Tibetan
་དག་མྱ་ངན་འདས་མཆོག་བརྙེས་དེ་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་དེ་ཡི་འགྲེལ་པར་བབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཚིག་གིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱ། །ཡོན་ཏན་གཏེར་གྱུར་སློབ་དཔོན་ཞི་བའི་ལྷ་འདིས་གང་དུ་གསལ་བར་ནི། །གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕ་རོལ་སོན་པས་བརྗོད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན། །བློ་གྲོས་རྨོངས་པ་བདག་གིས་དེ་དོན་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ནུས་དེ་ལྟ་ནའང༌། །ཤེས་རབ་གོམས་པས་ལེགས་བྱས་གང་ཕྱིར་མཉམ་མེད་དེས་ན་དེ་ལ་འཇུག །ཡོན་ཏན་ཕྲ་བ་འགའ་ཡི་བག་ཆགས་བློ་གྲོས་མེད་པ་སྟེ། །བདག་ལ་སྤོབས་པའི་ཡོན་ཏན་བསགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གང་ཕྱིར་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བསྟན་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ངག་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས། །དེ་ལ་གང་ཞིག་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ལས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཕར་གྱུར་པའི་སྲོག་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ལས་གདོན་པའི་བསམ་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་དུ་བསད་དེ། དེ་ཞི་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འདི་ལྟར་བསམས་ནས། དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ན་ཞི་གནས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་པས་བདག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར་བསམས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་མིང་ཅན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡན་ལག་འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་འཁོར་ཏེ་རིས་ཡིན་ལ་ཚོགས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །བརྗོད་པ་དང་རྗོད་པའི་རྣམ་པ་དང་གཞན་ཡང་སྟེ། ཤེས་རབ་དོན་དུ་ཐབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་གང་གི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་དགོས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་བདེ་འགྲོ་བརྒྱུད་པར་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ཡང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཁོང་ཁྲོའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་བདེ་འགྲོ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བརྗོད་པ་འདི་ཡང་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཚོགས་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་གུས་པར་བྱས་པས་བསྒྲུབས་ན་ཡང༌། ཤེས་རབ་དང་བྲལ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དག་པར་བྱས་པ་ལ་བསྟེན་པས་དེ་ཡང་བར་ཆད་མེད་པར་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་འཇུག་པས་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ན་དེའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་པོ་དང༌། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང༌། ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ། གུས་ཤིང་པར་ཚད་མེད་པར་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་པས་རབ
Chinese
于证得寂灭最胜者，我顶礼膜拜，并以明晰之词，依次第阐释其论释。功德之宝藏，导师寂天于何处阐明？乃是已达经藏大海彼岸者所宣说之行持。愚昧如我，如何能述说其义？然因串习智慧而善妙，故无与伦比，因此而入。些微功德之习气，乃无有智慧，我亦无有积累起骄慢之功德。然纵然如此，因依止殊胜善知识之果，如是如是之语方能增长广大。其中，依凭何种种姓之差别，仅以依止善知识之因，属于三界之内的一切众生，所有被痛苦所转变之痛苦所折磨的有情，为了从所有痛苦中解脱，不顾自身的痛苦，如此思索：其寂灭之方便即是佛陀。欲获得此果，生起菩提心之伟大自性，为了圆满积聚二资粮，即成就善逝之方便，而次第修习布施等。如是行持时，若能与寂止相应，则思及仅以布施等远离智慧之行持，不能成为成办众生利益之因，亦不能获得佛果，故欲从轮回痛苦中解脱，应为生起智慧而努力。如是所说： "以善具寂止之胜观"等语。如是已宣说寂止。今为于彼之后所获得之胜观，即为宣说名为智慧波罗蜜多之故，故说此等支分一切等语。此等者，乃指于此论中所述说之具有体性之布施等。此者，乃是对现前之事物进行观察。此等支分者，乃是眷属，是类别，是集合之同义词。宣说与述说之方式，以及其他，乃是为智慧之义而说。与“为智慧之义而获得”相关联。智慧即是何等？
English
To the one who has attained the supreme state of perfect peace, I bow down and will explain his commentary with clear words in sequence. Where does the teacher Shantideva, the treasure of virtues, clarify? It is the conduct spoken by those who have reached the other shore of the great ocean of scriptures. How can I, who am foolish, express its meaning? However, because of the goodness of habituating wisdom, it is incomparable, therefore I enter into it. The habit of some small virtues is without wisdom, and I have not accumulated the virtue of pride. But even so, because the noble spiritual friend is shown, the fruit is such that the words are greatly expanded. Among them, relying on some differences of lineage, merely by relying on a virtuous spiritual friend, all beings