Tibetan
ལ་མི་མཁས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྐྱེན་གང་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བརྗོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གཞུང་རྩོམ་པ་པོས་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་བཅུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་ཞེན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཉི་ག་སྤངས་ཏེ་འཁོར་བ་ན་གནས་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་པར་རིགས་སོ་ཞེས། ཆགས་འཇིགས་ལས་ནི་མ་གྲོལ་བ་ལས་ཞེས་ཏེ་ཆགས་པ་ནི་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། འཇིགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པས་སྐྲག་པ་སྟེ། དེའི་ དོན་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་འཇིགས་ཞེས་པ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སྤངས་ནས་འཁོར་བ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པའི་རང་བཞིན་འགྲུབ་སྟེ། གནས་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ནིའི་སྒྲས་ནི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྟེ། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་གྲོལ་བས་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་གསུམ་པ་སྟེ། ཐར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཞེས་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པར་གྱུར་པས་གནས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན་དུ་ཞེས་ཏེ་དོན་གྱི་ཡུལ་ལའོ། །རྨོངས་པས་ཞེས་ཏེ་མ་རིག་པས་ཡིན་ལ། དམིགས་པའི་ཞེན་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་སླར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་འཁོར་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པར་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་བདེ་བའི་སེམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་སྟེ། སྔར་བའི་བྱིས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་མཆོག་གོ་ཞེས་སེམས་པས་ཞི་བའི་བདེ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་འདི་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབས་ཞེས་སོ། །གཞན་དག་གིས་ནི། ཆགས་དང་འཇིགས་མཐའ་ལས་གྲོལ་བས། །ཞེས་པའི་ཚིག་ཏུ་སེམས་པས་འདི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་དེ། ཞེན་པའི་
Chinese
如果说，怎么会有人变得不聪明呢？因为什么原因呢？等等，这是用前面所说的两个偈颂来表达的。 “光护大”等等的词语因为不连贯，所以可以确定不是论作者添加的。因此，这一定是后来加入的。即使这样，如果执着于有相之心，就会无法解脱。同样，也会对空性产生恐惧。因此，有人认为舍弃两者，安住于轮回才是最好的。 “没有从贪执和恐惧中解脱出来”的意思是，贪执就是执着，恐惧是听到空性的声音而害怕，因为不了解它的意义。 “贪执和恐惧”是并列的集合词。因此，舍弃两者的方面，成就轮回，也就是三界的自性，就会产生安住的状态。 “尼”这个语气词表示舍弃过失的意思，这对于承认空性来说是过失，是共同的过失。为什么呢？因为“没有解脱”，这是第三个理由，意思是无法解脱。这是什么样的呢？“痛苦者”，意思是安住在五道轮回中，被出生等痛苦所折磨的状态。怎么样呢？“在意义中”，意思是对于意义的境。“因为愚痴”，意思是由于无明，也就是执着于所缘。因此，这是空性的果，也就是谁会再次从涅槃中退回而安住于轮回呢？想法是这样的：就像没有空性的有相之见无法解脱一样，同样，对于境产生贪执的快乐之心，会因为一切法的空性而感到恐惧和害怕，就像以前的孩童一样，认为安住于轮回才是最好的，因此从寂静的快乐中退回，体验出生等痛苦，再次安住于其中，这又能成就什么呢？其他人认为：“从贪执和恐惧的边际中解脱出来”，这样思考，所以这样认为：执着的
English
If it is said, how can someone become unwise? For what reason? etc., this is expressed by the two verses mentioned earlier. The words "Great Light Protector" etc. are disconnected, so it can be determined that they were not added by the author of the treatise. Therefore, this must have been added later. Even so, if one clings to the mind with characteristics, one will not be able to be liberated. Similarly, fear will also arise towards emptiness. Therefore, some think that abandoning both and abiding in samsara is the best. "Not liberated from attachment and fear" means that attachment is clinging, and fear is being afraid of hearing the sound of emptiness, because one does not understand its meaning. "Attachment and fear" is a collective term of enumeration. Therefore, abandoning both aspects, accomplishing samsara, that is, the nature of the three realms, will produce a state of abiding. The word "ni" indicates the meaning of abandoning faults, which is a fault for those who acknowledge emptiness, a common fault. Why? Because "not liberated," this is the third reason, meaning unable to be liberated. What is this like? "The suffering one," meaning abiding in the cycle of the five realms, tormented by the suffering of birth etc. How? "In meaning," meaning for the object of meaning. "Because of ignorance," meaning due to ignorance, that is, clinging to the object of focus. Therefore, this is the fruit of emptiness, that is, who would retreat from nirvana again and abide in samsara? The thought is this: just as the view with characteristics without emptiness cannot be liberated, similarly, the mind of happiness that is attached to objects will feel fear and dread because of the emptiness of all dharmas, just like the children of the past, thinking that abiding in samsara is the best, therefore retreating from the happiness of peace, experiencing the suffering of birth etc., and abiding in it again, what can this accomplish? Others think: "Liberated from the edges of attachment and fear," thinking this way, so they think this way: clinging to
