Tibetan
ནི་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པས་དོན་དམ་པར་ན་མཐོང་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྒོལ་བའི་ལན་བཏབ་ནས། སྔར་བསྟན་པའི་གྲོལ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པས་སོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རོ། །འགྲོ་བ་དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་སོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་མེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བུད་ཤིང་ལོག་པས་མེ་ལྡོག་པ་བཞིན་དུའོ། །གནས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རང་བཞིན་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་དམིགས་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྲེད་པ་ཟད་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་རྒོལ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བ་གང་གསུངས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ལ་ལན་ནི་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་མིག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པའོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ནའོ། །ལན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེའོ། །མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་མེད་པ་ནི་མེ་བཞིན་དུ། །གནས་མེད་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ངེས་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ངེས་
Chinese
因为心无自性。所谓“不欲有”的意思是，不欲心以真实存在的方式存在，所以是不欲以真实存在的方式见到，此乃其意。驳斥了对方的辩论后，为了阐述先前所示的解脱的详细解释，所以说了“如是”等。所谓“如是”，是指先前所示的方式。所谓“如实”，是指真实。所谓“行无意义”，是指了悟到行无自性。所谓“如无因之火”，是指如同木柴烧尽而火熄灭一样。所谓“无处”，是指器世界无自性。因此说：何以故，有与非有，不住于心前，是时无他缘，无缘而寂灭。此意是指，对于声闻等，也说是通过完全了解法无我，而灭尽对乐和苦的贪恋，从而获得解脱。因此，对于声闻等，也成立了他们完全了解法无我。为了阐述其他的辩论，所以说了“如果”等。如《宝鬘论》中所说的见到无自性，是为菩萨们所说，而不是为声闻等所说。那么，声闻等如何能成立他们完全了解法无我呢？对此的回答是，也并非如此，所以说了“彼亦非有”等。所谓“如是说故”，是指“如眼由错觉”等所说。如果问“如何得知”，是指就声闻乘的观点而说的。回答是，应当说，所以说了“当说”等。所谓“紧随其后”，是指“无因如火，无处无取而涅槃”的紧随其后。如是，菩萨也见到后，是指以先前所示的方式见到无自性。所谓“决定欲菩提”，是指决定完全从痛苦中解脱。
English
Because the mind is without inherent existence. The meaning of "not wanting to exist" is that one does not want the mind to exist in a truly existent way, so one does not want to see it in a truly existent way. Having refuted the opponent's argument, in order to explain in detail the previously shown liberation, "thus" and so on are stated. "Thus" refers to the manner previously shown. "As it is" refers to the truth. "Going without meaning" refers to realizing that going is without inherent existence. "Like a fire without cause" refers to how fire ceases when firewood is exhausted. "Without a place" refers to the fact that the container world is without inherent existence. Therefore, it is said: Why is it that existence and non-existence do not abide before the mind? At that time, there is no other object; without an object, it is completely pacified. The meaning of this is that it is said that even for the Hearers and so on, liberation is attained by exhausting attachment to pleasure and pain through fully understanding the selflessness of phenomena. Therefore, it is established that even for the Hearers and so on, there is a complete understanding of the selflessness of phenomena. In order to show the objections of others, "If so" and so on are stated. What is said in the Ratnavali about seeing the absence of inherent existence is said to the Bodhisattvas, not to the Hearers and so on. So how can it be established that the Hearers and so on have a complete understanding of the selflessness of phenomena? The answer to this is that it is not so, so "That is also not existent" and so on are stated. "Because it is said thus" refers to what is said in "As the eye is by illusion" and so on. If asked, "How is this known?" it is said from the point of view of the Hearer Vehicle. The answer is, it should be said, so "It should be said" and so on are stated. "Immediately following" refers to immediately following "Without cause, like fire, without place, without taking, one passes into Nirvana." Thus, even the Bodhisattva, having seen, refers to having seen the absence of inherent existence in the manner previously shown. "Definitely desiring enlightenment" means definitely desiring to be completely liberated from suffering.
