Tibetan
ལ། དེ་ཉིད་ཡོད་དུ་ཆུག་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དོར་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་དམ་པའི་ཁས་མ་བླངས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་ལ། མ་བསྟན་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་ནུས་ལ། དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་དོན་དུ་གཉེར་བས་སྣོད་བཞིན་དུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལེགས་པར་མ་བཟུང་བའི་སྦྲུལ་བཞིན་དུའོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་གྲུབ་པས་སོ། །དེ་ཉིད་མདོའི་ཁུངས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲེང་བར་བྱ་བའི་སྲད་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་སྲད་བུ་འབྲེལ་བའོ། །གསུམ་ཚོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་དང་རྒྱུད་དང་ལག་པས་བཙལ་བའོ། །སྒྲོགས་བྱེད་པི་ཝང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པས་རོལ་མོའི་ཆ་རྐྱེན་ལས་སོ། །དེ་དག་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་བྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། །མཁས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་སོ། །ཕྱོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱོགས་མཚམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་ལྷོ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ནས་འོངས་ལ་གང་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་གང་ནས་འོངས་ཤིང་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་གར་སོང་སྙམ་དུ་བརྟགས་ནས་སོ། །འོང་བ་འམ་འགྲོ་བ་རྙེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་སྒྲའི་འོང་བའམ་འགྲོ་བ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་དམིགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དག་དང་ནི་རྐྱེན་དག་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདུ་བྱེད་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་སྟེ། ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བས་འདུ་བྱེད་སྟོང་པ་སྟེ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རོ། །ཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ་བྱ་བ་མེད་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ། ནང་ཡང་སྟོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སྟོང་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མི་འཐད་པས་སོ། །ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྟོང་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གནས་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེས་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་འགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྟོན་པ་ནི་ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་གཅོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་ལ་ལྷག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པས་སོ། །ཀུན་ནས་གཅོད་པ་ན་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ནའོ། །དེས་བྲེད་ཤ་ཐོན་པ་སྟེ་ངས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་ནས་བྱ་བ་ལ་རྨོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་ན་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་
Chinese
那么，就让它存在吧，指出蕴、界、处、圣谛和缘起等等不是胜义谛有什么必要呢？指出那不是真实，是应该舍弃的，指出什么是应该舍弃的，有什么必要呢？应该说，虽然是真实的，但是如果不承认能说者、所说、知识和所知等相状的世俗谛，就不能指出胜义谛，不能指出就不能领悟，不领悟胜义谛就不能获得涅槃，为了指出这个道理，才说了“不依赖名言”等等。因为这是证得涅槃的方法，所以首先必须承认如实存在的世俗，比如为了得到水而需要容器一样。因此，不依赖世俗的空性就像没有抓好的蛇一样。如果进行分析，世间的名言就会瓦解，因为如果进行分析，世间的名言就无法成立。为了用经部的出处来指出这一点，才说了“如是”等等。弦，指的是连接用的线的差别。木，指的是线所连接的东西。三者聚合，指的是木、弦和手拨。发出声音的琵琶、笛子等，指的是由弦等组成的乐器。从它们产生，指的是从弦等产生。之后，指的是声音产生之后。智者，指的是一些有智慧的人。方，指的是东等。隅，指的是东南等。从何而来，去向何方，指的是思考从哪个方向和哪个角落来，又到哪个方向和哪个角落去。来或去都无法找到，指的是在各个方向和角落都无法找到声音的来或去，因为没有那样指定。像这样，
English
