Tibetan
ས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཡི་གེ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཉན་པ་པོ་གང་སྟོན་པ་གང༌། །དོན་གང་ཉན་ཅིང་སྟོན་བྱེད་པ། །སྒྲོ་བཏགས་པས་ན་ཡི་གེ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐ་སྙད་པའི་བདེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་རྟོགས་པས་ཀྱང་དོན་དམ་ པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དེའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མེད་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ཡང་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དེ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ། བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་རིག་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བརྒྱ་ལ་ཡང་བློ་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་དོན་དམ་པར་འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཀུན་རྫོབ་བློའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་དེར་ཡང༌། ལྷའི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ན་དེ་དོན་དམ་པའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་ཞིང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བུ་འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། མ་འགགས་པ་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཤེས་བྱ་དང༌། ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ། རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང༌། བདེན་པ་དང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། རྟག་པ་དང༌། ཆད་པ་དང༌། རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། གཙང་བ་དང༌། མི་གཙང་བ་དང༌། བདག་དང༌། བདག་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། གཅིག་དང་དུ་མ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང༌། དོན་དམ་པ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང༌། དོན་དམ་པ་འདིར་ཟད་དོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གཟིགས། རབ་ཏུ་མཁྱེན། ལེགས་པར་མངོན་དུ་མཛད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་སོ། །དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། མ་བསྟན་པ། རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ནས་བྱ་བ་མེད་པའི་བར་དང༌། བྱེད་པ་མེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ། མ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ། བདེ་བ་མ་ཡིན་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་པ། སྙན་པ་མ་ཡིན་པ། མི་སྙན་པ་མ་ཡིན་པ། གཟུགས་མ་ཡིན་པ། གཟུགས་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཐའ་དག་ནུབ་པ་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་དངོས་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་ཡངས་པ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་གསལ་བའི་ནང་གི་བདག་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་འཕགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བར་བདེན་པ་གཉིས་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་ནས། དེ་ལ་དབང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དེ་དག་ལ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་དབང་བར་གནས་ པའི་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འཇིག་རྟེན་ནི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ལ་གཉིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དག་གོ །འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིའི་ཚིག་ཡིན་པ་དེས་ན་ཕུང་པོ་གཉིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བ་ནི་ལུང་དང་རིགས་པས་རྟོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ཤེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་ཕུང་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕལ་པ་ནི་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཕལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་པ་ཉིད་ཕལ་པ་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་པས་དངོས་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཉི་གས་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བ་མཐོང་བས་གང་ཞིག་མ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཉིད་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའོ། །ཡང་འདི་དག་ལས་གང་གིས་གནོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་སྤྱིར་བཏང་བའི་ཚིག་དང་དམིགས་ཀྱིས་དགའ་བ་ལ་བདུན་པའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི་ཕལ་པའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ལས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་ནས་ཀྱང་གནོད་ཅེས་པ་ནི་གནོད་པར་བརྗོད་དོ། །གང་ལས་ལྟོས་ནས་ཤེ་ན། རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་འཇིག་རྟེན་པའོ། །དེས་གནོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློར་རྣམ་གཞག་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བློ་ཁྱད་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོར་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་མིག་ཅན་གྱི་མི་བདེན་པའི་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཛིན་པ་རབ་རིབ་མེད་ པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་མི་གནོད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་དྲི་མིའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློའི་མིག་སྐྱོན་
Chinese
不是如此，正如所说：对于没有文字的诸法，谁是听者，谁是说者？什么意义被听和说？因为是虚构的，所以没有文字。如此说。因此，依靠世俗谛才能显示胜义谛，通过了悟所显示的胜义谛，也能证得胜义谛，因为那本身就是它的方法。如经中所说：不依世俗，不能证得胜义，不能获得涅槃。如此说。因此，显示胜义谛是方法，了悟胜义谛也是从方法中产生的，否则就不能显示它。如果也变成那样，也成了那样的心的对境，为什么不会变成胜义呢？对此说：心是世俗。如此说，心具有显现和不显现的一切分别的自性，分别也完全是无明的自性，因为执著于无事物。如说：这种分别本身变成了无明的体性。无明也是世俗，因此，即使有一百个理由，心执著于胜义的自性，在胜义上也是不合理的。否则，因为是世俗心的所取境，胜义的自性本身就会消失，因为对于事物来说，胜义是世俗的知识的对境。世尊在《入二谛经》中也说：天子，如果胜义谛成为身语意的行境，那就不算作胜义，而会变成世俗谛。天子，然而胜义谛是超越一切名言，不是真实产生，不是真实止灭，与能说、所说、所知、能知分离的，只要是超越了一切相的最胜的遍知智慧的境界，那就是胜义谛。如此广说。因此，它不是分别念的对境，无论是事物还是非事物，自身和他人的事物
English
It is not so. As it is said: For the dharmas without letters, who is the listener, who is the speaker? What meaning is listened to and spoken? Because it is fabricated, there are no letters. Thus it is said. Therefore, it is by relying on the conventional truth that the ultimate is shown. By understanding the ultimate that is shown, one also realizes the ultimate, because that itself is the method for it. As it is said in the scriptures: Without relying on conventions, one cannot understand the ultimate meaning, one cannot attain nirvana. Thus it is said. Therefore, showing the ultimate truth is the method, and understanding the ultimate truth also arises from the method, otherwise it cannot be shown. If it also becomes like that, it also becomes the object of such a mind, why would it not become ultimate? To this it is said: The mind is said to be conventional. Thus it is said, the mind has the nature of examining all that appears and does not appear. Discrimination is also entirely the nature of ignorance, because it grasps what is non-existent. It is said that this discrimination itself has become the nature of ignorance. Ignorance is also conventional, therefore, even with a hundred reasons, it is not reasonable for the mind to grasp the nature of the ultimate as ultimate. Otherwise, because it is to be grasped by the conventional mind, the very nature of the ultimate would be lost, because for things, the ultimate is the object of conventional knowledge. The Blessed One also said in the Entering the Two Truths Sutra: Son of the gods, if the ultimate truth becomes the object of body, speech, and mind, it will not be counted as ultimate, but will become the conventional truth. Son of the gods, however, the ultimate truth is beyond all expressions, not truly produced, not truly ceased, separated from what is to be said, what is said, what is to be known, and what is known. As long as it is beyond the realm of the omniscient wisdom that possesses all the best of all aspects, that is the ultimate truth. Thus it is extensively said. Therefore, it is not the object of discriminations, whether it is things or non-things, one's own and others' things.
