Tibetan
དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ་སོ་དང་འདྲེས་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པས་སོ། །འདུས་པ་དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་རྣམས་འདུས་པ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །འདུས་པ་དོན་མེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པ་རང་བཞིན་མེད་པས་སོ། །གཟུགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང། རེག་བྱའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སོ། །དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཞིན་དུའོ། །དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་སོ་སོར་རིག་པ་ཙམ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སེམས་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །སོ་སོར་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་རེ་རེ་ལའོ། །བདག་ཉིད་དོན་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་སོ་སོ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་སོ། །དམ་པའི་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བའི་སྲེད་པ་ལོག་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པས་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་སྟེ། ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ཚིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའོ། །དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་འཇོམས། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དུ་ང་རྒྱལ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །བདེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བདག་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པའི་སྲིད་པའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་སྲེད་པ་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ༌། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྤོང་བར་འགྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མཐོང་བས་སོ། །གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་དང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ནས་འདི་དག་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། དེ་དག་ལ་སྲིད་པ་ལོག་པས་སྐྱེ་བ་ཟད་ ནས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་སོ། །གང་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསྡུ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱིས་ས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྲེད་པ་གཉིས་སྤོང་བར་འགྱུར་བས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པས་ཤེས་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་མཐོང་བ་ཡིན་སྙམ་ནས་འདྲི་བའོ། །དེ་ལ་ལན་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ནི་སེམས་ལ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། སེམས་ཕྱུང་མེད་པར་སེམས་མེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མེད་ན་སེམས་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སེམས་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུའི་དྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་བཞིན་བཅོས་མ་མ་ཡིན་ཞིང་གཞན་ལ་ལྟོས་པའང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་མེད་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་
Chinese
所谓“无意义”，是因为诸要素各自没有混合成立，所以没有自性。所谓“聚合无意义”，是因为四大没有自性，所以四大聚合也没有自性。所谓“因为聚合本身无意义”，是因为聚合没有自性。所谓“色也是”，是指依赖于四大之色，以及以香、味、触为自性之色。所谓“实际上”，是指如前一样。所谓“无意义”，是指依赖于无自性的事物，怎么会有自性呢？是这个意思。这样，显示了色蕴没有自性之后，为了显示受蕴等也没有自性，所以说了“识”等。仅仅是了知蓝色和黄色等各自的境，就是识蕴。体验快乐、痛苦和舍受，是受蕴。从心中产生，执著蓝色和黄色等相，那是想蕴。与色、受、想、行、识相异，与心相应的心，以及与心不相应的获得等，是行蕴。所谓“在一切处”，是指从无生自他等角度来说。所谓“各自”，是指每一个蕴。所谓“因为自性无意义”，是指每一个蕴都没有自性。所谓“在胜义中无意义”，是指在胜义谛中，这四个蕴没有自性，是这个意思。这样，显示了蕴没有自性之后，现在为了通过完全了解蕴没有自性，从而没有快乐和痛苦，因为断除了与快乐和痛苦相应或不相应的贪爱，就会获得解脱，所以说了“如何痛苦”等。因为以理智来观察，没有快乐和痛苦的感受，所以饥渴等自性的痛苦被排除。
English
The term "meaningless" means that the elements are not formed by mixing with each other, so they have no self-nature. The term "aggregate is meaningless" means that the four elements have no self-nature, so the aggregation of the four elements has no self-nature. The term "because the aggregate itself is meaningless" means that the aggregate has no self-nature. The term "form is also" refers to the form that depends on the four elements, and the form whose nature is smell, taste, and touch. The term "in reality" means the same as before. The term "meaningless" means how can there be self-nature in something that depends on no self-nature? That is the meaning. Thus, after showing that the form aggregate has no self-nature, in order to show that the feeling aggregate, etc., also have no self-nature, the term "consciousness" etc. is mentioned. Merely knowing the individual objects such as blue and yellow is the consciousness aggregate. Experiencing pleasure, pain, and equanimity is the feeling aggregate. Arising from the mind and grasping the characteristics of blue and yellow, etc., that is the perception aggregate. The mental states that are different from form, feeling, perception, formation, and consciousness, that are in accordance with the mind, and the attainments, etc., that are not in accordance with the mind, are the formation aggregate. The term "everywhere" means from the perspective of no arising from self, other, etc. The term "individually" refers to each aggregate. The term "because self-nature is meaningless" means that each aggregate has no self-nature. The term "meaningless in the ultimate sense" means that in the ultimate truth, these four aggregates have no self-nature, that is the meaning. Thus, after showing that the aggregates have no self-nature, now, in order to show that by fully understanding that the aggregates have no self-nature, there is no pleasure and pain, because by abandoning the craving that is associated or not associated with pleasure and pain, liberation will be attained, therefore the term "how suffering" etc. is mentioned. Because when observed with reason, there is no feeling of pleasure and pain, therefore the suffering of hunger, thirst, etc., which are of their own nature, is eliminated.