belonging to the three realms, all sentient beings tormented by suffering transformed by suffering, in order to be liberated from all suffering, disregarding their own suffering, think like this: the means of its pacification is the Buddha. Desiring to obtain this result, generating the great nature of bodhicitta, in order to perfect the accumulation of the two accumulations, which is the means of accomplishing the Sugata, one gradually engages in generosity and so on. When one acts in this way, if one is in harmony with calm abiding, then thinking that merely by generosity and so on, which are devoid of wisdom, one cannot become the cause of accomplishing the benefit of beings, nor can one attain Buddhahood, therefore, desiring to be liberated from the suffering of samsara, one should strive to generate wisdom. As it is said: "With the superior insight of well-endowed calm abiding," and so on. Having taught calm abiding, now, in order to teach the superior insight obtained after that, which is called the perfection of wisdom, therefore, he said, "All these limbs," and so on. "These" refers to generosity and so on, which have the characteristics mentioned in this treatise. "This" is to examine what is manifest. "These limbs" are retinues, categories, and synonyms for collections. The way of speaking and expressing, and others, are said for the sake of wisdom. It is related to "obtained for the sake of wisdom." What is wisdom?
Chinese
如是安住的缘起之事物，是善于辨别真如之体性，而彼即是意义，因为能正确引导菩提之因的事物，因此，凡是布施等体性的支分是必要的那样说。因为在布施等波罗蜜多的事物中，以能辨别法之自性的智慧为主。如是，布施是为获得佛陀之菩提的最初之因，因为属于福德资粮之故。而且，如果持续持守戒律，则会通过善趣而产生圆满的安乐受用之近需，因此是产生无上智慧之因。忍辱也是作为其不共戴天的仇敌的嗔恨之对治，能守护以布施和戒律善加修持的自性之善根，是为了获得善趣而精进。从布施等三者所产生的被称为福德资粮，这也是善的，从禅定等所产生的是被称为智慧资粮，由于没有精进则不会产生这些，因此也是二资粮之因，是为了舍弃一切修行而产生的。通过平等安住心，就能如实了知，因此禅定波罗蜜多也是成为获得无上智慧之因。如是，如果以恭敬心修持布施等，如果缺少智慧，则不会成为获得无上果位的因，也不会获得波罗蜜多的名称，依靠智慧而清净，因此也会无间地进入广大，随之进入时，就能获得其因的事物。也能获得波罗蜜多的名称。同样，施者、所施之物、受者等三者，以不执著的修持，以智慧完全调伏，以恭敬和无量，长期串习，则...
English
The nature of dependent arising of things that abide as such is that of thoroughly distinguishing the suchness, and that itself is the meaning, because it correctly guides the cause of enlightenment, therefore, whatever branch of the nature of generosity and so on is necessary, that is what is said. Because among the things of generosity and other perfections, wisdom of the nature of distinguishing dharmas is the main thing. Thus, generosity is the first cause for obtaining the enlightenment of the Buddha, because it belongs to the accumulation of merit. Moreover, if one continuously maintains discipline, then through the good realms, the near needs of the enjoyment of happiness will arise completely, therefore it is the cause of the arising of unsurpassed wisdom. Patience is also the antidote to anger, which is its incompatible side, and it protects the nature of the roots of virtue that have been well practiced with generosity and discipline, and it is diligently engaged in order to obtain happiness. This, which is said to be the accumulation of merit arising from the three, generosity and so on, is also good, and what arises from meditation and so on is called the accumulation of wisdom, and these will not arise without diligence, therefore it is also the cause of both accumulations, and it arises in order to abandon all practices. By equally placing the mind, one will know what is truly like, therefore the perfection of meditation also becomes the cause of obtaining unsurpassed wisdom. Thus, even if generosity and so on are practiced with reverence, if they lack wisdom, they will not become the cause of obtaining the unsurpassed state, and they will not even obtain the name of perfection, relying on what has been purified by wisdom, therefore it will also enter into the vast without interruption, and when one enters after it, one will obtain the thing of its cause. One will also obtain the name of perfection. Similarly, the giver, the object of giving, and the receiver, and so on, the three, with the practice of non-attachment, completely subdued by wisdom, with reverence and immeasurable, practiced for a long time, then...