Chinese
哦，以及，真和非真，常和断，常和无常，乐和苦，净和不净，我和，无我，空和非空，一和多，生和灭等等的差别，不可能存在于胜义谛中，因为这些都是世俗谛的法。世尊在《父子相见经》中也曾这样说过：如来通达世俗谛和胜义谛，所应知的也尽于世俗谛和胜义谛。世尊善观、善知、善现空性，因此被称为一切智者。其中，世俗谛是如来所见的世间行事。而胜义谛是不可言说的，不是可以认识的，不是可以辨别的，不是可以完全认识的，没有指示，没有完全指示，乃至无为，从无作者乃至何时不可得，非不可得，非乐，非苦，非悦意，非不悦意，非色，非非色等等。如此一来，一切世俗谛的差别都消失了，远离了一切差别，在无边无际、广阔无垠、遍布的智慧光明中显现的内在的主宰者，世尊说这就是胜义谛。这是圣者们自己以自证的自性所证悟的，因此它本身就是此处的量。世俗谛的真理是依赖于世间俗语而显示的。如此这般，如果能正确区分二谛，就能如实地生起对法的辨别。因此，通过区分世俗谛和胜义谛，安立为二谛之后，为了显示依于二谛的世界也是两种，所以才说了“于彼世间”等等。即于彼等，即于世俗谛和胜义谛的真理所依止 的二谛得以证悟
English
O, and, truth and non-truth, permanence and annihilation, permanence and impermanence, happiness and suffering, purity and impurity, self and, non-self, emptiness and non-emptiness, one and many, birth and cessation, and so on, these distinctions cannot exist in the ultimate truth, because these are the dharmas of conventional truth. The Blessed One also said in the Sutra of Meeting Father and Son: Thus, the Tathagata understands the conventional truth and the ultimate truth, and what is to be known is exhausted in the conventional truth and the ultimate truth. The Blessed One perfectly sees, perfectly knows, and perfectly manifests emptiness, therefore he is called the all-knowing one. Among them, the conventional truth is the worldly conduct seen by the Tathagata. And the ultimate truth is inexpressible, not knowable, not distinguishable, not completely knowable, not indicated, not completely indicated, up to the unconditioned, from the non-doer to when it is unattainable, not unattainable, not happiness, not suffering, not pleasant, not unpleasant, not form, not formless, and so on. In this way, all the distinctions of the conventional truth disappear, being free from all distinctions, the inner master appearing in the light of wisdom that is boundless, vast, and pervasive, the Blessed One said that is the ultimate truth. This is realized by the noble ones themselves through the self-nature of self-awareness, therefore it itself is the valid cognition here. The truth of conventional truth is shown depending on worldly conventions. In this way, if one can correctly distinguish the two truths, one will be able to truly generate the discrimination of dharmas. Therefore, by distinguishing the conventional truth and the ultimate truth, and establishing them as the two truths, in order to show that the world dependent on the two truths is also two kinds, therefore it is said "in that world" and so on. That is, in those, that is, the two truths that are relied upon by the truth of conventional truth and ultimate truth are realized.
Chinese
是“作者”这个词的意思。世间是众生，二是指两种，即通达世俗谛和胜义谛的那些人。世间这个词是总称，因此意思是二蕴。见是依靠教证和理证来证悟。如何分为两种呢？即瑜伽士和凡夫。瑜伽是禅定，是诸法无所缘的自性，谁具有它，谁就是瑜伽士。世间是将蕴聚集在一起。同样，凡夫是进入轮回的因，即无明和有，从那产生的就是凡夫。凡夫本身就是凡夫，而世间是第二种。其中，瑜伽士本身是主要的，因为他们如实地见到了真相。凡夫颠倒地见到事物，因为他们迷惑了。这样，如果两者都如实地见到了自己的本性，那么谁是不迷惑的呢？就是谁受到其他人的损害。那么，这些人中谁会受到损害呢？对此，说了“于彼”等等。“于彼”是具有第七格的普通词语，对于特别喜欢的事物也是第七格。其中，瑜伽士和世间凡夫中，世间凡夫是从凡夫的种类中特别拣选出来的。特别拣选出来后，说“也损害”就是说损害。从什么角度来说呢？说了“瑜伽世间”等等。瑜伽士本身就是世间，即瑜伽士的世间人。他所损害的是在颠倒的意识中进行分别。如何损害呢？应该加上“以智慧的差别”。因为世间人不会损害瑜伽士。这里的想法是这样的：就像对于由错觉产生的物体，被白内障损坏的眼睛的人，见到虚假的毛发，对于这样的意识，没有白内障的人如实地见到事物本性的意识会损害它。同样，没有白内障的意识不会被有白内障的意识所损害。同样，被无明污垢的白内障所损害的智慧之眼