Tibetan
་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཁོར་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ཅན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་བཞུགས་པས་སོ། །དཔེར་ན་མར་མེ་དང་པོ་འབྲུ་མར་གྱིས་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲུ་མར་ཟད་ནས་མར་བླུགས་ན་མི་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཤེས་པ་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་རིག་པ་ལོག་ནས་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་དུ་ཆུག །དེ་ལྟར་ན་ཡང་མ་རིག་པ་ལོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་གྱུར་ན་དེའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྔར་བཀག་ཟིན་པས་སོ། །དོན་དམ་པར་མེད་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་མེད་པའི་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་ན་མི་རིགས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་མེད་པར་སྣང་བར་འཁྲུལ་པ་མེད་ན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་རིག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངའ་ན་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཡང་མ་རིག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་རིག་པ་མ་རིག་པ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་རྣམས་ཀྱིས་མ་རིག་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་རིག་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ལ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང་ང་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་མི་བདེན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མ་རིག་པ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་མངའ་རུ་ཟིན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་མ་རིག་པ་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པར་གསུངས་པ་ནི་སྤོང་བར་ནུས་པ་མངའ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཞན་ལས། ཉོན་མོངས་མ་བསྲེགས་རྩ་རྩེ་བཞིན། །སྤངས་པ་ཉིད་དུ་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཁ་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡེ་ཤེས་མངའ་བར་བཞེད་དོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མཚན་མ་མེད་ཅིང་རྩོལ་པ་མེད་པའི་ལམ་རབ་རིབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་སྣང་བ་དང༌། སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་རང་རིག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ཞིང་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ལས་འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱད་པ་དག་ཕན་ཚུན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་ཅི་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་ སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་སྣང་ན་ཆད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཆད་པར་རྟོག་གམ། འོན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཆད་པར་རྟོག །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་རོ་གཅིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང༌། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ང་མི་མཐོང༌། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོ
Chinese
像这样等等所说的，是对与烦恼一起的轮回的行相识，说的是以无明为缘，而不是对一切识。世尊的智慧是以大悲为因的，因为大悲的力量，世尊们才住留在轮回中。比如最初的灯以油菜籽为因，但油菜籽用尽后加入酥油就不会倒退一样，这里也是，识虽然是以无明为因，但无明灭尽后，以大悲的力量，智慧显现，世尊们也不会因此而成为具有无明。其中有些人说，世尊们以大悲的力量使智慧显现。即使这样，无明也不会灭尽。像这样，如果以大悲的力量使智慧显现，那么那不是真实存在的智慧显现，因为真实存在已经被遮止了。凡是真实不存在而显现的，那不可能是没有错乱的，比如对于患有眼翳的人来说，显现不存在的毛发和月亮等等，如果不是错乱，那是不可能的。同样，在这里，如果显现不存在而不是错乱，那是不可能产生的，而错乱也就是无明。因此，如果佛具有以大悲为先导的智慧，那么就会成为具有无明的过失。如果有人问，即使如来具有无明，那又有什么过失呢？不是的，就像外道中远离贪欲的人一样，世尊们也会因此而陷入以无明为先导的烦恼中。那也是不对的，因为外道中远离贪欲的人是不了解无明本身就是无明，而世尊们是了解无明本身就是无明的，因此不会陷入以它为先导的烦恼中。那也是不对的，即使如来们了解无明本身就是无明，但也承认如来具有无明。比如对于患有眼翳的人来说，显现毛发等等，并且我因为眼翳的缘故，而显现这个不真实的东西，这样虽然完全了解是错乱的，但仍然会...
