Tibetan
པས་སོ། །དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པས་ཞེས་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །འགྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པའི་མྱ་ངན་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་རུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་བཟློག་ནས་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དང༌། བཟོད་པས་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལས་དང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ལས་དང་པོ་ཡིན་ལ་སྟོབས་བཅུའི་ནང་ནས་སྟོབས་དང་པོའོ། །སྟོབས་གཉིས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་དང་མི་འདོད་དེ་ལས་བཟློག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་འདོད་པ་ནི་དགེ་བའོ། །མི་འདོད་པ་ནི་མི་དགེ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་གང་དགེ་བ་གཅིག་པུ་ཡང་མ་ཡིན་མི་དགེ་བ་གཅིག་པུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་འདྲེས་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས་བཟློག་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བའི་ལས་དང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །མི་ཟད་དངོས་ལས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་ཟད་པ་མེད་པའི་ལས་སོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིའོ། །རྣམ་སྨིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །དེར་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོབས་སུ་འདོད་ཅེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ནུས་མཐུ་ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་གིས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དུས་གསུམ་ཤེས་བྱ་ཁྱབ་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་པའི་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པས་སོ། །དེ་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ནི་སྲིད་པའི་ཆུས་མ་བྲན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པས་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པས་སོ། །རང་གི་ངོ་བོ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང༌། སོགས་པའི་སྒྲས་དུས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་སོ། །ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་བསྡུས་པའོ། །གནས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུལ་གང་དུ་ལས་གང་བྱས་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མཁྱེན་པས་སོ། །དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དགེ་བའི་རྒྱུ་འབྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་ འགྱུར་བའོ། །ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དགེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་འགྱུར་བའོ། །ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། གང་གི་དབང་གིས་འོག་མར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའོ།
Chinese
是故。所谓“有相”是指对事物执着。所谓“随顺忍”的转变是指通过暖位和顶位等次第，对法确定信解的忍，其自性是证悟一切法无生。所谓“安住于后悔”是指对造作罪业感到懊恼。所谓“心极调柔”是指变得堪能于善业。所谓“非处且无机会”等，是因为不可能仅凭女身就能获得转轮王的果位和帝释天等果位。所谓“全部倒过来结合”是指以戒律生于天人和以忍辱变得美丽等，要倒过来结合。所谓“这是如来最初的事业”是指在三十二相中是最初的事业，在十力中是最初的力量。为了显示第二种力量，所以说了“那是”等。所谓“欲与不欲，从此违逆”中，所谓“欲”是指善。所谓“不欲”是指不善。所谓“从此违逆”是指既非仅仅是善，也非仅仅是不善，而是混合的状态。因此，注释中说“违逆”的解释是“悦意和不悦意的业”。所谓“不尽真实业”是指无尽，是获得涅槃之因，所以是不尽之业。所谓“彼”是指三种业。所谓“异熟”是指具有善趣和恶趣的体性。所谓“极其繁杂”是指天、人、地狱等差别极其繁杂。在那里，任何进入的智慧，都应结合理解为是力量。 那么，智慧是怎样的呢？说了“能力无碍”，因为任何不顺的方面都无法压制。为了显示智慧并非只是一方面，所以说了“三时所知遍作”，因为知晓三时的业和异熟。对此，注释中
English
Therefore. The so-called "having characteristics" refers to being attached to things. The so-called transformation of "following tolerance" refers to the tolerance of definitely believing in the Dharma through the stages of warmth and peak, etc., and its nature is the realization that all dharmas are unborn. The so-called "abiding in regret" refers to feeling remorse for committing sinful deeds. The so-called "mind becoming extremely tamed" refers to becoming suitable for virtuous deeds. The so-called "not a place and no opportunity" etc., is because it is impossible to attain the position of a universal monarch and the position of Indra, etc., with only a female body. The so-called "completely reversing and combining" refers to being born as gods and humans through discipline and becoming beautiful through patience, etc., which