Tibetan
ས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང༌། བསམ་གཏན་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བསམ་གཏན་གང་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཆར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་སོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འཁོར་བར་བདེ་བའི་དོན་དུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་འཁོར་བའི་དོན་དུ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཡང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས་སོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ལ་ཆུང་ངུ་དང་གཉིས་པ་ལ་འབྲིང་དང༌། གསུམ་པ་ལ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང༌། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང༌། དབང་པོ་ལྔ་དང༌། སྟོབས་ལྔ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང༌། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བར་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་ཕྱིས་འཆད་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ལམ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པ་ནི་ཞི་གནས་དང༌། ལྷག་མཐོང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དགུ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞི་གནས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ནང་ཉིད་དུ་སེམས་འཇོག་པ་དང༌། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་དང༌། བླན་ནས་འཇོག་པ་དང༌། ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང༌། འདུལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང༌། མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །དེ་ལ་ནང་ཉིད་དུ་སེམས་འཇོག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་དམིགས་པ་ལས་སེམས་བཀུག་སྟེ། ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སེམས་ཉེ་བར་འཆིང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་ནི་གཡོ་བ་དང་རགས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་བཅིངས་པ་དེ་ཉིད་དམིགས་པ
Chinese
是地的积聚。世间禅定，以及以何禅定能完全摄持众生，那是福德的积聚。以何禅定能圆满无分别的智慧，那是智慧的积聚。或者说，布施等五者都是智慧的积聚，因为布施等都完全回向于无上菩提。其中，福德的积聚是为了轮回中的安乐。智慧的积聚是为了没有烦恼的轮回，为了众生的利益而先发心，即使完全受取有生，也不会被轮回的过失所染污。福德和智慧的积聚，菩萨们在最初无数劫是小的，第二个无数劫是中的，第三个无数劫是大的，应当这样理解。已经讲完了福德和智慧的积聚同时存在。那就像仓库一样，因为是福德和智慧积聚的处所。第三发心是菩提的顺品法三十七道品，即四念住、四正断、四神足、五根、五力、七菩提支和八圣道支。其中，从四念住开始，到七菩提支为止，已经讲了二十九个。八道支将在后面讲解。那就像大路一样，因为一切圣者都已行过并随之而行。第四发心是止和胜观同时存在。其中，具足九种相的心的安住就是止。其中九种相是内心安住、持续安住、安置安住、靠近安住、调伏、寂静、极寂静、专注一境和等持。其中，内心安住是将心从外境的对境中收回，将心紧密地系缚于内在的自性。
English
It is the accumulation of earth. Worldly meditation, and whatever meditation completely holds beings, that is the accumulation of merit. Whatever meditation perfects non-conceptual wisdom, that is the accumulation of wisdom. Or, all five, such as giving, are also the accumulation of wisdom, because giving and so on are completely dedicated to unsurpassed enlightenment. Among them, the accumulation of merit is for happiness in samsara. The accumulation of wisdom is for samsara without afflictions, putting the intention for the benefit of sentient beings first, even if completely taking birth, it will not be defiled by the faults of samsara. The accumulation of merit and wisdom, for bodhisattvas, in the first countless eons it is small, in the second countless eons it is medium, and in the third it is large, it should be understood in this way. It has been taught that the accumulation of merit and wisdom exist together. That is like a storehouse, because it is the place of accumulation of merit and wisdom. The third generation of mind is the thirty-seven factors of enlightenment, which are the four mindfulnesses, the four correct abandonments, the four legs of miraculous powers, the five faculties, the five powers, the seven branches of enlightenment, and the eight noble path branches. Among them, starting from the four mindfulnesses, up to the seven branches of enlightenment, twenty-nine have been explained. The eight path branches will be explained later. That is like a great path, because all the noble beings have gone and followed. The fourth generation of mind is the coexistence of tranquility and insight. Among them, the abiding of the mind that possesses nine aspects is tranquility. Among them, the nine aspects are abiding in oneself, abiding continuously, placing abiding, approaching abiding, taming, pacifying, extremely pacifying, focusing on one point, and equipoise. Among them, abiding in oneself is withdrawing the mind from the object of external objects, and closely binding the mind to the inner self.
