Tibetan
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ། ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ། ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་ཙཱཪྻ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་པཉྩི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བམ་པོ་དང་པོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཆོས་སྐུ་དང་བཅས་རྣམས་དང་བདེ་གཤེགས་སྲས། །གཏི་མུག་ལྗོན་པ་རྩ་ནས་བཏོན་ཅིང་སྤྲོས་པ་རྣམས་བཅོམ་པ། །སྐྱེ་སྩོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཅོམ་སེམས་ཅན་ཕན་ལ་རྗེས་འཇུག་པ། །འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ་ཡི། །ཚིག་དོན་ཟབ་མོ་རྟོགས་བྱེད་པ། །ཚིག་དང་ངག་རྣམས་རབ་གསལ་བའི། །དཀའ་འགྲེལ་བདག་གིས་བརྩམ་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པའི་དོན་གང་ཡིན་ལ་ཤིན་ཏུ་བློ་གྲོས་གསལ་བ་དང༌། །གསུང་རབ་རོ་ལ་གོམས་པས་ཞུགས་པའི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་བརྗོད་ནུས་ཏེ། །དེ་ཡི་དོན་ལ་བློ་གྲོས་བླུན་བདག་སྨྲ་བར་དབང་བ་ཅི་ཞིག་དེ་ལྟ་ནའང༌། །གང་ཕྱིར་དགེ་བ་གོམས་བྱས་ལེགས་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེས་ན་བདག་འཇུག་ཡིན། །ཡོན་ཏན་བག་ཆགས་ཅུང་ཟད་དང་ནི་སྤོབས་པ་དང༌། །ཡོན་ཏན་གྱིས་མཛེས་བློ་གྲོས་བདག་ལ་འགའ་མེད་ཀྱང༌། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་འདྲ་ལ་བདག་ཚིག་འཇུག་གང༌། །བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བསྟེན་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན། །འདིར་འཕགས་པ་ཞི་བའི་ལྷ་དེ་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བརྙེས་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བཞེད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ། རང་གི་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ། གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བཞེད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཐུགས་གཞོལ་བ། བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་དེ་ལ་གོམས་པས་རོ་མཆོག་ལ་ཞུགས་ཤིང༌། གཞན་དག་ལ་ཡང་ལམ་དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་མཛད་པར་བཞེད་ནས། བདེ་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་དོན་བདུན་བསྟན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང༌། བརྗོད་ པར་བྱ་བ་དང༌། དགོས་པ་དང༌། དེའི་འགྲེལ་པ་བརྗོད་པ་བསྟན་པ་དང༌། རང་བཟོར་རྩོམ་པ་སྤོང་བ་དང༌། ཟློས
Chinese
入菩萨行论难解疏。 智慧生智。 入菩萨行论难解疏。 智慧生智。 印度语：菩提查亚阿瓦达拉班智卡。藏语：入菩萨行论难解疏。 顶礼圣妙吉祥童子。 顶礼圣观世音自在。 卷一。 顶礼以法身安乐逝者及安乐逝者之子。 斩断愚痴之树根，摧毁一切戏论者。 被生等痛苦所折磨，随顺利益有情者。 以大光明顶礼诸佛。 入菩萨行之。 词义深奥能通达。 词语语句极明晰。 难解疏我当造。 对于入菩萨行之意义，内心极具智慧者， 精通经论之味，内在自性者方能宣说， 对于此义，愚钝如我，有何资格宣说？虽然如此， 因我已串习善法，成为殊胜之果，故我愿投入。 功德习气少许及自信， 以及以功德庄严之智慧，我皆无有， 虽是如此，我为何投入此等言词？ 乃是依止殊胜善知识之果。 在此，圣寂天已证悟一切经论之义之实相， 获得三摩地之大自在，欲求圆满正等觉， 具足对众生之慈悲，不顾自身之安乐， 欲求利他与安乐，倾心于菩萨之功德， 自身精通此功德，已入胜味，为令他人亦能证悟此道，故欲造《入菩萨行论》， 故说“安乐逝者”等偈颂。 此偈颂以简略方式宣说了七义：应顶礼三宝及堪布等， 所说之义，必要，及其注释之宣说， 舍弃自造论典，驳斥
English
A Difficult Commentary on Entering the Bodhisattva's Conduct. Wisdom Arising Intelligence. A Difficult Commentary on Entering the Bodhisattva's Conduct. Wisdom Arising Intelligence. In Sanskrit: Bodhicaryāvatārapañjikā. In Tibetan: A Difficult Commentary on Entering the Bodhisattva's Conduct. Homage to the Noble Youthful Manjushri. Homage to the Noble Avalokiteśvara, Lord of Power. Volume One. I prostrate with my head to the Victorious Ones with great light, Together with the Sugatas, the Dharmakaya, and the Sugata's Sons. Having uprooted the tree of delusion and destroyed all elaborations. Following for the benefit of sentient beings afflicted by suffering such as birth. I shall compose a difficult commentary That clarifies the words and speech And makes understandable the profound meaning Of Entering the Bodhisattva's Conduct. One who is very clear in intelligence regarding the meaning of Entering the Bodhisattva's Conduct, And who has entered into the nature of the inner self through familiarity with the taste of the scriptures, is able to speak. What power do I, a fool, have to speak on that meaning? Nevertheless, Because I have practiced virtue and it has become a good result, therefore I enter. I have little quality, habit, or confidence, And no wisdom adorned with qualities. Although that is so, why do I enter into such words? It is the result of relying on a noble spiritual friend. Here, the noble Shantideva, having realized the suchness of the meaning of all the scriptures, Having attained the greatness of samadhi, desiring perfect and complete enlightenment, Endowed with compassion for sentient beings, without regard for his own happiness, Wishing to benefit and bring happiness to others, focusing on the qualities of a bodhisattva, Having entered the supreme taste through familiarity with those qualities himself, and wishing to show that path to others as well, intends to compose "Entering the Bodhisattva's Conduct." Therefore, he spoke the verses beginning with "Sugata." This verse shows seven meanings in brief: Paying homage to the Three Jewels and the Khenpo and others worthy of homage, What is to be said, the need, and the explanation of its expression, Abandoning self-made compositions, refuting
