Tibetan
ས་ཏེ་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཏམ་ཟད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །རྗེས་འགྲོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། །རྒྱལ་བའི་བཤད་པ་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་ཕམ་པར་མཛད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། དེ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ན་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་ཡང་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཡང་སྦྱིན་པ་གཏོང་བས་འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཉེ་བར་འཕེལ་ཞིང་དུས་རིང་པོར་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །གསུངས་སྐྱེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཆོས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤས་ཆེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བདེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་དམྱལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ལ། འབྲིང་གིས་ནི་དུད་འགྲོའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་ངུས་ནི་ཡི་དགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་གཞན་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་མེད་པའོ། །འཁོར་གཡོག་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འཁོར་གཡོག་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་བའོ། །དགྲ་ཟླ་དང་བཅས་པའི་ཆུང་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆུང་མ་ཡང་གཞན་གྱི་ཐད་དུ་ཉལ་པོ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །སྐུར་བ་མང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སྐྱོན་མང་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཡོག་འཁོར་མི་འདུམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་བྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །གཡོག་འཁོར་ངན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འཁོར་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཐོས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟག་དང༌། སེང་གེ་དང༌། མི་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །འཐབ་མོའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་དང་འཐབ་མོའི་ཚིག་འབྱུང་བར
Chinese
将在下面解释那些。所谓“话已尽”是指所说的话。所谓“戒律”是指具有戒律。所谓“随行”是指布施之语的紧接着。所谓“胜者的开示”是指“使一切罪恶之法失败”之意，因为舍弃了一切罪恶之法和烦恼。为了使布施等功德不被浪费，布施等本身就是功德。不浪费它，是因为以戒律的力量转生善趣，在享受布施果报的时候也会行布施。所谓“因和果的相续”等，是指在享受布施果报的时候也行布施，果报的积累会增长，长期享受者会接近享受。所谓“语生”是指声闻，因为是依赖他人说法而产生的。所谓“这些所依赖的因”是指发起心之意。所谓“多数”等，如果发起心非常强烈，就会成为地狱之因；中等的会成为畜生之因；微小的会成为饿鬼世界的因。所谓“两种异熟”是指等流果。所谓“成为共同的享受”是指因为与他人共同，所以没有自主权。所谓“眷属不可靠”是指他的眷属也不可信任。所谓“成为与敌人为伴的妻子”是指他的妻子也会与他人通奸。所谓“责备多”是指多说别人的过失。所谓“仆从不和睦”是指互相分离。所谓“仆从变坏”是指粗暴等成为他的眷属。所谓“听到不悦耳的声音”是指会听到老虎、狮子和非人的声音。所谓“变成争斗之语”是指一切时中都会与他人发生争斗之语。
English
These will be explained below. "Words exhausted" means whatever has been spoken. "Discipline" means possessing discipline. "Following" means immediately after the words of generosity. "The Victorious One's explanation" means "defeating all sinful dharmas," because all sinful dharmas and afflictions are abandoned. In order to prevent generosity and other virtues from being wasted, generosity and the like are virtues themselves. Not wasting it means that by the power of discipline, one is born in a good realm, and when enjoying the fruits of generosity, one will also give generosity. "The continuity of cause and effect" and so on, means that when enjoying the fruits of generosity, one also gives generosity, the accumulation of fruits will increase, and the long-term enjoyer will approach enjoyment. "Born from speech" refers to the Hearers, because they are born relying on others' teachings. "The cause of relying on these" means the meaning of the mind of motivation. "Majority" and so on, if the motivating mind is very strong, it will become the cause of hell; the medium will become the cause of animals; and the small will become the cause of the world of pretas. "Two kinds of fully ripened results" refers to the result of the same cause. "Becoming a common enjoyment" means that because it is shared with others, there is no autonomy. "Retinue unreliable" means that his retinue is also unreliable. "Becoming a wife accompanied by enemies" means that his wife will also commit adultery with others. "Many accusations" means speaking much of others' faults. "Servants discordant" means separating from each other. "Servants become bad" means that violent and other people become his retinue. "Hearing unpleasant sounds" means hearing the sounds of tigers, lions, and non-humans. "Becoming words of strife" means that at all times there will be words of strife with others.