English
That which is said, such as this, is said to be the condition of ignorance for the consciousness in the form of samsara together with afflictions, but not for all consciousness. The wisdom of the Bhagavan is caused by compassion, because by the power of compassion, the Bhagavans remain in samsara. For example, although the first lamp is caused by mustard oil, if the mustard oil runs out and butter is added, it will not revert. Similarly, here also, although consciousness is caused by ignorance, if ignorance ceases and wisdom appears by the power of compassion, the Bhagavans will not be faulted for having ignorance. Some say that the Bhagavans cause wisdom to appear by the power of compassion. Even so, ignorance will not cease. Like this, if wisdom appears by the power of compassion, then that is not the appearance of wisdom that exists in reality, because what exists in reality has already been prevented. Whatever appears that does not exist in reality cannot be without delusion. For example, for those with cataracts, the appearance of non-existent hairs and moons, etc., cannot be without delusion. Similarly, here also, if the appearance of non-existence is not delusion, it will not occur, and delusion is ignorance itself. Therefore, if the Buddha has wisdom preceded by compassion, then it will be a fault to be with ignorance. If someone asks, even if the Tathagata has ignorance, what is the fault? It is not so, just as those who are free from desire among the outsiders, the Bhagavans will also fall into afflictions preceded by ignorance. That is also not right, because those who are free from desire among the outsiders do not know that ignorance itself is ignorance, but the Bhagavans know that ignorance itself is ignorance, and therefore they do not fall into afflictions preceded by it. That is also not right, even if the Tathagatas know that ignorance itself is ignorance, they also admit that the Tathagata has ignorance. For example, for those with cataracts, hairs and so on appear, and I, because of the cataracts, see this untrue thing, although I fully understand that it is a delusion, but still...
Chinese
就像蛇蜕皮后不会再回来一样，这里也是如此。如果这样说，那么世尊已经断除了烦恼及其习气，这种说法是不合理的。但事实并非如此，虽然世尊们已经拥有断除无明的能力，但由于世尊们的大悲心，他们不会断除无明，否则将会堕入断灭。说已经断除了烦恼障及其习气和所知障，是因为他们有能力断除。因此，经中说：烦恼如未烧焦的根茎，被视为已断除。有些人认为世尊具有智慧。另一些人则这样解释：世尊们已经达到了无相无勤作道的极致，因此智慧的相状不会显现。而且，按照先前所说的道理，自证是不合理的，那么智慧又如何显现呢？此外，如果法界极其清净，并且缘起之法是可以观察的，那么那时就会产生并显现对它们的智慧。然而，在佛的境界中，能观察的和所观察的都变得平等，因此法界极其清净，缘起之法和智慧都与空性成为一体，那么智慧又如何显现呢？如果智慧不显现，那么如何不会堕入断灭，又如何成就众生的利益呢？事实并非如此，你说如果智慧不显现就会堕入断灭，那么你是认为世尊们会堕入断灭吗？还是认为智慧会堕入断灭？世尊们不会堕入断灭，因为世尊们具有法身的自性。法身也被称为与所有功德成为一体的真如。正如圣者《金刚经》中所说：凡以色身见我，以音声求我，是人行邪道，不能见如来。应以法观佛，导师是法身。
English
Just as a snake does not return to its sloughed skin, so it is here as well. If that is the case, then it is unreasonable to say that the Blessed One has abandoned the afflictions together with their predispositions. But that is not so, although the Blessed Ones have the power to abandon ignorance, they do not abandon ignorance because of the compassion of the Blessed Ones, otherwise it would lead to annihilation. It is said that they have abandoned the obscurations of afflictions together with their predispositions and the obscurations of knowledge because they have the power to abandon them. Therefore, it is said elsewhere: Afflictions, like unburnt roots, are considered to be abandoned. Some consider the Blessed One to possess wisdom. Others explain it this way: The Blessed Ones have reached the end of the path of non-conceptual and effortless activity, therefore the characteristics of wisdom do not appear. Moreover, according to the reasoning previously stated, self-awareness is unreasonable, so how can wisdom appear? Furthermore, if the realm of reality is extremely pure and the phenomena of dependent origination are to be observed, then at that time wisdom arises and appears in relation to them. However, in the realm of the Buddhas, the object to be observed and the observer become equal to each other, so the realm of reality is extremely pure, and the phenomena of dependent origination and wisdom become one with emptiness, so how can wisdom appear? If wisdom does not appear, then how can it not lead to annihilation and how can the benefit of sentient beings be accomplished? That is not so, you say that if wisdom does not appear it will lead to annihilation, do you think that the Blessed Ones will be annihilated? Or do you think that wisdom will be annihilated? The Blessed Ones will not be annihilated, because the Blessed Ones have the nature of the Dharmakaya. The Dharmakaya is also called Suchness, which is one with all qualities. As it is said in the Noble Vajra Cutter Sutra: Those who see me in form, and those who know me by sound, have entered the wrong path, and those people will not see me. Buddhas should be seen as Dharmata, and the guides are Dharmakaya.