Tibetan
།བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྟའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། ཅི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་ པ་ཡོད་པས་སམ། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན། སྔ་མ་ལ་ནི་ཞུགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཉམས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྫས་སུ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། ཅི་འདི་ལྟར་མ་བྱུང་བ་གང་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་ནས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མེད་པས་ན་ཞིག་པ་ཞེས་བརྗོད། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཆོས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དུས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་དེ་ལོ་ན་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་འདིར་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་ལ། དངོས་པོ་རྟག་པར་ཡང་མི་འདོད། །དངོས་ལས་དངོས་མིན་གཞན་མིན་པ། །གསལ་བར་དབང་ཕྱུག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའོ། །གང་ཡང་འདས་པའི་ལས་ཡོད་པ་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་མདོའི་ཚིག་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏེ། འདས་པ་ཡོད་དོ་མ་འོངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ནི་གང་སྔར་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པ་ནི་གང་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་སྒྲ་ཚིག་ཕྲད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་མིག་སྐྱེ་བ་ན་གང་ནས་ཀྱང་འོངས་པ་མེད་དོ། །འགག་པ་ན་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དག་མིག་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་བྱུང་ནས་ཀྱང་འགག་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མིག་མ་འོངས་པ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་མ་འོ
Chinese
如果作为者是空性的，那么事物也应是存在的，这样一来，马角等也应成为真实存在了。作为者又是如何述说过去、未来和现在所发生的呢？难道有不同于此的作为者吗？还是自身所为？前者是没有进入的，后者对于法来说，自身安立过去等的相状也不会有丝毫的退失。如果现在所发生的作为实体存在，同样过去和未来也存在的话，那么那时像这样，作为自性存在的法，怎么会是不生不灭的自性呢？难道像这样，未发生的，是从不存在中产生的吗？另者，是从外部不存在的，因为不存在才说是坏灭。如果它自身在先前和后来的时间里恒常存在，那么就会像现在发生的一样，成为可观察的对象等了。因此，未发生的缘故，不存在的法不是行走的，如果承认具有三时，那么过去等是不存在的。对此，这里有一个总结的偈颂：自性在一切时存在，也不希望事物是常恒的，事物与非事物不相异，清晰地是自在的行境。这是偈颂的意思。如果说过去的行为存在，未来的果报存在，那么经部的词句中述说过去等事物，也是为了遣除诽谤因果的观点，所以世尊才说：过去存在，未来存在。过去是先前已经发生、已经出生、已经坏灭的；未来是具有因就会产生的。像这样，说因等是存在的，存在的语词是连词，所以在三时中都可以使用。因此，世尊是这样在胜义谛中宣说空性的：比丘们，眼睛产生时，从任何地方也没有来处；灭亡时，也没有去往任何地方。像这样，比丘们，眼睛是从未生而生，生后也会灭亡。如果眼睛在未来是存在的，那么未来
English
If the agent is empty, then things should also exist, so that the horns of a horse, etc., should also become truly existent. How does the agent speak of what has happened in the past, future, and present? Is there an agent other than this? Or is it done by itself? The former has no entry, and for the latter, for the Dharma, there is not the slightest loss in establishing the aspects of the past, etc., by itself. If what is happening now exists as a substance, and the past and future also exist in the same way, then at that time, how can a Dharma that exists by its own nature be the nature of not being born and not being destroyed? Is it said that what has not happened like this is born from non-existence? Furthermore, it is non-existent from the outside, because it is non-existent that it is said to be destroyed. If it itself always exists in the previous and later times, then it will become an observable object, etc., as it is happening now. Therefore, because it has not happened, the non-existent Dharma is not walking, and if it is admitted to have three times, then the past, etc., do not exist. To this, here is a summary verse: Self-nature exists at all times, and does not want things to be constant either, things and non-things are not different, clearly it is the realm of freedom. This is the meaning of the verse. If it is said that past actions exist and future results exist, then the words of the sutras that speak of past things, etc., are also to dispel the view of slandering cause and effect, so the Blessed One said: The past exists, the future exists. The past is what has already happened, has been born, and has been destroyed; the future is what will arise if there is a cause. In this way, it is said that causes, etc., exist, and the word "exists" is a conjunction, so it can be used in the three times. Therefore, the Blessed One declared emptiness in the ultimate truth in this way: Monks, when the eye arises, there is no place from which it comes; when it ceases, there is no place to go. In this way, monks, the eye will arise from the unborn, and after arising, it will also cease. If the eye exists in the future, then the future