Tibetan
ཡང་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་རོ། །ཡང་ལག་ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་སམ་གཞི་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དོན་དུ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གི་ཡིན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ དག་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་ཞིང་ལས་འབྲུ་སྐྱེ་བ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བསྡུས་པར་ཡང་ཞི་གནས་འདིའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཐུབ་པས་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་སྟེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེས་བསྐུལ་བས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །ནི་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རམ་ཞི་གནས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའམ། བསྒོམ་པར་བྱ་བའམ། བསྟེན་པར་བྱ་བའམ། མང་ཆེད་དུ་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུར་གྱུར་པ་དང༌། འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ། །རྒྱུར་གྱུར་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་པ་དང༌། ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའིའོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་གོམས་པས་ས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ས་གཞན་དང་གཞན་འཐོབ་པའི་སྦྱོར་བས་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་རྟོག་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་འདོད་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་འཁོར་བའི་འགྲོ་བ་རིས་ལྔས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བ་དང༌། ནད་པ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། འཆི་བའི་རང་བཞིན་དང༌། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང༌། འདོད་པ་ཚོལ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ངོ༌། །ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་འདུན་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ ། །འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་མི་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་གི་བར་འཛིན་པར་འཇུག་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ནི་ལས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ཀྱང་ནད་དང་རྒ་ཤི་མྱ་ངན་དང༌། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་འབའ་ཞིག་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་དེ་ལྟར་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱེད་པས། ཡང་དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་མེད་པ་དང༌། བདག་པོ་མེད་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མ་རིག་པ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། མ་རིག་པ་འགགས་པས་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་འགག་གོ །དེ་ལྟར་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་འགགས་པས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་འགག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་དང༌། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཡིད་ མི་བདེ་བས་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་ལ་འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་དེ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀྱི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་ཅིང༌། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་འགགས་པ་ནི་འགོག་པའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་དོ། །དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ལམ་གསུམ་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྦྱོར་བས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་འགག་པའི་སྦྱོར་བས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་སྨྱུག་མའི་ཚིགས་དང་འདྲའོ། །འདི་ཡང་ཕྱི་ནས་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་འདུས་བྱས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་དོན་དམ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང༌། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ཇི་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་དཔྱོད་པ་ན་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་མ་རིག་པ་དང་རྨོངས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ཡང་མི་བདེན་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་བསྒྲིབས་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཐད་དོ། །གང་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ལས་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རིག་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། མ་རིག་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས། །ཡང་དག་མིན་པའི་དོན་སྣང་ཞིང༌། །ཡང་དག་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ལ་འཇུག །མིག་སེར་གྱིས་ནི་གནོད་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་དེ་ལ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སོ། །གང། གཏི་མུག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་བསྒྲིབས་པས། །གང་ཞིག་བཅོས་མ་ཁོ་ན་དེ་ཡིས་བདེན་པར་ སྟོན། །དངོས་པོའི་དོན་དང་བྱས་པ་ཡང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་བྱར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་བརྗོད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ཡང
Chinese
而且是刚过去的寂止的自性的因。又，“手”是指智慧从各方面发起，正是它的因的集合或基础。智慧之义是指需要先前所说的智慧本身，并且是需要成就的，因为寂止完全清净的心之流中会生起智慧。就像在良好耕耘的田地里生长庄稼一样。如《学集论》中所说，这个寂止的自性有多么伟大呢？能够生起如实之智。因为通过等持，就能如实地完全了知，所以说这是能仁所说的。这也在圣《法集经》中说：以等持之心，将能如实地见到。见到如实之智的菩萨，会对众生生起大悲心。我要为一切众生修成这个三摩地之门。由那个大悲心所激励，通过圆满增上戒律、增上心和增上慧的修学，将圆满无上正等菩提，经中广说。所谓“是”是因为，能仁说布施等的眷属或是寂止自性的眷属是为了智慧之义。因此，应当加上“应当生起智慧”。“应当生起”是指应当成就，或者应当现前，或者应当修习，或者应当依止，或者应当增多。那个智慧也有两种：作为因的和作为果的。作为因的也有两种：信解行者和获得地的菩萨。作为果的也是以无相瑜伽，证悟具足一切种类的殊胜和一切法的空性的自性。其中，首先作为因的是通过串习听闻、思惟和修习的次第，生起深入地的智慧。而且，那也是通过获得其他地的瑜伽而成为殊胜增上的。如