Tibetan
པར་འདོད་པའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་མཛད་ཅེ་ན། ལན་ནི། དེ་ནི་འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་གསུངས་པའི་གཞུང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གསུངས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔར་གསུངས་པའི་གཞུང་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་གསུངས་པའི་གཞུང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ཁོ་ན་ལས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དབུ་བརྡོས་པར་སྣང་གི་དེའི་ནང་ན་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་ཆུའི་ནང་དུ་ཆུ་བུར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་སྙིང་པོ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་ཆུ་ལྟར་སྣང་བའི་སྨིག་རྒྱུ་དེ་ཐག་རིང་པོ་ནས་མཐོང་གི་ཉེ་བ་ནས་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་སྙིང་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། །ཡང་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དོན་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཐེག་པ
Chinese
想要如此。那么，为什么不完全从痛苦中解脱呢？回答是：那是因为慈悲，直到菩提都连接着存在。这样说是因为，菩萨们从无始以来就习惯的慈悲心，为了众生的利益而停留在轮回中。如果先前所说的论典是针对菩萨们而说的，那么那时“像那样菩萨也”等等，特别对菩萨们说就没有意义了。连“也”这个词也会变得没有意义。因此，先前所说的论典是针对声闻等而说的，而后来所说的论典是针对菩萨们而说的。那么，对于声闻等来说，也确实成立了他们完全了解法无我。不仅在《宝鬘论》中说了声闻等完全了解法无我，而且为了表明在声闻的经典中也能看到，所以说了“声闻”等等。就像外表看起来很坚固，但里面没有精华一样，应该这样理解色蕴。就像在水中看到的水泡，瞬间就没有精华一样，应该这样理解识蕴。就像看起来像水的海市蜃楼，从远处看得到，但近处看不到一样，应该这样理解受蕴。就像把芭蕉树的树干分开，里面一点精华也没有一样，应该这样理解行蕴。就像看到幻化的大象等形象，但那也是不存在的一样，应该这样理解识蕴。“诸行是必须观察的”就是对色蕴等进行观察。或者，为了表明《宝鬘论》的出处，所以说了“这个意义”等等。“这个意义”是指声闻等具有完全了解法无我的特征。乘
English
That is what is desired. Then, why do they not completely pass into nirvana? The answer is: It is because of compassion, connecting to existence until enlightenment. It is said that Bodhisattvas, due to the compassion they have been accustomed to since beginningless time, remain in samsara for the benefit of sentient beings. If the previously spoken treatise was spoken with regard to Bodhisattvas, then at that time, saying "like that, even Bodhisattvas" and so on, specifically to Bodhisattvas, would become meaningless. Even the word "even" would become meaningless. Therefore, the previously spoken treatise was spoken with regard to Shravakas and so on, and the later spoken treatise was spoken with regard to Bodhisattvas. Then, for Shravakas and so on, it is indeed established that they also have complete knowledge of the absence of self of phenomena. Not only in the Ratnavali is it said that Shravakas and so on have complete knowledge of the absence of self of phenomena, but also to show that it can be seen in the Shravaka sutras, "Shravaka" and so on are mentioned. Just as something appears solid on the outside but has no essence inside, the skandha of form should be understood in that way. Just as a bubble in water is seen to have no essence even for a moment, the skandha of consciousness should be understood in that way. Just as a mirage that looks like water is seen from afar but not seen from near, the skandha of perception should be understood in that way. Just as when the trunk of a banana tree is split apart, there is not even a little essence inside, the skandha of formation should be understood in that way. Just as the appearance of an illusory elephant and so on is seen, but it is also non-existent, the skandha of consciousness should be understood in that way. "Formations are definitely to be examined" means examining the skandha of form and so on. Or, in order to show the source of the Ratnavali, "this meaning itself" and so on are mentioned. "This meaning itself" refers to the characteristic of Shravakas and so on having complete knowledge of the absence of self of phenomena. Vehicle