Tibetan
ར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སུ་ལ་སྟེ་སེམས་ཅན་ལའོ། །གང་གིས་སྐྱེད་པ་སྟེ་ཕ་དང༌། སྐྱེད་བྱེད་མ་དང༌། ལྷ་ནི་ཟླ་བ་དང་ཆུ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང༌། དྲང་སྲོང་རྣམས་ནི་གནས་འཇིག་དང༌། གཽ་ཏ་མ་དང༌། ཚངས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ཅན་ལའོ། །འདི་འདྲ་བ་ནི་ཕན་སེམས་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བློ་གྲོས་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང༌། འབྱུང་བ་ལྟ་ཞོག་སྟེ། འབྱུང་བ་ཡང་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་དོན་དུའང་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་ངོ༌། །ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པར་ཡིད་ལ་བསམས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའོ། །སྔོན་མ་རྨིས་པ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བའོ། །བློ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སད་པའི་ གནས་སྐབས་ནས་བྱུང་བ་ལྟ་ཞོག །རྨི་ལམ་ན་ཡང་ངོ༌། །བརྒྱ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ག་ལ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་ཕོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ལྟ་ག་ལ་སྲིད། ཡང་ན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ག་ལ་སྲིད། ཅེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལས་བྱེད་པས་རྙེད་དཀའ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཉིད་རིན་ཆེན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །སྔ་ན་མེད་པ་ནི་སྔ་ན་ཆད་མ་བྱུང་བའོ། །འདི་ཞེས་པ་ནི་འདིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ནོ། །རྨད་ཅིག་ཇི་ལྟར་འཁྲུངས་ཞེས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། གཞན་དག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་བསྟན་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འཕགས་པ་ནོར་བཟངས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུ
Chinese
为了显示父亲的行为，说了“父亲”等等。对于谁？即对于有情。谁生了？即父亲，以及生者母亲，以及诸如月亮和水神等神，以及诸如住所毁灭者、乔达摩和梵天等的仙人，也称为吠陀持有者。像这样的就是这种利他心，像这样刚刚讲过的菩萨为了利益而结合的智慧出现了，更不用说出现了，出现也会改变吗？意思是说，出现也会改变，但除了菩萨之外，没有其他人。又为什么会那样呢？说了“那些有情”等等，那些就是母亲等等，也为了自己的利益，即自己做主。心中想到要成就无量功德，就像想要脱离一切痛苦一样。以前没有梦到过，就是以前没有发生过。更不用说从心先行的清醒状态中产生了，即使在梦中也没有。如果有人问，一百个之中会为了他人而生吗？回答说，怎么会为了他人而生呢？经中说，世间上自己等等都很贫乏，如果连自己都没有，怎么可能顾及他人呢？或者说，怎么可能为了他人而出现在梦中呢？这样结合起来说。这样显示了菩萨的不共之处后，为了总结，说了“有情珍宝”等等，像这样因为做出了不起的事业，所以很难得到，有情本身就是珍宝的特征。以前没有的，就是以前没有发生过的。这个，就是指这个具有如此显示的功德。对于“如何奇妙地诞生”这个问题，如何就是指奇妙。又为什么这样说呢？因为说了“其他”等等，那个为了他人而生起心的伟大者，按照所显示的顺序，对于其他的有情来说，即使为了自己的利益也不会生起。这里还要讲述发菩提心的其他功德，如《圣妙吉祥化身经》中所说，薄伽梵圣慈氏以圣贤善财为主所说，那也是论著作者自己从一切学处中收集的。
English
In order to show the act of the father, it is said, "Father," and so on. For whom? That is, for sentient beings. Who gives birth? That is, the father, and the mother who gives birth, and the gods such as the moon and water gods, and the sages such as the destroyer of dwellings, Gautama, and Brahma, who are also called Veda holders. Such is this altruistic mind, such as the wisdom of the Bodhisattva, which has just been spoken of, combined for the benefit, has appeared, let alone appear, will the appearance also change? It means that the appearance will also change, but there is no one else other than the Bodhisattva. Again, why is that so? It is said, "Those sentient beings," and so on, those are the mother, and so on, also for their own benefit, that is, to be in charge of themselves. Thinking in the mind to accomplish immeasurable merits, just as wanting to be free from all suffering. Never dreamed of before, that is, never happened before. Let alone arising from the awakened state of mind preceding, even in a dream. If someone asks, will one in a hundred be born for the sake of others? The answer is, how can one be born for the sake of others? It is said in the sutra that in the world, oneself and so on are very poor, and if even oneself does not have it, how can one take care of others? Or, how can one appear in a dream for the sake of others? Combine it in this way. Having thus shown the uncommonness of the Bodhisattva, in order to conclude, it is said, "Sentient being jewel," and so on, like this, because of doing remarkable deeds, it is difficult to obtain, the sentient being itself is the characteristic of a jewel. Never before, that is, never happened before. This, refers to this one who has the merits shown in this way. To the question, "How wonderfully born?" How refers to wonderful. Again, why is it said like this? Because it is said, "Others," and so on, that great being who generates the mind for the sake of others, according to the order shown, for other sentient beings, even for their own benefit, will not arise. Here, other merits of generating the mind of Bodhi are also to be spoken of, as it is said in the Noble Arrayed Tree Sutra, the Bhagavan Noble Maitreya spoke with Noble Sudhana as the main one, that was also collected by the author of the treatise himself from all the trainings.
