Tibetan
ན་པ་དང༌། འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དབྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཏི་མུག་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཏི་མུག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་སྣང་བ་དང༌། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་སོ། །གང་བཅོས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །བདེན་པར་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པའི་དངོས་པོའོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དེ་ལྟར་ཞེན་པས་སོ། །བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་གིས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཏི་མུག་གི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་སྣང་བ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐུབ་པས་གསུངས་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་ལྟར་ རིགས་པར་དེ་དག་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་མོ། །ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང༌། འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ནི་དཔེར་ན་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ནི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལའོ། །དངོས་པོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཏི་མུག་ཡོད་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་གིས་ཞེས་པའོ། །བདེན་པར་སྣང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་དང༌། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་ལིང་ཐོག་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཞེས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་བདེན་པ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྟེན་ ནས་བྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་དང༌། སེམས་དང༌། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། །རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལའོ། །མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བརྫུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདེན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་
Chinese
而且，为了显示相对于圣者而作的分类差别，因此说了“因此，以这个”等等。将“愚痴是世俗谛”连在一起。为什么呢？因为说了“因为遮蔽”。因为以愚痴的力量，使远离有和无等等的真如不显现，并且对无自性者执着为有和无等等。以愚痴自性的世俗谛来做。所谓“造作”是指任何缘起的事物。所谓“显现为真实”是指执着为真实的自性。所谓“那”是指执着为真实自性的事物。“世俗谛”是能仁所说，这是说，薄伽梵说事物是世俗谛，因为世间人如此执着。所谓“成为造作的事物是世俗”是指凡是世俗中缘起的影像和谷响等等，被烦恼的愚痴，以及同样具有显现的行境的圣者们，具有所知障的体性，非烦恼的愚痴的蕴等等所显现的，能仁说那是世俗，但不是世俗谛，因为世间和圣者们如何 合理地对那些没有执着为真实。因此，那仅仅是世俗，而不是世俗谛。这里的意义是，世俗的差别有两种：世俗谛和仅仅是世俗。仅仅是世俗也有两种：相对于世间人的世俗和相对于圣者的世俗。其中，相对于世间人的仅仅是世俗，例如谷响等等。相对于圣者的仅仅是世俗，是指对于具有显现的圣者们所显现的任何事物。为了显示那个，注释说了“对于那个，以这个”等等。所谓“对于那个”是指以偈颂来说愚痴等等。所谓“如何安住的事物之见”是指
English
Moreover, in order to show the distinctions made in relation to the noble ones, therefore, it is said, "Therefore, by this," and so on. Connect "Ignorance is conventional truth." Why is that? Because it is said, "Because of obscuration." Because by the power of ignorance, it makes the suchness that is apart from existence and non-existence, etc., not appear, and clings to that which has no self-nature as existence and non-existence, etc. It is done by the conventional truth that is the nature of ignorance. What is called "artificial" refers to any phenomenon that arises dependently. What is called "appearing as true" refers to clinging to it as a true nature. What is called "that" refers to the phenomenon that is clung to as a true nature. "Conventional truth" is what the Sage said, which means that the Bhagavan said that the phenomenon is conventional truth because worldly people cling to it in that way. What is called "the phenomenon that has become artificial is conventional" refers to whatever arises dependently in the conventional, such as images and echoes, etc., by the ignorance of afflictions, and similarly, whatever appears to the noble ones who have the object of experience with appearance, the aggregates of non-afflicted ignorance, etc., which have the nature of the obscuration of knowledge, the Sage said that is conventional, but it is not conventional truth, because how do worldly people and noble ones reasonably not cling to those as true? Therefore, that is merely conventional, but not conventional truth. The meaning here is that there are two kinds of conventional distinctions: conventional truth and merely conventional. There are also two kinds of merely conventional: conventional in relation to worldly people and conventional in relation to noble ones. Among them, merely conventional in relation to worldly people is like echoes, etc. Merely conventional in relation to noble ones refers to whatever appears to the noble ones who have appearance. In order to show that, the commentary said, "For that, by this," and so on. What is called "for that" refers to speaking of ignorance, etc., in the verses. What is called "the view of how the phenomenon abides" refers to
Chinese
这是关于证悟空性的事物。所谓“事物”，是指将本来没有自性的东西执着为有自性。例如，将常、无常、乐、苦等事物执着为具有其自身的本性。所谓“遮蔽见自性之体性”，是指远离有和无等戏论的自性，即是真如。对于以无分别之瑜伽所见的真如，它会起到遮蔽作用。意思是说，如果存在愚痴，就无法证悟真如。所谓“由世俗谛”，是指由烦恼障的愚痴。所谓“显现为真实”，是指将无自性的事物显现为有，将无常等显现为常的体性。所谓“世间颠倒”，是指被无明的障翳所颠倒。所谓“以世俗谛而真实”，是指这是愚痴的真实，而不是胜义谛的真实。所谓“彼”，是指世间的世俗谛。为了说明对于世间人来说，它是颠倒显现的，并且胜义谛不是世俗谛，所以说“依 而生之影像等”。这里说了色、受、想等，其中的“等”字包含了想等。所谓“自性”，是指远离有和无等戏论的真如。所谓“与无明相应”，是指与有烦恼障和无烦恼障的愚痴相应的人们。所谓“不显现”，是指因为存在障碍性的普遍愚昧。所谓“非为世俗谛”，是指自性既不是世俗，也不是世俗谛，因为被愚痴的力量所遮蔽而不显现。所谓“何者于世俗亦虚假”，是指影像和回声等不会成为世俗谛，因为没有执着为真实。也不是胜义谛，因为受到愚痴的支配。
English
This is about seeing the reality of emptiness. The term "things" refers to the act of clinging to things that do not inherently exist as if they do. For example, clinging to things like permanence, impermanence, happiness, and suffering as if they possess their own inherent nature. The phrase "the nature that obscures the seeing of self-nature" refers to the self-nature that is free from concepts like existence and non-existence, which is Suchness. It obscures the seeing of Suchness through non-conceptual yoga. This means that if ignorance is present, one cannot realize Suchness. The term "by conventional truth" refers to the ignorance of afflictive obscurations. The phrase "appearing as true" means that it makes what is without inherent existence appear as existent, and makes impermanence and other qualities appear as permanent. The phrase "the world is inverted" means inverted by the obscuration of ignorance. The phrase "true in conventional truth" means that it is the truth of ignorance, not the truth of ultimate reality. The term "that" refers to the conventional truth of the world. In order to show that it appears inverted to worldly people, and that ultimate truth is not conventional truth, it is said, "Images and so on arising in dependence." Here, form, feeling, perception, etc., are mentioned, and the word "etc." includes formations and so on. The term "self-nature" refers to Suchness, which is free from concepts like existence and non-existence. The phrase "associated with ignorance" refers to those who are associated with ignorance, both with and without afflictive obscurations. The phrase "not appearing" means that it is because there is an obstructive, pervasive delusion. The phrase "not being conventional truth" means that the self-nature is neither conventional nor conventional truth, because it is obscured by the power of ignorance and does not appear. The phrase "whatever is false even in convention" means that images and echoes, etc., do not become conventional truth because there is no clinging to them as real. Nor is it ultimate truth, because it is dominated by ignorance.