Tibetan
་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན། དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཡང་སེམས་ཡིན་ནམ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་སེམས་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་འཁོར་བ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སེམས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཏེ་སེམས་ལས་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་མཐའ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་ཞེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཁའ་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་རྟགས་སུ་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་མེད་པའི་དངོས་པོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱི་འཁོར་བ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་མཁའ་འདྲར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གྲུབ་པའི་མཐར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པས་དེ་དོན་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་མེད་དངོས་ལ་བརྟེན་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་བརྟེན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་གང་གི་ཡང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ནམ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་སོ། །ད་ནི་ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་ན་ཁྱེད་ལ་ཅི་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ནི་གྲོགས་མེད་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་འདིའི་གྲོགས་ཡིན་པས་གྲོགས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ནི་ཞེས་པ་ངེས་པར་གཟུང་བས་སོ། །ཁྱེད་སེམས་གཅིག་པུ་དོན་དམ་པར་སྨྲ་བས་གཅིག་པུ་ཉིད་དེ། གཉིས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སུ་བརྗོད་པ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་དངོས་པོ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་སེམས་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གང་ཚེ་སེམས་ནི་གཟུང་བྲལ་བ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འཛིན་པ་མེད་ན་ཡང་དེས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་མེད་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བྲལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་སེམས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཐོབ་ལ། འགའ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་གཞན་ལམ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་ནས། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་ཕྲད་སྡུད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དོན་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་ཏེ་འང་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྟགས་པ་ལ་སྟེ། རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱེད་དབུ་མར་སྨྲ་བ་དང་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་ན་ཡང༌། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྱུ་མ་ སྟེ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡང་འགྲོ་བས་ཤེས་ན། ཇི་ལྟར
Chinese
是无实体的。如果是实体，那么是心还是与心不同？对此，如果实体是心性本身，那么轮回就不是心之外的其他，因为依赖于它的是心性本身。心本身自性光明，因此是完全清净的自性，所以不是应该抛弃的。然而，如果是心之外的其他，那么就承认了与心不同的其他，因此宗义就破灭了。然而，如果是无实体的，那么轮回就一点也不存在，就像兔子的角一样。因此说，变得像虚空一样。例如，仅仅是作为标记存在的虚空，无实体的任何事物都不能起到任何作用。同样，你的轮回也会是这样。或者说，变得像虚空一样，是因为没有自性，所以进入了我们的宗义之中。如果是这样，即使假设是实体，即使是这样，依赖于存在的实体的心，它就能起作用吗？回答说，无实体依赖于实体等等。没有自性的东西，不可能是依赖于任何东西的，因为所依赖的和能依赖的事物是因和果的体性。无实体不是任何事物的果，因为不是应该产生的，所以没有差别。即使假设是这样，即使是这样，依赖于实体，也就是依赖于存在的实体的心，具有无实体的自性，又怎么能成为起作用者呢？这是永远不可能的。否则，它就会成为实体，因为能力是实体的特征，而脱离一切能力是无实体的特征。现在，如果深入考察，你还能剩下什么呢？回答说，你的心是无友的等等。因为没有本身就是与实体分离的这个的友伴，所以是无友的，这是因为“是”字是确定的。你的心独自宣说胜义谛，所以是独自的，也就是非二元的。
English
It is non-existent. If it is an entity, is it mind or other than that? If the entity is the nature of mind itself, then samsara is not other than mind, because what depends on it is the nature of mind itself. That mind is also naturally clear, so it is a completely pure nature, so it is not to be abandoned. However, if it is other than mind, then the acceptance of something other than mind will destroy the tenets. However, if it is non-existent, then there is not even a little bit of samsara, like a rabbit's horn. Therefore, it is said that it becomes like space. For example, space, which only exists as a sign, cannot be used by anything that is non-existent. Similarly, your samsara will also be like that. Or, it becomes like space, because it is without self-nature, so it enters our tenets. If that is the case, even if it is assumed to be an entity, even so, it depends on the mind that has become an existing entity, so it can function? The answer is that the non-existent depends on the entity, and so on. It is not reasonable for something without self-nature to depend on anything, because the object of dependence and the object of dependence are the nature of cause and effect. The non-existent is not the result of anything, because it is not to be produced, so there is no difference. Even if it is assumed to be so, even so, it depends on the entity, that is, it depends on the mind that has become an existing entity, and how can it become a functioning entity with the nature of non-existence? It is never reasonable. Otherwise, it will become an entity, because ability is the characteristic of an entity, and being separated from all abilities is the characteristic of a non-entity. Now, if you examine it deeply, what will remain for you? The answer is that your mind is friendless, and so on. Because there is no friend of this which is separated from the entity itself, it is friendless, because the word "is" is definite. Your mind alone speaks of the ultimate truth, so it is alone, that is, non-dual.