Tibetan
་འགྱུར་བའོ། །མ་ངེས་པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚིག་མི་བཙན་པར་འགྱུར་བའོ། །ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཆུང་ངུ་རྙེད་པ་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བའོ། །འདོད་པ་ཆེ་བ་ནི་མ་རྙེད་པའི་དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་དང༌། མང་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕན་པ་མི་ཚོལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བློ་མི་སྐྱེ་བའོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བརྡེགས་པ་ལ་སོགས་པས་འཚེ་བར་བྱེད་པའོ། ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བར་གྱི་སྒྲ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དྲུག་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་འོག་ཏུའོ། །ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཁམས་གསུམ་ལ་སྐྲག་པའི་ཡིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་སོ། །དེས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འདོད་པས་ན་ཐེག་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གཞན་ལས་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་རང་སངས་རྒྱས་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ལྷག་པར་སྦྱངས་པ་སྟེ། གང་གིས་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་གཟུང་བར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་ཐབས་ཙམ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། རང་གི་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང༌། དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་མི་འཚོལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ལ་མི་འཚོལ་བ་ནི་གཞན་དག་ལ་ལམ་མི་འཚོལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ལམ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་རང་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་གལ་ཏེ་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཚད་མེད་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། རང་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསྡུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་བཏབ་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་
Chinese
变异。不决定的谄诳，即其言语不坚固。不知足，即非富饶，于微小所得而心生忧恼。贪欲大，即于未得之物，欲求富饶众多。不求利益，即不生利益他人的心。他人作损害，即他人以捶打等事加害于彼。 乃至有顶，其中间之语，应取欲界之六天，四禅，及三无色。当有生，此乃显示为增上之因。为显示决定善之因，故于其后说“于其后”等。于其后，即于受持十善业道之后。少分心，即未圆满通达法之无我，此已于前述讫。于三界怖畏之心，此乃显示无大悲之因。随逐于他所闻，其解释为随逐于声。以智慧之相，即以分别之自性，空性之相。彼所串习者，即是何者近于显示。声闻之乘，此处以欲乐故为乘，即涅槃。随逐于他所闻，此语乃显示与独觉之差别。无大悲心，此语乃显示与菩萨之乘之差别。于其后等，串习圆满，即于彼更增串习，即成为能断所取分别之因。如是串习圆满十善业道，则能成办独觉之乘，应如是连结。云何耶？谓以通达甚深缘起，即以空性之自性，缘起。
English
transformation. "Indecisive flattery" means that one's words are not firm. "Not knowing contentment" means not being wealthy and being mentally distressed by obtaining little. "Great desire" means desiring wealth and abundance in things not yet obtained. "Not seeking benefit" means not generating the thought of benefiting others. "Others will cause harm" means that others will harm him with beatings and the like. "Up to the peak of existence," the word "between" should be taken to include the six gods of the desire realm, the four dhyanas, and the three formless realms. "There will be birth" indicates that this is the cause of higher realms. To show that it is the cause of definite goodness, it is said after that, "After that," and so on. "After that" means after taking up the ten paths of virtuous actions. "A partial mind" means that one has not fully understood the selflessness of phenomena, which has already been explained before. "A mind fearful of the three realms" indicates the cause of not having great compassion. "Following what is heard from others" is explained as following sound. "With the aspect of wisdom" means with the nature of discriminating, with the aspect of emptiness. "That which is cultivated by it" is what is close to being indicated. "The vehicle of the Hearers" means that here, because of desire, it is a vehicle, namely, nirvana. The words "following what is heard from others" indicate the difference from the Solitary Realizers. The words "without great compassion" indicate the difference from the vehicle of the Bodhisattvas. "After that," and so on, "having fully cultivated" means cultivating more than that, which becomes the cause of abandoning the conceptualization of what is apprehended. Thus, if one fully cultivates the ten paths of virtuous actions, one will accomplish the vehicle of the Solitary Realizers, and it should be connected in this way. How is it? By understanding the profound dependent origination, that is, the dependent origination with the nature of emptiness.
Chinese
通达缘起之后。其中也仅仅是有舍弃执著所缘的方便，而并非完全通达甚深缘起。因为通达甚深缘起是菩萨们才有的。说“没有大悲和善巧方便”等，大悲本身就是做利他之事的善巧方便，如果离开了大悲，就是主要做自利之事，并且仅仅以神通的方式做利他之事。声闻乘中也有通达甚深缘起，为了破斥它，所以说了“不寻求其他”，不寻求其他就是不向其他人寻求道。那又是为什么呢？说了“自己现前圆满成佛”，因为自己现前证悟道。那又是为什么呢？说了“自生和随顺”，因为在其他生世中串习道的威力，智慧自生和随顺。因此才说了不依赖其他。为了了知它，所以说了“如果在此”等。关于“极其广大且无量的慈爱”，因为缘于空性所以广大，因为自己是空性所以无量。说“具有大悲”等，因为具有缘于法和无所缘的大悲。因此才说了“以善巧方便摄持”，空性和大悲本身就是善巧方便，因为它们不执著众生并且从痛苦中救度。说“极其发大愿”，这是在显示具有菩提心。为了详细显示它，所以说了“不舍弃一切众生，并且缘于极其广大的佛陀智慧”，如此为了利益有情愿成就佛陀，所说的这些就是在显示不舍弃众生，
English
After understanding dependent arising. Among them, there is only a method to abandon the clinging to the object of perception, but it is not a complete realization of the profound dependent arising. Because understanding profound dependent arising is something that Bodhisattvas possess. It is said, "Without great compassion and skillful means," etc. Great compassion itself is the skillful means for doing things for the benefit of others. If one is separated from it, one mainly does things for one's own benefit and only uses miraculous powers to benefit others. In the Hearer Vehicle, there is also an understanding of profound dependent arising. In order to refute it, it is said, "Not seeking others." Not seeking others means not seeking the path from others. Why is that? It is said, "Attaining complete enlightenment oneself," because one directly realizes the path oneself. Why is that? It is said, "Self-arising and in accordance," because in other lifetimes, due to the power of familiarizing with the path, wisdom arises spontaneously and in accordance. Therefore, it is said not to rely on others. In order to know it, it is said, "If here," etc. Regarding "Extremely vast and immeasurable loving-kindness," it is vast because it focuses on emptiness, and it is immeasurable because oneself is emptiness. It is said, "Possessing great compassion," etc., because one possesses great compassion that focuses on the Dharma and is without focus. Therefore, it is said, "Gathering with skillful means," emptiness and great compassion themselves are skillful means, because they do not cling to sentient beings and liberate them from suffering. It is said, "Making great aspirations," this is showing that one possesses Bodhicitta. In order to show it in detail, it is said, "Not abandoning all sentient beings, and focusing on the extremely vast wisdom of the Buddha," thus, in order to benefit beings, may I attain Buddhahood. These words are showing that one does not abandon sentient beings,