So, let it be, what is the need to point out that aggregates, elements, sources, noble truths, and dependent origination, etc., are not the ultimate truth? What is the need to point out that what is not the ultimate truth is to be abandoned, what is to be abandoned? It should be said that although it is true, if one does not accept the conventional truth of the world with characteristics such as the speaker, the spoken, knowledge, and the knowable, one cannot point out the ultimate truth, and if one does not point it out, one cannot comprehend it, and if one does not comprehend the ultimate truth, one cannot attain nirvana. Therefore, in order to point out this reason, it is said, "Without relying on conventions," etc. Because this is the method to realize nirvana, it is necessary to first accept the conventional truth that exists as it is, just like a container is needed to obtain water. Therefore, emptiness without relying on conventional truth is like a snake that has not been properly grasped. If analyzed, the conventions of the world will collapse, because if analyzed, the conventions of the world cannot be established. In order to point out this with the source of the sutras, it is said, "As it is," etc. String refers to the difference of the thread to be connected. Wood refers to what the thread is connected to. The gathering of the three refers to the wood, the string, and the hand plucking. The pipa, flute, etc. that make sounds refer to the musical instruments composed of strings, etc. Born from them refers to being born from strings, etc. Then, refers to immediately after the sound is produced. Wise men refers to some intelligent people. Direction refers to east, etc. Corner refers to southeast, etc. From where it comes and where it goes refers to thinking about from which direction and which corner it comes and to which direction and which corner it goes. Coming or going cannot be found refers to the fact that the coming or going of sound cannot be found in any direction or corner, because it is not specified in that way. Like this,
Chinese
以及诸缘起。名为业和无明等。所有已成之行皆生起。名为色和感觉等生起。瑜伽士们如实见无明等。如实安住，见彼真如，则行空寂，本来无生。无有错谬，即见无为。为广示彼义，故说蕴等。内亦空寂，名为眼等内之自性皆空寂。若作分析则不合理故。外亦空寂，名为外境之色等皆空寂。是故说自性皆空。无处所，名为无有境。为以譬喻示彼义，故说诸法之体性，即是虚空性。名为一切法皆与虚空相同之总结语。是故若作分析，则一切法皆具虚空之体性，若作分析，则世俗之名言将毁坏。如是依分析之角度，显示世俗之安立后。今为遮止世俗实有之自体，故先示前说，即于何等之中等。于事物执著之所有财产皆断除时，名为色和感觉等事物，于世俗中是实有之自性，如是执著，彼即是所有财产，因于彼有特别之执著故。于一切断除时，即说于世俗中亦无实有成立之自体时。彼即惊慌失措，心想我当如何行，而于所作之事迷惑。是故执著名言之谛，即执著世俗之谛之总结语。此，名为说世俗中实有者。何者等，譬如唯识宗等如何欲使实有之识生起之
English
And from the causes and conditions. That is, from karma and ignorance, etc. All that has become as formations arises. That is, the arising of forms and feelings, etc. Yogis truly see ignorance, etc. Abiding as it is, seeing that suchness, formations are empty, that is, without arising from the beginning. Without error, that is, seeing without action. In order to show that meaning extensively, the aggregates, etc., are spoken of. The inside is also empty, that is, the nature of the inside, such as the eye, is empty. If analyzed, it is not reasonable. The outside is also empty, that is, the outside forms, etc., are empty. Therefore, it is said that the self-nature is all empty. Without a place, that is, without an object. In order to show that meaning through an example, it is said that the nature of all dharmas is the nature of space. That is, the concluding words that all dharmas are the same as space. Therefore, if an analysis is made, then all dharmas have the nature of space. If an analysis is made, then the worldly terms will be destroyed. Thus, after showing the establishment of the conventional from the perspective of analysis. Now, in order to stop the self-existence of the conventional as real, the previous statement is first shown, that is, in what, etc. When all the possessions of clinging to things are completely cut off, that is, the things such as form and feeling, etc., are the real nature in the conventional, such clinging, that is, all the possessions, because there is a special clinging to it. When everything is cut off, that is, when it is said that there is no real established self-nature even in the conventional. He is terrified, thinking, what should I do, and confused about what to do. Therefore, clinging to the truth of terms, that is, the concluding words of clinging to the truth of the conventional. This, is called saying that there is something real in the conventional. What, etc., for example, how the Mind-Only school, etc., want to generate the real consciousness
