English
It is said that because there is no craving, the cause of all arising is cut off, and therefore there will be no rebirth. Quoting others' thoughts, for the time being, it is said "near taking" and so on. If it is said that ignorance is cut off, then craving does not have the cause of near taking of existence, if this is assumed and determined. At that time, it should not be said like this, because for those who have attached views, it is not reasonable to cut off ignorance itself, because if ignorance exists, then cutting off craving is also impossible. Even if it is allowed to exist, it should be said like this: after saying "this existence" and so on, if there is non-afflictive craving, then how is it possible that this craving that does not correspond to afflictions does not exist in your yogis? Why not? Like ignorance, like non-afflictive wisdom. This also cannot cut off existence, so it is said "because of feeling" and so on. Because feeling is caused by contact, and craving is caused by feeling, the cause of craving, that is, feeling, if it does not exist, then if there is a cause that does not decay, its result cannot exist, how can it be said like this? If it is said that there is no faultless feeling, then craving is also impossible to exist. For those who are attached to things, faultlessness itself is also impossible to establish. Therefore, even if there is non-afflictive ignorance, craving is not admitted, even so, it is obtained by the power of reason because of the lack of realization of emptiness. Here this is the meaning of the summary: when the continuum is liberated, it is also seen that karma can give results, and craving also exists in the case where feeling exists, then there will be doubt about cutting off afflictions, how can liberation be determined? Therefore, if there is no emptiness, then the bhikkhu himself seems to be well established.
Tibetan
།གནས་པ་ནི་ཞེན་པའོ། །འགའ་ཞིག་ལ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལའམ། དེ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཞེན་པ་སྲིད་པས་ཡང་སྐྱེ་བ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པར་སེམས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །འགགས་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཞེན་པའི་ཞགས་པས་བསྡམས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་ལོན་ན་ཡང་སླར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གང་དུ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཤེས་མེད་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་དུས་རེ་ཞིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལོག་ན་ཡང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ངོ་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ ཇི་སྲིད་འགགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སླར་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པར་དགེ་སློང་ཉིད་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་གཉི་ག་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་གང་མེད་པ་ན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་བསྒོམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེ
Chinese
安住即是执着。有些人对于显现执着之处，如圣谛等，或者对于修习这些圣谛的果实产生执着，因此轮回无法止息。对于可能再次投生的人来说，如何才能毫不怀疑地证得涅槃呢？因此，为了说明宣说的空性是涅槃之因，才宣说了“远离空性”等。心中认为没有空性，识即是有所缘的。止息是因为被执着于所缘的绳索束缚。还会再次投生，即使凭借禅定的力量暂时获得解脱，最终还是会再次投生。又在何处能见到这样的情况呢？如“如何无知”等所说，例如进入无想定，在入定期间，心和心所暂时停止，但最终还是会再次投生，其他情况也是如此理解。这只是一个近似的比喻，也可以理解为类似于灭尽定。或者，进入无想定后，投生到无想天，即使在数千百劫中处于止息状态，一旦穷尽了入定的异熟果报，心和心所还是会再次生起。因为没有空性，无论是成为比丘还是证得涅槃都是不可能的。因此，对于那些追求这二者的人来说，应该修习空性，所以才宣说了“空性”等。如果缺少某种因，与空性相关的心识也会生起，因此，对于那些追求涅槃等果位的人来说，应该修习空性。修习空性就能断除烦恼，证得涅槃，而修习单一的实有等则不能，这就是其含义。因为是有所缘的。如《金刚经》所说：‘善现，汝意云何？须陀洹宁作是念，我得须陀洹果不？’
English
Abiding is attachment. Some may be attached to the place of manifest attachment, such as the noble truths, or to the fruits of meditating on them, thus preventing the cessation of rebirth. How can those who are likely to be reborn again attain nirvana without doubt? Therefore, to state that the emptiness that is spoken of is the cause of nirvana, it is said, "apart from emptiness," and so on. Thinking that there is no emptiness, consciousness is with an object. Cessation is being bound by the rope of attachment to the object. One will be reborn again; even if one attains it for a short time through the power of samadhi, one will still be subject to rebirth. Where else can one see such a thing? As it is said, "How without knowledge," and so on. For example, when entering the state of non-perception, even if the mind and mental factors cease for a time, one will still be reborn again. The same is true in other cases. This is just an approximation. It can also be seen as similar to the cessation of feeling and perception. Alternatively, having entered the state of non-perception and been born in the realm of the gods of non-perception, even if one remains in a state of cessation for hundreds of thousands of kalpas, once the fully ripened result of that samadhi is exhausted, the mind and mental factors will arise again. Because without emptiness, neither becoming a monk nor attaining nirvana is possible. Therefore, those who seek both should cultivate emptiness, and so "emptiness" and so on are taught. If a certain cause is lacking, the mind associated with emptiness will also arise, therefore, those who seek nirvana and other fruits should cultivate emptiness. Cultivating it will eliminate afflictions and attain nirvana, but cultivating a single truth and so on will not, that is the meaning. Because it is with an object. As it says in the Vajracchedika Prajnaparamita Sutra: 'Subhuti, what do you think? Does a stream-enterer think, "I have attained the fruit of stream-entry"?'