should be reversed and combined. The so-called "this is the first deed of the Tathagata" refers to the first deed among the thirty-two marks, and the first power among the ten powers. In order to show the second power, it is said "that is" etc. In the so-called "desire and non-desire, contrary to this", the so-called "desire" refers to good. The so-called "non-desire" refers to non-virtue. The so-called "contrary to this" means that it is neither solely good nor solely non-virtuous, but a mixed state. Therefore, the commentary says that the explanation of "contrary" is "pleasant and unpleasant karma." The so-called "inexhaustible true karma" refers to being inexhaustible and is the cause of attaining Nirvana, so it is inexhaustible karma. The so-called "that" refers to the three types of karma. The so-called "Vipāka" refers to having the nature of good and bad destinies. The so-called "extremely complex" refers to the extremely complex differences between gods, humans, hells, etc. There, whatever wisdom enters should be combined and understood as power. So, what is wisdom like? It is said "ability is unobstructed", because no unfavorable aspect can suppress it. In order to show that wisdom is not just one aspect, it is said "pervading the knowable of the three times", because it knows the karma and Vipāka of the three times. In this regard, the commentary
Chinese
为了阐明这一点，（经文中）说了“业，令人满意”等等。关于“那个异熟的异熟”，无漏的业不会被有漏之水的浸润，因此没有异熟，所以说了“三种异熟”。“异熟如业一样极其繁杂”是指异熟也如业一样是繁杂的。“也遍布整个世界”是指业和异熟遍布整个世界。关于“完全了解自己的体性和详细的分类等”，是指完全了解业和异熟的自性和分类，以及通过“等”字涵盖了对时间等的完全了解。为了指出经文的出处，（经文中）说了“如是说”等等。“诸业”是指顶礼等善业和非善业。“已经如实受取的业”是指非律仪所摄持的业。“处所”等等是指在何处做了何业，业的因是什么，业的自性，以及业的异熟是什么。“智者”是指异熟极其繁杂本身就是智者，这又是从有境的角度指示有法，因为智者本身了解异熟极其繁杂。“从善因所生”是指具有无贪等因。“远离善”是指远离贪等。“产生善因”是指会留下产生善的习气。“已经如实受取的业”是指杀生等。“从非善因所生”是指从贪等因所生。“远离善”是指远离无贪等。“产生非善因”是指会留下非善的习气。“已经如实受取的业”是指具有禅定等特征的业。“变得与衰损分相应”是指与烦恼生起相应，即由于它的力量会堕落到下层。
English
In order to clarify this, (the scripture) says "Karma, pleasing" and so on. Regarding "the maturation of that maturation," the uncontaminated karma is not moistened by the water of existence, therefore there is no maturation, so it is said "three kinds of maturation." "Maturation is extremely complex like karma" means that maturation is also complex like karma. "Also pervades the entire world" means that karma and maturation pervade the entire world. Regarding "completely knowing one's own nature and detailed classifications, etc.," it means completely knowing the nature and classification of karma and maturation, and through the word "etc." it includes the complete understanding of time, etc. In order to point out the source of the scripture, (the scripture) says "As it is said" and so on. "All karmas" refers to virtuous and non-virtuous deeds such as prostrations. "Karmas that have been truly taken" refers to those not included in vows. "Place" and so on refers to where what karma was done, what is the cause of the karma, the nature of the karma, and what is the maturation of the karma. "The wise" means that the extremely complex maturation itself is the wise, and this is again indicating the subject from the perspective of the object, because the wise themselves understand the extremely complex maturation. "Born from a virtuous cause" means possessing causes such as non-attachment. "Away from virtue" means away from attachment, etc. "Producing a virtuous cause" means that it will leave a habit of producing virtue. "Karma that has been truly taken" refers to killing, etc. "Born from a non-virtuous cause" means born from causes such as greed. "Away from virtue" means away from non-greed, etc. "Producing a non-virtuous cause" means that it will leave a habit of producing non-virtue. "Karma that has been truly taken" refers to karma with characteristics such as meditation. "Becoming compatible with the part of decline" means being compatible with the arising of afflictions, that is, due to its power, one will fall to a lower level.