Tibetan
རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ནི་ཞེན་པའི་གནས་སོ། །འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་གནས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་མཐའ་ཡིན་ཏེ་ཆགས་པ་དང་འཇིགས་པའི་གནས་ཡིན་ལ། རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་རྟག་པའི་ལྟ་བ་ལས་ཆགས་པ་དང༌། ཆད་པའི་ལྟ་བ་སྐྲག་པ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལས་གྲོལ་བ་ནི་གྲོལ་བས་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ གསུམ་པའོ། །གང་ཞིག་དོན་དམ་པར་དཔྱད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་སྤངས་ཤིང༌། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཁས་བླངས་པས་ཆད་པའི་མཐའ་སྤངས་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་རྟོག་པ་འདི་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཁོར་བར་གནས་པ་གྲུབ་པ་ནི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་པའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེས་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཁོར་བ་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་འཁོར་བ་པའི་དོན་དུ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གདོན་པར་འདོད་པས་སོ། །ཅི་སྟེ་འཁོར་བ་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྨོངས་པས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་པས་སོ། །འདི་ཡང༌། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་དོན་དུ། །འབྲས་བུ་རྨོངས་པ་བཟློག་མི་བྱ། །ཞེས་འདིར་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བར་གནས་ན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་མེད་ན་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གནས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ཡིན་ལ། ལྟར་ནི་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པས་འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཆད་པར་འགྱུར་བས་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དང་པོའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་སྟེ་ཐེ་ཚོམ
Chinese
因为是因，所以积聚是执着之处。因为是怖畏之因，所以是恐惧害怕之处。那些就是边，是贪着和怖畏之处，是常边和断边的意思。如此，从常的见解产生贪着，从断的见解产生恐惧。从那些之中解脱就是解脱，如前面一样是第三个。如果以胜义谛观察而舍弃常边，以承认世俗谛而舍弃断边，因为舍弃了增益和诽谤之边，所以将要显示这中观的分别。那样的话，会获得什么呢？“安住轮回成就”，这样说了。以智慧不沾染轮回的过患，以慈悲被他者自在，轮回也将会成就，安住就是如实安住。为什么呢？为了痛苦者之故，为了被痛苦所苦的痛苦者轮回者的利益，想要从他的痛苦中解脱。如果轮回者的胜义谛不是存在，那他如何安住呢？因为愚痴，也就是颠倒，是缘于世俗的众生。这又说，“为息灭痛苦之故，不可遮止愚痴之果。”这里将会清楚地说明原因。因此，空性的果就是这个，谁以慈悲安住于轮回，但因见到空性而不被轮回的过患所染污。这是不住涅槃，是空性的果，如果没有空性，就没有这个。因此，想要在轮回中尽力利益有情者，应当修习空性。为了以总结的方式讲述这些，说了“如是”等等。那就是这个，如是是按照叙述的次第，因为害怕空性而成为安住于轮回的特征，这样驳斥空性的一方是不合理的，因为将要解释而回答。如此应当与第一方结合，因为那样，所以是犹豫。
English
Because it is the cause, accumulation is the place of attachment. Because it is the cause of fear, it is the place of fear and dread. Those are the extremes, the places of attachment and fear, meaning the extremes of permanence and annihilation. Thus, from the view of permanence arises attachment, and from the view of annihilation arises fear. Liberation from those is liberation, as before, the third. If one abandons the extreme of permanence by examining the ultimate truth, and abandons the extreme of annihilation by accepting the conventional truth, because one abandons the extremes of superimposition and denigration, this Middle Way distinction will be shown. If so, what will be obtained? "Abiding in samsara is accomplished," it is said. With wisdom not stained by the faults of samsara, and with compassion being under the control of others, samsara will also be accomplished, abiding is truly abiding. Why? For the sake of suffering beings, for the sake of the suffering beings who are tormented by suffering, wishing to liberate them from their suffering. If the ultimate truth of samsaric beings does not exist, then how does he abide? Because of ignorance, that is, inversion, it is focused on conventional beings. This also says, "For the sake of pacifying suffering, the fruit of ignorance should not be prevented." Here, the reason will be clearly explained. Therefore, the result of emptiness is this, whoever abides in samsara with compassion, but because of seeing emptiness, is not stained by the faults of samsara. This is non-abiding nirvana, it is the result of emptiness, and if there is no emptiness, there is no this. Therefore, those who wish to benefit sentient beings as long as samsara exists should cultivate emptiness. To explain all of these in a concluding manner, "Thus," and so on, were said. That is this, thus is according to the order of narration, because of fearing emptiness, it becomes the characteristic of abiding in samsara, thus refuting the side of emptiness is unreasonable, because it will be explained and answered. Thus, it should be combined with the first side, because that is so, therefore it is hesitation.