Chinese
是。如果说，（是）与能取和所取的相状分离的，无二的自性的心。如果那样，成立了唯一的心，我们一点也不不想要，如果这样说。那是不合理的。因为，是为了断除一切烦恼而宣说事物本身的，如果那唯一的心存在，即使那样，也不能从损害中解脱。如是说：何时心是离所取的。等等。所取，是接近表示，也要理解为与能取等分离。或者，依赖于所取等的是能取，因为与那分离，所以没有能取。即使没有能取，也没有由那接近观察的言说，所以没有应说之义，为了显示，所以说离所取。何时与所取等分离，无二的自性，是一切有情的心，那时，在那心中，因为一切有情的相续都包含在内，所以轮回的一切有情都如来，获得佛陀薄伽梵的果位。谁也不会变成各自的异生。因此，为了断除一切烦恼，修持其他道变得无意义太过分了。也不是那样。因为那样，即使存在与能取和所取分离，对事物的显现执着仍然存在，所以不会断除烦恼，这样想。如是说：即使那样。等等。那样，是连词，即使那样，对于这个意义，也，是也的意思。即使那样承认，有什么功德呢？一点也没有。唯心，是对唯有识的假立。如果以分别念观察，即使与通达无二的真如相关联。因为一切有情的相续中贪欲等完全存在。如果说，你们也和中观宗相同，为了说出过失相同。即使如幻觉般了知。等等。幻觉，即以幻觉的自性而行，如果了知，如何
English
Yes. If it is said that (it is) the mind of the nature of non-duality, separated from the aspects of the grasper and the grasped. If so, having established the one mind, we do not want it at all, if you say so. That is unreasonable. Because, it is to abandon all afflictions that the thing itself is spoken of, and if that one mind exists, even so, it is not liberated from harm. It is said: When the mind is free from the grasped. etc. The grasped is a close indication, and it should also be understood as being separated from the grasper, etc. Or, that which depends on the grasped, etc., is the grasper, and because it is separated from that, there is no grasper. Even if there is no grasper, there is no expression of close observation by that, so there is no meaning to be said, in order to show that, it is said to be free from the grasped. When it is separated from the grasped, etc., the nature of non-duality, is the mind of all beings, then, in that mind, because the continuum of all sentient beings is contained within, all sentient beings in samsara are thus gone, attaining the state of the Buddha Bhagavan. No one will become a separate ordinary being. Therefore, in order to abandon all afflictions, it is too much to become meaningless to practice other paths. It is not like that. Because of that, even if there is separation from the grasper and the grasped, the manifest clinging to things still remains, so it will not abandon afflictions, thinking like this. It is said: Even so. etc. Like that, is a conjunction, even so, for this meaning, also, is also the meaning. Even if you admit that, what merit is there? There is none at all. Mind-only, is a mere imputation of consciousness-only. If observed with discrimination, even if it is related to the complete knowledge of non-dual Suchness. Because desire, etc., completely exist in the continuum of all sentient beings. If you say that you are also the same as the Madhyamaka, in order to say that the faults are the same. Even if you know it as an illusion. etc. Illusion, that is, knowing that it goes by the nature of illusion, how