, now, in order to specifically explain how to train in the discipline of the three vows, it is said, "Jesting words," and so on. Among them, the first verse is in terms of abandoning natural transgressions, because jesting words and so on are natural transgressions. Therefore, its meaning is that as soon as one becomes aware of entering into them, one should immediately abandon them. With one verse such as "Digging the ground without meaning" and so on, it shows the abandonment of prohibited transgressions, because digging the ground and so on are prohibited transgressions. However, among the transgressions of nature and prohibition, why are only these mentioned? Because actions such as killing and drinking intoxicants are said to be a common basis for both householders and renunciates in the Hearer's Vinaya. And those mentioned above are spoken to renunciates, not to householders. And here, those Bodhi
Tibetan
་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པས་ཀྱང་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་གཤེགས་བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་ལས་གང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བའི་ཚུལ་ བཤད་ནས། ད་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་ཚེ་བསྐྱོད་པར་འདོད་གྱུར་ཏམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་བཤད་དེ། འོན་ཏེ་བདག་ལ་སྟོད་པ་དང༌། གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཇི་ལྟར་ན་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ལ་སྟོད་པ་ནི་བདག་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞན་ལ་སྨོད་པ་ནི་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣའི་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་བཟོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ཡང་མི་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང༌། ལེ་ལོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡིན་ལ། ཟབ་མོའི་དོན་ལ་འཇིགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡིན་ཞིང༌། སྤྱོད་པ་སྤྱི་བརྟོལ་དང་མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང༌། གཉེན་འདབ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་གྱི་འདི་ལས་ལོག་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བྲེ་མོའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཤིན་དུ་ངེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང༌། མི་བཟོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།
Chinese
因此，正如出家菩萨应当守护一样，在家菩萨也应当守护。所谓的“善逝学处”是，经中说，凡是对众生无益的，都应当舍弃。如是宣说了如何守护与声闻共同的别解脱戒后，现在就以不共的舍弃意之不善业的别解脱戒方面来说，宣说了“何时欲行持”等六个偈颂。那么，赞叹自己和诽谤他人，如何是别解脱戒的相违品呢？赞叹自己，是因为对自己的身体和受用特别贪执而发起；诽谤他人，是因为嫉妒和悭吝而发起，因此这些是意的恶业。为了教导如何修学积聚不善法的戒律，宣说了“不能忍”等两个偈颂。那么，这如何是积聚善法的相违品呢？积聚善法，是以六度来概括的。这里，不能忍是安忍的相违品；懈怠是精进的相违品；畏惧甚深之义是智慧的相违品；行为粗暴和说无稽之谈是禅定的相违品；对自己的身体和受用以及亲眷等特别贪执是布施的相违品。那么，什么是戒律的相违品呢？就是这些所说的内容，除此之外没有其他的，因为戒律是以三种律仪来概括的。其中，以“戏笑之语”等是就别解脱戒方面来说的；以“极其决定”等是就成办有情义利方面来说的；“不能忍”等是就积聚善法方面来说的，除此之外没有其他的戒律。现在就以成办有情义利方面来说。
English
Therefore, just as a renunciate Bodhisattva should protect, so too should a lay Bodhisattva. The so-called "Sugata's training" is, as stated in the sutras, whatever is not beneficial to sentient beings should be abandoned. Having explained how to protect the Pratimoksha vows that are common with the Shravakas, now, with regard to the uncommon Pratimoksha vows that prevent the non-virtuous deeds of the mind, six verses beginning with "When one wishes to act" are explained. How are praising oneself and denigrating others contradictory to the Pratimoksha vows? Praising oneself arises from being particularly attached to one's own body and possessions, while denigrating others arises from jealousy and miserliness. Therefore, these are non-virtuous deeds of the mind. To teach how to train in the precepts of accumulating non-virtuous dharmas, two verses beginning with "Intolerance" are taught. How are these contradictory to accumulating virtuous dharmas? Accumulating virtuous dharmas is summarized by the six perfections. Here, intolerance is the opposite of patience; laziness is the opposite of diligence; fear of profound meaning is the opposite of wisdom; acting rudely and speaking nonsense are the opposite of meditation; and being particularly attached to one's own body, possessions, and relatives is the opposite of generosity. So, what are the opposites of ethics? These explanations themselves are, and there is nothing else apart from these, because ethics are summarized by the three vows. Among them, "jesting speech" and so on are with regard to the Pratimoksha vows; "utmost certainty" and so on are with regard to accomplishing the benefit of sentient beings; "intolerance" and so on are with regard to accumulating virtuous dharmas, and there are no other ethics apart from these. Now, with regard to accomplishing the benefit of sentient beings.