Tibetan
ས་པར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཉིད་འགྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགའ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་རིན་ཆེན་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གཞལ་གྱིས་ལང་སྟེ། རྣམ་པ་གང་གིས་བགྲང་བར་ནུས་ཏེ། འདི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཕགས་པ་དཔས་སྦྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ གང། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་བས་ཀྱང་ནི་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱིར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་ནའང་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་རྩིར་གྱུར་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་སྨན་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འདིའི་བསོད་ནམས་བགྲང་དུ་མེད་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་ཅི་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྨོན་ཅིང་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་འབྱུང་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མཆོད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། གང་གཱའི་བྱེ་མའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་མི་གང་གིས། །རིན་ཆེན་བདུན་གྱིས་བཀང་བྱས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་ལ་ཕུལ་བ་བས། །གང་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ན། །གང་ལ་མཐའ་ནི་མ་མཆིས་པའི། །མཆོད་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕག
Chinese
因此，由于已经非常详尽地展示了这一点，所以应当理解这一点。此外，通过展示菩提心的利益之门，宣说了菩萨的无量功德，即所谓的“利益一切众生之喜悦”等等。一切众生的喜悦之因，以及天等一切圆满之因，即是珍宝之心。菩提心的无量功德，如何衡量？又如何能够数清？因为此心极其广大，所以无法衡量。这是圣者益西辛给所请问经中所说：菩提心之福德，若彼有形色，虚空界皆满，彼复过于是。如此宣说了。虽然已经普遍地展示了，但即便如此，也应当视为是入行之心，因为这是就此而言的。此外，就其差别而言，所谓“有情”，将有情的痛苦转化为药，能够遣除一切众生身心所生的痛苦，因此是息灭一切疾病的大药之自性。因此，这表明了菩提心是增上生和决定善之因。因此，这表明了此心的功德不可计数是合理的。此外，对于有人怀疑这如何合理，为了展示这一点，宣说了“利益”等等。为了救护一切众生，愿我成佛！如此以增上意乐发愿，并且从不夹杂仅仅是希求的菩提心中所产生的功德，胜过供养诸佛。这是说，这是产生功德聚之因，经文中就是这样说的。如此，展示了最初的菩提心的伟大自性。这也是在那部经中说的：恒河沙数诸佛刹，若人充满七珍宝，以此供养世间怙，不如合掌发菩提心，此无边际之供养，胜彼尤为殊胜。
English
Therefore, since this has been shown in great detail, it should be understood as such. Furthermore, through the door of showing the benefits of the mind of enlightenment, it is said that the bodhisattva's immeasurable merit is itself called "joy for all beings," and so on. The cause of all the joy of all sentient beings, and the cause of all the perfections of gods and so on, is the precious mind. How can the immeasurable merit of the mind of enlightenment be measured? And how can it be counted? Because this is extremely vast, it cannot be measured. This is from the Sutra Requested by the Noble Yeshe Nyingpo: "If the merit of the mind of enlightenment had form, it would fill all of space, and would still exceed it." Thus it is said. Although it has been shown generally, even so, it should be regarded as the mind of entering, because that is the context. Furthermore, in terms of its distinction, the so-called "sentient being" transforms the suffering of sentient beings into medicine, and is able to dispel all the suffering arising from the body and mind of all living beings, and is therefore the nature of a great medicine that destroys all diseases. Therefore, this shows that the mind of enlightenment is the cause of higher rebirth and definite goodness. Therefore, it is shown that it is reasonable that the merit of this mind is immeasurable. Furthermore, to dispel the doubt of how this is reasonable, "benefit" and so on are spoken. For the sake of protecting all beings, may I become a Buddha! Thus, the merit that arises from the mind of enlightenment, which wishes with an extraordinary intention and is free from merely fulfilling desires, is superior to offering to the Buddhas. This means that it is the cause of the arising of a mass of merit, as it says in the scriptures. Thus, the great nature of the first mind of enlightenment is shown. This is also said in that same sutra: "If someone were to fill Buddha-fields as numerous as the sands of the Ganges with the seven precious jewels, and offer them to the protector of the world, it would be surpassed by someone who joins their palms and generates the mind of enlightenment. This limitless offering is especially superior."