Tibetan
མས་སྙམ་མམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །གཟུགས་ལ་ཡང་མ་ཞུགས། སྒྲ་ལ་མ་ལགས། དྲི་ལ་མ་ལགས། རོ་ལ་མ་ལགས། རེག་བྱ་ལ་མ་ལགས། ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་མ་ཞུགས་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང༌། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དགྲ་བཅོམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་སྙམ་མམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དགྲ་ བཅོམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན། དེ་ཉིད་དེའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང༌། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པར་བསྒྲེ་བར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟར་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱ་དང༌། ཆོས་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །གང་ཞིག་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་ཚིག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་བསྣན་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ། སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པར་སྤྱད་པའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་རྣམས་ལ་རྩོད་པ་ལས་སྐབས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །འདིས་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་རྩོད་པ་ཡང་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་ནི་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་སྐབས་སུ་བབ་པ་
Chinese
吗？ 善现禀白：世尊，不是的。 这是什么缘故呢？ 世尊，这是因为他未曾入于任何事物之故，因此才称为入流。 他未曾入于色，未曾入于声，未曾入于香，未曾入于味，未曾入于触，也未曾入于诸法，因此才称为入流。 世尊，如果入流者心想：我已获得入流果。他就会执著于那个自体。 就会执著于有情，执著于命，执著于补特伽罗。 从这里开始。 世尊开示说： 善现，你认为如何？阿罗汉会心想：我已获得阿罗汉果吗？ 善现禀白：世尊，不是的。 这是什么缘故呢？ 因为被称为阿罗汉的法，什么也没有的缘故。 世尊，如果阿罗汉心想：我已获得阿罗汉果。 他就会执著于那个自体。 就会执著于有情，执著于命，执著于补特伽罗。 应该这样类推。 世尊开示说： 善现，因此，菩萨摩诃萨应如是不住而生起心。 应于任何事物不住而生起心。 应于色不住而生起心。 应于声、香、味、触、法也不住而生起心。 这样说的。 因此，空性是菩提之道，这样安住。 凡是“进入经部之语”等三颂，应视为某些人添加的。 因为不合时宜，所以是在运用教证进行错误推断的时候。 “教之根本是比丘”等教证，因为是争论之外的情况，所以应该先说。 这样说，刚才所说的争论，也是在说的时候，著作者正当其时。
English
Do you think so? Subhuti replied: "No, Blessed One. Why is that? Blessed One, it is because he has not entered into anything. Therefore, he is called a stream-enterer. He has not entered into form, nor into sound, nor into smell, nor into taste, nor into touch, nor into any phenomena. Therefore, he is called a stream-enterer. Blessed One, if a stream-enterer were to think, 'I have attained the fruit of stream-entry,' he would be clinging to that self. He would be clinging to sentient beings, clinging to life, clinging to a person." From here onwards. The Blessed One said: "Subhuti, what do you think? Does an Arhat think, 'I have attained Arhatship'?" Subhuti replied: "No, Blessed One. Why is that? Because there is no Dharma that is called an Arhat." Blessed One, if an Arhat were to think, 'I have attained Arhatship,' he would be clinging to that self. He would be clinging to sentient beings, clinging to life, clinging to a person. This should be inferred. The Blessed One said: "Therefore, Subhuti, a Bodhisattva, a great being, should generate the mind without abiding in anything. He should generate the mind without abiding in anything. He should generate the mind without abiding in form. He should generate the mind without abiding in sound, smell, taste, touch, or phenomena." That is what was said. Therefore, emptiness is the path to enlightenment, thus it abides. The three verses beginning with "Words that enter the Sutra Pitaka" should be regarded as if they were added by some people. Because it is not timely, it is at the time of using the scriptures to make wrong inferences. The quotes such as "The root of the teaching is the Bhikshu," should be said earlier because it is a situation outside of the debate. By saying this, the debate that was just mentioned is also at the time of speaking, the author is timely.