Tibetan
་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བས་ཕྲ་མོར་བྱེད་པས་མངོན་པར་སྡུད་པའོ། །བླན་ནས་འཇོག་པ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་དྲན་པ་ཉམས་པས་ཕྱི་རོལ་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་སླར་སྡུད་པའོ། །ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་དྲན་པས་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་འཕྲོ་བར་ནང་དུ་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་བར་གྱུར་ན་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་བར་དང་མཚམས་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ལེགས་པར་གོམས་པས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། མི་རྩོལ་བས་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཆོས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང༌། མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་སྟེ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་མཚན་མའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དམིགས་པ་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞིག་ནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་བཞོན་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པས་འཁོར་བ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་མི་ལྟུང་བར་བདེ་བར་འཁྱེར་བས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པ་ནི་གཟུ
Chinese
仅仅是对它持续不断地练习，使它变得微细，这就是显现的收摄。遣散后安住，是指心本身因失念而向外散乱，再次收摄回来。近住是指从一开始就以正念使心不向外散乱，安住在内。调伏是指从一开始就对散乱的原因，如色等，生起痛苦的认识，从而不使它散乱。寂静是指对于扰乱心的分别念等近取烦恼，视其为痛苦，从而不使它过度散乱。极寂静是指因失念而使分别念等显现活动时，平息它们。专注一境是指通过显现的专注，无间断地保持等持的相续。等住是指通过良好的串习，不再进行显现的专注，即不费力地使心的等持相续不散乱，极度安住。胜观有四种：法分别，极分别，普分别，以及普观。其中，对治行所调伏的所缘境，以及智者本身的所缘境，如蕴等，以及烦恼所调伏的所缘境，即知晓所有存在的，这被称为分别。就对治恶趣之相而言，如实知晓这些所缘境的存在，这被称为极分别。以与智慧相结合的无分别识，对这些所缘境进行普分别。就从一切颠倒中解脱而言，将心安住在非颠倒上，这被称为普观。寂止和胜观相结合已经阐述完毕。生起次第犹如良马，寂止和胜观相结合，自然而然地进入，既不堕入轮回，也不堕入涅槃，安乐地运载。第五个生起次第是色。
English
Merely and constantly practicing it makes it subtle, which is manifest gathering. To settle after dismissing means to gather back the mind itself that has been scattered outwards due to forgetfulness. Approaching settlement means from the very beginning, with mindfulness, the mind does not scatter outwards, but settles within. Taming means from the very beginning, for the reason of scattering, such as form, generating the perception of suffering, thereby not causing it to scatter. Pacifying means seeing the afflictions that disturb the mind, such as conceptual thoughts, as suffering, thereby not causing it to scatter excessively. Completely pacifying means when conceptual thoughts and the like manifest and arise due to forgetfulness, pacifying them. One-pointedness means maintaining the continuity of samadhi without interruption through manifest concentration. Equanimity means through good habituation, not engaging in manifest concentration, that is, effortlessly maintaining the continuity of the mind's samadhi without scattering, settling extremely well. Vipassanā (higher seeing) has four aspects: discrimination of dharmas, extreme discrimination, universal discrimination, and universal contemplation. Among these, knowing as many objects as there are, such as the objects tamed by conduct, the objects of the wise themselves, such as the skandhas, and the objects tamed by afflictions, is called discrimination. Knowing how these objects exist as they are, in terms of counteracting the signs of bad rebirths, is called extreme discrimination. Universally discriminating these objects with non-conceptual knowledge combined with wisdom. In terms of liberating from all inversions, settling the mind on what is not inverted is called universal contemplation. Śamatha (calm abiding) and vipassanā combined have been explained. The generation of mind is like a good horse, śamatha and vipassanā combined, naturally entering, neither falling into samsara nor nirvana, carrying one comfortably. The fifth generation of mind is form.