English
Moreover, it is the cause of the nature of the immediately preceding quiescence. Furthermore, "hand" means that wisdom arises from all aspects, and it is the collection or basis of its causes. The meaning of wisdom is that the previously mentioned wisdom itself is needed, and it is to be accomplished, because wisdom arises in the stream of mind that has been completely purified by quiescence. It is like crops growing in a well-cultivated field. As it is said in the Compendium of Trainings, how great is the nature of this quiescence? It is able to generate knowledge as it is. Because through samadhi, one can fully know as it is, therefore it is said that this was spoken by the Able One. This is also said in the Noble Collection of Dharmas: With a mind in samadhi, one will see as it is. A Bodhisattva who sees as it is will generate great compassion for sentient beings. I will accomplish this door of samadhi for all sentient beings. Motivated by that great compassion, through the complete practice of higher discipline, higher mind, and higher wisdom, one will perfect the unsurpassed, perfectly complete enlightenment, as extensively explained in the sutra. The reason for "is" is that the Able One said that the retinue of generosity and so on, or the retinue of the nature of quiescence, is for the sake of wisdom. Therefore, it should be added, "Wisdom should be generated." "Should be generated" means should be accomplished, or should be made manifest, or should be cultivated, or should be relied upon, or should be increased. That wisdom is also of two types: that which is the cause and that which is the result. That which is the cause is also of two types: the practitioner of faith and the Bodhisattva who has attained the ground. That which is the result is also the nature of realizing the emptiness of all dharmas, possessing all kinds of excellence, through signless yoga. Among them, first, that which is the cause is the wisdom that arises from deeply entering the ground through the habitual practice of the sequence of hearing, thinking, and meditating. Moreover, that also becomes supremely enhanced through the yoga of attaining other grounds. Such as
Chinese
能使远离二障、断绝一切分别之网的佛陀之智慧自性得以圆满。因此说，欲求寂灭痛苦者。痛苦是指轮回中五道众生所摄受的蕴聚之自体所具有的生、病、老、死之自性，以及与悦意分离、与不悦意相遇、阻碍欲求的特性，总之就是近取蕴的自体。寂灭是指涅槃，即不再生的寂灭之法性，具有极度断绝之义。欲求是指显现的欲求和希求的同义词。如此，由于颠倒之想，以将非真实执为真实之实执的力量，使之执着于我，从而产生不如理作意，由此，贪欲等烦恼之众得以真实生起。由此产生业，由业产生生，由生又产生病、老、死、忧愁、悲叹、痛苦、不悦意的彻底劳累。如此一来，仅仅由此就会产生巨大的痛苦之蕴。因此，以与通常方式相反的方式，以正确的智慧观察缘起，又以其无自性、无主、如幻、如阳焰、如乾闼婆城、如梦、如影像等相同的形态，如实地见到胜义中无自性，从而如实地了知，并且能遮止与其相违之方的愚昧自性的无明，即有支。无明灭，则以其为缘的行也灭。如是，应知作为因的先前灭，则作为果的后后也灭。乃至生灭，则老死和忧愁、悲叹、痛苦和不悦意也完全
English
It enables the complete perfection of the wisdom nature of the Buddha himself, who is free from the two obscurations and has abandoned all networks of conceptualization. Therefore, it is said, "Those who desire the cessation of suffering." Suffering refers to the nature of birth, sickness, old age, and death, which are inherent in the aggregates of sentient beings included in the five realms of samsara, as well as the characteristics of separation from the pleasant, encountering the unpleasant, and obstructing desires. In short, it is also the nature of the aggregates of grasping. Cessation refers to nirvana, which is the nature of complete pacification without rebirth, meaning the utter cessation of continuity. Desire refers to synonyms such as manifest desire and longing. Thus, due to distorted perception, the force of clinging to reality, which grasps the unreal as real, causes attachment to self, thereby arising from improper attention. From this, a multitude of afflictions such as desire arise truly. From this comes action, and from action comes birth, and from birth also come sickness, old age, death, sorrow, lamentation, suffering, and complete weariness of unpleasantness. Thus, from this alone, a great mass of suffering will arise. Therefore, by focusing on dependent origination with correct wisdom in a manner contrary to the usual way, and by seeing that very thing as devoid of self, without a master, like an illusion, like a mirage, like a city of gandharvas, like a dream, like a reflection, and so on, one truly understands that it is without inherent existence in the ultimate sense, and thus knows it as it is. Furthermore, it reverses ignorance, the branch of existence that is the nature of delusion, which is the opposite side of it. When ignorance ceases, then the action that is conditioned by it also ceases. Thus, it should be understood that as the earlier causes cease, the later effects also cease. As long as birth ceases, then old age, death, sorrow, lamentation, suffering, and unpleasantness also completely
Chinese
痛苦也将会止息。这样一来，这个巨大的痛苦之蕴将会止息。其中，无明、贪爱和取是烦恼道中彻底断除的，行和有是业道中彻底断除的，其余支分是痛苦道中彻底断除的，前后际止息是止息道中彻底断除的。如此这般，三道并非无我，而是无我与我所，由生之因缘而生，由灭之因缘而灭，对于事物来说，就像竹节一样。这些以后也将用理证和教证来详细阐述。因此，像这样用智慧将有为法分别观想为如梦幻、如幻术等的自性时，由于证悟一切法无自性，从胜义谛上通达，就能使连同习气在内的罪恶之蕴得以遣除，并且能生起息灭一切痛苦之因的智慧，因为通过它，当用教证和理证进行观察时，就能毫不颠倒地明了事物的实相。世俗、无明、愚痴和颠倒，这些都是异名。无明也会对不真实的意义的自性进行增益，并且由于遮蔽了对自性的证见，所以在世俗中是合理的。如《萨律嘉那经》中所说：“此外，实相无明和邪分别就是不了解和无明。”又说：“无明生起之时，非真实的意义显现，进入遮蔽真实，就像眼翳损害一样。”因此，它所近似地显示的也是缘起事物的自性，这被称为世俗，它本身被称为世间世俗谛，世间人本身通过世俗称其为真谛。任何愚痴都是世俗，因为它遮蔽了自性。任何仅仅是虚假的，它都显示为真实。事物的意义和作为也是世俗的。这被称为世俗谛，是能仁所说的。