Tibetan
ས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་མ་ཞུགས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངེས་པ་རིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ཉིད་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ལ་ལན་ནི། ཀུན་ནས་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་མི་ཤེས་པ་དེ་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁྱེན་པ་པོ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ནི། གང་གི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་པོ་མེད་པས་ཁྱེད་ཀྱི་ནང་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུ་ཞིག་གིས་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་དོ། །སྟོན་པ་ནི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལའོ། །རྣམ་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅ་ གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱིའོ། །ཁྱེད་ཅག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་ནང་ནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་རིགས་པའོ། །བློ་ཡང་སྐྱེ་བ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གདོད་མན་ས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བློ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཚེ་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བློས་བསྟན་པ་སྟེ། བློ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་བློ་དེས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡུལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་གསལ་བར་བྱ་བ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དོན་དེ་མདོ་སྡེ་པའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཤེས་པ་དེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མི་སྣང་བས་སོ། །དེ་བཞིན་ཐ་སྙད་བརྟེན་ནས་རིག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་དུས་མཉམ་པ་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང༌། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མི་མཐུན་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བློ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བཏགས་ནས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་བརྗོད་ལ། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་གང་ཡང་མི་དམིགས་པ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པས་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །དེ་འགྲེལ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ་དེའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་ནའོ། །ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ། །དེ་རྣམས་བརྟེན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྟེན་པ་ལའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བརྟགས་ནས་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་
Chinese
说“并非以理安立”，如果心没有融入那实性本身，那么具有那实性本身的对境的定解就不会合理。如果说没有体验过那实性本身就叫做体验过，那么对此的回答是：没有完全的知晓，怎么会有知晓呢？这会是相违的。说“会是相违的”，不了解的事物怎么会变成了解呢？因为了解和不了解是相互矛盾的。关于“没有知者”等等，如果什么时候不了解那实性本身，那么那时就没有那实性本身的知者，你们之中谁又能让别人明白“无生就是那实性本身”呢？因为导师是具有先行的智慧。为了通过注释来阐释它。说“无生”等等，那个“也”指的是那实性本身。“于彼”指的是在那实性本身上。说“无相”是因为无生的自性。 因为在那实性本身上，没有任何具有存在和不存在等等自性的相状。说“具有所知境”指的是具有那实性本身的对境。说“你们的”指的是你们之中。因此，说“在这里不合理”指的是不可能领会那实性本身。为了对此进行回答，说“应该在此宣说”等等，所有事物中的无生就是那实性本身，因为其他不是非造作的，所以不可能成为那实性的自性。说“心也是无生的”是因为所有事物本来就是无生的，所以心也是无生的。说“那时它们”等等，那实性的相状，也就是无生，是由心来显示的，因为心也具有无生的相状，所以就像是心领悟了具有无生自性的那实性本身一样，因为对境是无生的，所以体验它，但并不是领悟了那实性本身，这只是一个近似的假设，实际上并不存在能阐明和被阐明的事物。这个意义是经部的例
English
It is said, "It is not established by reason." If the mind does not merge into that very reality, then the ascertainment of the object of that very reality will not be reasonable. If it is said that not having experienced that very reality is called having experienced it, then the answer to that is: How can there be knowledge without complete knowledge? It will be contradictory. It is said, "It will be contradictory." How can something that is not understood become understood? Because understanding and not understanding are mutually contradictory. Regarding "without a knower," etc., if one does not understand that very reality, then there is no knower of that very reality. Who among you can make others understand that "the unborn is that very reality"? Because the teacher has prior wisdom. In order to explain it through commentary. It is said, "The unborn," etc. That "also" refers to that very reality. "To it" refers to that very reality. "Without characteristics" is because of the nature of the unborn. Because on that very reality, there are no characteristics of existence, non-existence, etc. "Having an object of knowledge" refers to having the object of that very reality. "Your" refers to among you. Therefore, "it is not reasonable here" means it is not possible to comprehend that very reality. In order to answer this, it is said, "It should be declared here," etc. The unborn among all things is that very reality, because others are not unconditioned, so it is not possible to become the nature of that very reality. "The mind is also unborn" is because all things are originally unborn, so the mind is also unborn. "At that time, they," etc. The aspect of that very reality, which is unborn, is shown by the mind, because the mind also has the aspect of the unborn, so it is as if the mind realizes that very reality with the nature of the unborn, because the object is unborn, so it is experienced, but it is not the realization of that very reality. This is just an approximate assumption, but there is no such thing as what can be explained and what is to be explained. This meaning is an example from the Sutra.
Chinese
为了通过“如是”之门来阐述，所以说了“如何”等等。如果生起具有蓝色形象的知识，那么此时，就说这个知识完全了解了蓝色等境，但实际上并非如此。因为实际上外境并不显现。如是，依赖名言而成为觉知。意思是说，就像完全了解蓝色一样，依赖名言而说通达了真如，但实际上并非如此。这里的意义是，如何对同时期者施加利益，以及施加利益的方式不同，即使没有体验到蓝色等事物，但由于生起了具有蓝色形象的知识，就近似地认为体验到了蓝色，并进行分别。同样，在这里，由于存在心中没有生起的形象，所以凭借无生之自性，将真如 假立为体验，并进行分别。但实际上并非如此，因为真如超越了一切戏论。因此，不执著任何事物，那本身就是通达真如。如果说，你没有体验过的东西，怎么能体验呢？这二者是相互矛盾的。这种说法也是不合理的。因为不会说没有证悟真如的人证悟了真如。然而，不执著任何事物，那本身就是体验真如，怎么会矛盾呢？为了通过解释来阐述，所以说了“此”等等。“在此”是指在理性的情况下，“随其形象而执持”是指随境的形象而执持。“知识随真如的形象而生起”是指知识也具有无生的自性。“随其形象本身”是指随真如的形象。“这些依赖于”是指依赖于真如的形象。如果不是直接证悟，而是假立的，那为什么呢？为了对此进行回答，所以说了“知识”。
English
In order to explain through the door of "thusness," the phrase "how" and so on is spoken. If a cognition with a blue appearance arises, then at that time, it is said that this cognition fully knows the object of blue and so on, but in reality, it is not so. Because in reality, external objects do not appear. Likewise, it is through reliance on convention that there is awareness. This means that just as one fully knows blue, it is said that one comprehends suchness through reliance on convention, but in reality, it is not so. The meaning here is how to benefit those of the same time, and since the ways of benefiting are different, even though one has not experienced blue and other things, because a cognition with a blue appearance has arisen, it is approximated that one has experienced blue, and distinctions are made. Similarly, here too, because there is an appearance that does not arise in the mind, suchness is assumed to be experienced by the characteristic of non-arising, and distinctions are made. But in reality, it is not so, because suchness is beyond all elaborations. Therefore, not focusing on any object is itself the comprehension of suchness. If you say, how can one experience what one has not experienced? These two are contradictory. That statement is also unreasonable. Because it is not said that someone who has not realized suchness has realized suchness. However, not focusing on any object is itself the experience of suchness, so how can there be contradiction? In order to explain through commentary, the phrase "this" and so on is spoken. "Here" refers to the state of reason, "to hold following its appearance" refers to holding following the appearance of the object. "Cognition arises following the appearance of suchness" refers to the fact that cognition also has the nature of non-arising. "Following its appearance itself" refers to following the appearance of suchness. "These depend on" refers to depending on the appearance of suchness. If it is not directly realized, but assumed, then why? In order to answer this, the phrase "cognition" is spoken.