Tibetan
རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ལོག་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ་ཕྱོགས་སྔ་མའོ། །དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་སྐྱེ་བར་རྟོག་ནའོ། །ཚིག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཀུན་རྫོབ་རྫས་སུ་ཡོད་ལ་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ལའོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྐབས་སུའོ། །རིགས་པ་གང་ཞིག་གིས། བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་རིགས་མིན་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི་འོན་མེ་ལྕེ་ལས་ཀྱང་མུན་པ་སྟུག་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པར་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱེ་བ་གང་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་རིགས་པ་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་འབྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བས་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ལ་ཡང་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་དག་བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ནི་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲས་པ་དག་གོ །འདོད་པ་ཞེ
Chinese
如果对识的自相和能取有所执着，那就是遍计所执；如果自相和能取都消失了，那就是完全的清净，这是前一种观点。为了对此进行回答，所以宣说了“即使那样”等。所谓“即使那样”，是指认为在世俗中实有的事物会产生。所谓“仅仅是词语”，是因为在世俗中实有，但生并没有成立，所以是内容空洞的词语而已，这是总结性的陈述。所谓“对如此说者”，是指对实有的事物说会产生。为了更详细地说明这一点，所以宣说了“为什么呢”等。所谓“为什么呢”，是指为什么仅仅是词语呢？所谓“在那时”，是指在胜义谛的时候。以什么样的理证呢？“自和他生皆非理”，意思是说，已经产生的事物再次产生也是不合理的，等等。如果依赖于他者，如果他者产生，那么从烧焦的火焰中也会产生浓厚的黑暗，等等。以这样的理证，既然在胜义谛中，自生和他生都不合理，那么在名言世俗中也不应该产生，那么在你的观点中，生以什么方式成立呢？因为没有理证。这是总结性的陈述。为了说明其关联性，所以说了“如何”等。所谓“因此自性生于二谛皆非有”，意思是说，因为自生和他生都没有成立，所以事物的自性生在二谛中都不成立。因此，“诸法非从自”等，阿阇黎龙树的尊者说，凡是所取和能取被假立的自性，就仅仅是遮破了它，而不是遮破了显现蓝色等识的自性，即依他起的自性，认为那样也是不合理的，为了说明这一点，所以宣说了“凡是”等。所谓“他们”，是指说假立没有产生的人。意欲
English
If there is attachment to the self-aspect and the grasping aspect of consciousness itself, then it is completely afflicted. If the self-aspect and the grasping aspect disappear, then it is completely purified. This is the former view. In order to answer this, it is said, "Even so," etc. "Even so" means to think that things that exist as substances in the conventional sense arise. "Just words" means that because it exists as a substance in the conventional sense, but arising is not established, it is just words empty of meaning. This is the concluding statement. "To those who say so" refers to saying that something that exists as a substance arises. In order to explain this in more detail, it is said, "Why is it?" etc. "Why is it?" means why is it just words? "At that time" refers to the time of ultimate truth. By what reasoning? "Self and other arising are both unreasonable" means that it is not reasonable for something that has already arisen to arise again, etc. If it depends on others, if another arises, then thick darkness will arise from the flame of a burnt fire, etc. With such reasoning, since self-arising and other-arising are not reasonable in the ultimate truth, then it should not arise in conventional terms either. Then, in your view, how does arising become established? Because there is no reasoning. This is the concluding statement. In order to explain its relevance, it is said, "How?" etc. "Therefore, self-nature arising is not present in either of the two truths" means that because self-arising and other-arising are not established, the self-nature arising of things is not established in either of the two truths. Therefore, "Things are not from themselves," etc. The venerable teacher Nagarjuna said that whatever is the nature of what is assumed to be the object and the subject is only what is refuted, and it is not the nature of consciousness that appears blue, etc., that is, the nature of dependence on others. To show that thinking that way is also unreasonable, it is said, "Whoever," etc. "They" refers to those who say that imputation does not arise. Intending