Tibetan
་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་སོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང༌། ངག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང༌། ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ནའོ། །དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་རིགས་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། དོན་དམ་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ཐ་ སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་སོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང༌། སེར་པོ་དང༌། རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་མི་ལྡན་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་འགགས་པའོ། །ཐ་སྙད་གཉིས་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨྲ་བར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བར་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། མུ་བཞི་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་མི་རིགས་པ་དང༌། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ
Chinese
因为不能见到自性之故。所谓“彼等”是指诸佛。为了回答彼等，说了“诚然”等，为了以不缘的方式来成就缘，为了指示经的出处。如是说“在胜义中”等，特别说此是为了说在世俗名言中说。如果成为身语意的境之自性，是指成为身体所触、语言所说、意识所缘的行境。所谓“彼不入于胜义谛之数”，是因为因果的事物不合理，对于远离有无等的真如，成为境的自性是不合理的，因此执持它也是不合理的。所谓“成为世俗谛”，是因为以无明的力量显现为能取和所取的事物。所谓“超越一切名言”，是因为在胜义中，真如、胜义、空性、真实边际等词不是名言的境。所谓“无差别”，是因为不具有青色、黄色、常、无常等的差别。所谓“不生”，是因为没有生。因此是不灭的。为了指示超越二种名言之理，说了“可说”等，是说不是声音和分别的行境。超越了一切种类的殊胜和具足一切遍知智慧的境地，是远离了具足力量和无畏等的功德的遍知智慧的境地，因为对于远离四边的事物，境的事物是不合理的，并且被调伏者们以遍知而领悟了真如，因此是考察了境的事物。所谓“不如所说如何是胜义谛”，是指那
English
Because the very nature is beyond seeing. "Those" means the Buddhas. In order to answer them, it is said, "Indeed," etc., in order to accomplish the object by means of non-objectification, in order to indicate the source of the sutra. It is said, "As it is said," etc. The special mention of "in the ultimate sense" is because it is spoken in conventional terms. "If it becomes the nature of the objects of body, speech, and mind," means becoming the object of experience of what is touched by the body, what is spoken by speech, and what is cognized by the mind. "It does not enter into the category of the ultimate truth," because the objects of cause and effect are unreasonable, and it is unreasonable for Suchness, which is free from existence and non-existence, etc., to become the nature of an object, and therefore it is also unreasonable to grasp it. "It becomes the conventional truth," because by the power of ignorance it appears as the object of grasping and being grasped. "Transcending all terms" means that in the ultimate sense, the words Suchness, ultimate truth, emptiness, and true limit are not the objects of terms. "Without distinction" means that it does not possess distinctions such as blue, yellow, permanent, and impermanent. "Unborn" means without birth. Therefore, it is unceasing. In order to indicate the reason for transcending the two terms, it is said, "Speakable," etc., which is to say that it is not the object of sound and discrimination. It transcends the supreme of all kinds and the realm of the omniscient wisdom that possesses all perfections, it is separate from the realm of the omniscient wisdom that possesses qualities such as power and fearlessness, because for things that are free from the four extremes, the object of the realm is unreasonable, and the trainees have realized Suchness through omniscience, therefore it is an examination of the object of the realm. "It is not as it is said, 'How is it the ultimate truth?'" refers to that.
Tibetan
་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་དོན་དམ་པའི་སྒྲས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྫུན་ཏེ་སླུ་བའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བརྫུན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སླུ་བའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སླུ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །སྨྲ་བར་བྱ་བ་དང་སྨྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའོ། །ཅི་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གི་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ། །གང་ལ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོ་གང་ལའོ། །རབ་ཏུ་མ་སྐྱེས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེར་ཟུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡོད་པས་སོ། །མི་རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོ་ལ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །སྟོང་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བ་དང་བྲལ་བས་སོ། །མི་སྟོང་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སར་སྣང་བ་ནི་མཚན་གཞི་ཡིན་ལ། སྲ་བ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིགས་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསམ་པ་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣ
Chinese
正如用真如、真实边际和胜义谛等词语所表达的那样，并非如此，因为真如的词语和不是分别念的对境的缘故。如果说空性与一切法无有差别，那么一切法就变成真如了吗？对此的回答是，一切法都是虚假的，是欺骗性的法等等。一切法是指蕴等等。虚假是指不是真实的。欺骗性的法是指欺骗，因为一切法都是欺骗性的，所以是虚假的，不是胜义谛。因此，胜义谛是不可说为一和异的。为了详细阐述“应说”和“说”等词语，说了“天子”等等。所谓“谁说”，是指说者。所谓“说什么”，是指声音和分别念等的对境是什么。所谓“对谁说”，是指对哪个听者说。所谓“不生”，是因为因和果的事物不合理的缘故。所谓“因此”，是因为不生的缘故。所谓“恒常”，是因为没有断绝的缘故。所谓“常”，是因为一切时分都存在自性的缘故。所谓“无常”，是因为每一刹那都具有坏灭的自性的缘故。所谓“空”，是因为远离我所有的缘故。所谓“非空”，是因为我所有的缘故。所谓“体性”和“所依”，例如，显现为颜色和形状的自性之境是所依，而坚硬性是体性。所谓生和灭等等，用“等等”等词语应包括去和来等等。所谓“不是有”，是容易理解的。为什么呢？因为没有观察到它的自性的缘故。因为从理性的角度来看，不存在的事物是不合理的，所以没有观察到它的自性。只有超越思虑的真如才是可靠的。
English
It is not as expressed by terms such as Suchness, the ultimate limit, and ultimate truth, because the term Suchness is not an object of conceptualization. If it is said that emptiness is not different from all phenomena, then would all phenomena become Suchness? The answer to that is that all phenomena are false, deceptive phenomena, and so on. All phenomena refer to the aggregates and so on. False means not true. Deceptive phenomena means deceiving, because all phenomena are deceptive, therefore they are false and not ultimately true. Therefore, ultimate truth cannot be expressed as being one or different. In order to elaborate on the words "should be spoken" and "speaking," it is said, "Son of the gods," and so on. "Who speaks" means the speaker. "What is spoken" means what is the object of sounds and conceptualizations, etc. "To whom is it spoken" means to which listener. "Unborn" means because the objects of cause and effect are not reasonable. "Therefore" means because of being unborn. "Permanent" means because it is not interrupted. "Eternal" means because the nature itself exists at all times. "Impermanent" means because it has the nature of destruction in each moment. "Empty" means because it is separated from self-ownership. "Non-empty" means because of self-ownership. Regarding "characteristic" and "basis," for example, the appearance in the place of the nature of color and shape is the basis, and hardness is the characteristic. "Birth and cessation, etc." The word "etc." should include going and coming, etc. "Not existent" is easy to understand. Why is that? Because its own essence is not observed. Because from the perspective of reason, non-existent things are unreasonable, therefore its own essence is not observed. Only Suchness that transcends thought is reliable.