Chinese
而且，对于食物等所带来的饱足等生起我慢。所谓“实际上”，是指通过理智。同样地，摧毁饱足等的安乐，对于饥饿等所带来的痛苦，极度生起我慢。所谓“安乐”等，是指希望自己拥有安乐，与安乐相遇的生存。如是，所谓“因为无自性”，是指通过先前所示的方式，完全了知蕴无自性。所谓“舍弃脱离痛苦的贪欲”，是指希望自己脱离痛苦，彻底舍弃脱离痛苦的贪欲。所谓“因此”，是指因为没有安乐和痛苦的分别念。所谓“如是见到”，是指完全了知两种生存皆无自性，完全见到将会舍弃。所谓“解脱”，是指因为没有从贪欲产生的生。其意义是：了知安乐和痛苦等无自性后，完全了知这些是执着，断除对它们的生存，生灭尽，从而获得解脱。所谓“谁能见到”，这是为了消除他人的疑惑，就像你完全了知地无自性，从而舍弃两种贪欲，获得解脱，这样说，因为你希望没有知者，所以问谁能见到。对此的回答是，用世俗谛来说，是指心，这是相对于世间人而言，说心能见到。为什么不从胜义谛上说心能见到呢？因为没有从心中分离的心，如果感觉等从心产生的事物不存在，那么心也不存在。因此，是依靠从心产生的事物来安立心存在的，而不是以自性成立为一。凡是依靠的自性，都不是以自性存在的，就像水的温度一样。正因为如此，才说自性不是造作的，也不是依靠他者的。所谓“因为无意义”，
English
Moreover, pride arises from the satisfaction, etc., caused by food, etc. The term "in reality" refers to through reason. Similarly, it destroys the happiness of satisfaction, etc., and extreme pride arises from the suffering caused by hunger, etc. The term "happiness," etc., refers to the existence of wishing to be happy and encountering happiness. Thus, the term "because of no self-nature" means completely knowing that the aggregates are without self-nature through the previously shown manner. The term "abandoning the desire to be free from suffering" means wishing to be free from suffering and completely abandoning the desire to be free from suffering. The term "therefore" means because there is no conceptualization of happiness and suffering. The term "seeing thus" means completely knowing that the two kinds of existence are without self-nature and completely seeing that they will be abandoned. The term "liberation" means because there is no birth arising from desire. Its meaning is: having realized that happiness and suffering, etc., are without self-nature, and having fully understood that these are attachments, by reversing existence towards them, birth is exhausted, and thus liberation is attained. The phrase "who will see" is to dispel the doubts of others, just as you fully know that earth is without self-nature, thereby abandoning the two desires and attaining liberation, it is said. Because you wish for there to be no knower, you ask who will see. The answer to this is, in conventional truth, it refers to the mind, which is said in relation to worldly people, that the mind can see. Why is it not said that the mind can see from the ultimate truth? Because there is no mind separate from the mind, if feelings and other things arising from the mind do not exist, then the mind also does not exist. Therefore, it is by relying on things arising from the mind that the existence of the mind is established, but it is not established as one by its own nature. Whatever is a dependent nature is not existent by its own nature, like the warmth of water. Precisely for this reason, it is said that self-nature is not artificial, nor is it dependent on others. The phrase "because it is meaningless"