Tibetan
་པའི་ཉེས་པ་སྤང་བའོ། །དེ་ལ། བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངའ་སྲས་བཅས་དང༌། །ཞེས་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའི་བྱ་བའོ། །གུས་པས་ཞེས་པས་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཕྱག་འོས་ཀུན་ལའང་ཞེས་པས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་པས་ནི་དགོས་པ་བརྗོད་དོ། །འབྲེལ་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་ནི་མེད་དེ། དེ་ནི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ལུང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་རང་བཟོར་རྩོམ་པ་སྤོང་བའི་ཚིག་གོ །མདོར་བསྡུས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཟློས་པ་སྤོང་བའི་ཚིག་སྟེ། འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདེ་གཤེགས་ཞེས་པ་ལ། འདིར་གཤེགས་པའི་སྒྲས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གསུམ་ལ་འཇུག་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟར་དབུ་མའི་དོན་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་བསྔགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཤེགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །འདིས་ནི་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ནི་བདག་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལྟ་བས་མཛེས་པར་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། འཁོར་བའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཛེས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ངར་འཛིན་པའི་ས་བོན་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་སྤངས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །འདིས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང༌། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་བསྔགས་པར་གཤེགས་ཀྱང་རྒྱུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་སྤངས་པ
Chinese
是断除罪过。其中， “善逝法身及眷属”： 这是指三宝。“顶礼”是指顶礼的行为。“恭敬”是指顶礼的差别。“对于一切应敬者”是指善知识等。“趣入善逝之子律仪”是指所要讲述的内容。“讲述”是指必要。“没有显示关联的词语”，这是通过语势自然领悟的。“如经”是指断除自创的词语。“简略地”是指断除重复的词语，这是简略的意思。还要讲述支分之义，对于“善逝”来说，这里的“逝”字，显示了与普通人之间的差别，因为他们都安住于轮回之中，而善逝则是从轮回中彻底超脱的。 “善”字有美等三种含义，因此宣说了殊胜的善逝。因此，意义是这样的：正如其分地赞叹，就像这样，通过领悟中观之义，断除了烦恼等障碍而逝，所以是善逝。这显示了断证圆满。或者，赞叹一切法无自性的真如而逝，这是证悟，即善逝。这显示了证悟圆满。这本身也显示了与外道导师的区别。因为他们没有以对自我等的执着之见而美好地行进，而且自我也被正量所破，并且不是轮回的对治，所以不是美好地行进。不再返回地逝去，是指再次的生和贪欲等过患之因，即我执的种子，完全断除了无明，所以是善逝。这显示了与入流果、一来果和菩萨的区别，因为他们虽然赞叹逝去，但并没有完全断除因。
English
It is to abandon the fault of. In that, "Sugata Dharmakaya and retinue": This refers to the Three Jewels. "Prostration" refers to the act of prostration. "Respectfully" refers to the distinction of that itself. "To all who deserve reverence" refers to the virtuous spiritual friends and so on. "Entering the discipline of the Sugata's sons" indicates what is to be spoken. "To be taught" states the need. There is no word showing the connection, it is to be understood by implication. "Like the scriptures" is the word to abandon self-made compositions. "In brief" is the word to abandon repetition, this is the meaning of brevity. The meaning of the limbs should also be stated, for "Sugata", here the word "gone" shows the distinction from ordinary people, because they all abide in samsara, while the Sugata has completely transcended samsara. The word "good" has three meanings such as beauty, therefore the particularly excellent Sugata is spoken of. Therefore, the meaning is this: Just as it is praised, like this, by realizing the meaning of the Middle Way, having gone away from abandoning the obscurations such as afflictions, therefore it is Sugata. This shows the perfection of abandonment. Or, praising that all dharmas are gone into suchness without self-nature is realization, that is Sugata. This shows the perfection of realization. This itself also shows the distinction from the teachers of the heretics. Because they do not proceed beautifully with the view of clinging to self and so on, and self is also harmed by valid cognition, and it is not an antidote to samsara, so it is not beautiful to go. Going without returning again means that the cause of faults such as rebirth and desire, that is, the seed of ego-grasping, ignorance, is completely abandoned, so it is Sugata. This shows the distinction from the Stream-enterer, the Once-returner, and the Bodhisattvas, because although they praise going, they have not completely abandoned the cause.