Tibetan
ས་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་ལན་ནི་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་གནས་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ ། །འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པས་སོ། །དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་གཞན་ལས་ སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ལ་རིགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་བརླིང་བའི་ཚད་མ་མེད་པས་དེས་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་གཞན་དགོས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་རིགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ན་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་པ་ལ་འམ། འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མི་འཐད་དེ། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་བཀོད་པ་དོན་མེད་པས་སོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་རིགས་པ་བརྗོད་པ་འོས་ཀྱིས། འདིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་རིགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་ན་འཐད་པ་མ་བརྗོད་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ལ་སྐྱེ་བ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ། །དེ་ལ་ལན་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་རྟོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ
Chinese
萨谛。所谓“欲说义成立”是指欲说之义由他而生得以成立。对此，他人的回答是“那是不存在的”等等，说的是“欲说义成立”本身。如果问是如何成立的，回答是“任何事物”等等，说的是世间人的知识认为由他而生是成立的。为了展示那一点，说了“以何”等等，在此，为了成立由他而生，说理有什么用呢？因为世间人安住于自己的观点，安住于自己的现量成为量，因为具有自己经验的世间人是量，这是总结。从世间也了知从其他因产生其他果之事物。因此，因为“以何”说明了世间人以现量成立由他而生，所以由他而生是唯一存在的。因此，对于世间人的现量所成立的事物，道理有什么用呢？为了通过注释来展示这一点，说了“这个世间人”等等，所谓“具有力量”是指没有比现量更可靠的量，因此对于现量所成立的，不需要其他道理。为了展示那一点，说了“唯独从他”，如果想要说理，是对现量存在的事物说理呢？还是对非现量存在的事物说理呢？对此，第一种情况是不合理的，因为对于现量成立的事物，建立道理是没有意义的。对于第二种情况，说理是合适的。在此，对于现量成立的由他而生，道理有什么用呢？因此，即使不说理，事物也从其他产生，这是合理的，这是前者的观点。为了展示回答的次第，说了“任何论典的”等等，所谓“没有如实通达论典的意义”是指没有如实理解任何中观论典的意义。在无始轮回中，事物习气的安立完全成熟
English
Satī. The so-called "establishment of the meaning to be expressed" refers to the establishment of the meaning to be expressed as arising from another. To this, the response of others is "that does not exist," etc., saying that it is the "establishment of the meaning to be expressed" itself. If asked how it is established, the answer is "any thing," etc., saying that the knowledge of worldly people considers arising from another to be established. In order to show that point, it is said "by what," etc. Here, in order to establish arising from another, what is the use of reasoning? Because worldly people abide in their own views, abiding in their own direct perception becomes valid cognition, because worldly people with their own experience are valid cognition, this is the summary. From the world, it is also understood that other effects arise from other causes. Therefore, because "by what" explains that worldly people establish arising from another by direct perception, arising from another is the only existence. Therefore, what is the use of reasoning for things established by the direct perception of worldly people? In order to show this through commentary, it is said "this worldly person," etc. The so-called "having power" means that there is no more reliable valid cognition than direct perception, so for what is established by direct perception, no other reasoning is needed. In order to show that point, it is said "only from another." If you want to reason, is it reasoning about things that exist as direct perception? Or is it reasoning about things that do not exist as direct perception? To this, the first case is unreasonable, because it is meaningless to establish reasoning for things established by direct perception. For the second case, reasoning is appropriate. Here, what is the use of reasoning for arising from another that is established by direct perception? Therefore, even if reasoning is not given, things arise from others, which is reasonable, this is the former's view. In order to show the order of the answer, it is said "any treatise," etc. The so-called "not fully understanding the meaning of the treatise" means not truly understanding the meaning of any Madhyamaka treatise. In beginningless samsara, the establishment of the habit of things is fully matured.
Tibetan
་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་མཐའ་མ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཛའ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཐོས་པས་ཡི་མུག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཛའ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པས་སོ། །དེ་ཐོས་པས་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པའོ། །ཡི་མུག་པར་ གྱུར་པ་ནི་ལན་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་རྡོལ་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པའི་གཞན་ལ་སྐྱེ་བས་གཞན་ལ་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་གནོད་པ་དེ་ཉིད་རྡོལ་ཐབས་ཏེ། ང་རོ་འབྱིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱུང་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་བཤད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་དོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། དམིགས་པ་དེས་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ ། །ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང༌། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པའོ། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་
Chinese
是说在无始轮回中，对于事物存在这种想法的分别念的事物习气所安立的任何东西，完全成熟，即获得产生果的最后阶段，就叫做那个。所谓“听到与执着事物的朋友分离会感到沮丧”，是指对于事物认为事物本身存在这种执着，就是朋友，因为在无始轮回中已经熟悉了。与此分离，即通过阻止从他者产生来消除对事物的执着。听到这个，就是通过阻止从他者产生的方式来阻止对事物的执着。感到沮丧，就是无法回答。所谓“依赖于世间损害的猛烈手段”，是指世间人所称道的，通过从他者产生来阻止从他者产生的损害，那就是猛烈手段，即依赖于发出怒吼。所谓“世间的产生方式”，是指世间的术语。所谓“没有讲述非常多且广大的”，是指通过二谛的分类。所谓“特殊”，是指世间人所称道的。所谓“二谛的分类”，是指世俗谛和胜义谛二谛的分类，通过这些来包含世间损害的范围。为了从对象的角度展示世俗谛和胜义谛的分类，所以说了“一切事物”等。所谓“一切事物”，是指内外自性的事物。通过如实见到虚假，获得事物，是指如实见到虚假，通过那个所缘而获得自性，但实际上并不是存在，这是总结性的词语。所谓“将执着两种自性”，是指存在世俗和胜义两种自性。所谓“如实见到的对境即是那个”，是指对于什么有如实不颠倒的对境，那就是如实见到，即完全领悟事物自性不颠倒的诸佛世尊。那些的对境是什么，那就是真如。
English
That is to say, in beginningless samsara, whatever is established by the habit of things, which is the discriminating thought that things exist, is fully matured, that is, the final stage of producing fruit is obtained, and that is what it is called. The so-called "hearing of separation from a friend who is attached to things will cause frustration" refers to the attachment to things, thinking that things themselves exist, which is a friend, because it has been familiar in beginningless samsara. Separation from this, that is, eliminating attachment to things by preventing production from others. Hearing this means preventing attachment to things by preventing production from others. Feeling frustrated means being unable to answer. The so-called "relying on the violent means of worldly harm" refers to what is praised by worldly people, the harm of preventing production from others by producing from others, which is the violent means, that is, relying on roaring. The so-called "world's way of arising" refers to worldly terms. The so-called "not talking about very much and vast" refers to the classification of the two truths. The so-called "special" refers to what is praised by worldly people. The so-called "classification of the two truths" refers to the classification of the two truths of conventional truth and ultimate truth, through which the scope of worldly harm is included. In order to show the classification of conventional truth and ultimate truth from the perspective of objects, it is said "all things" and so on. The so-called "all things" refers to the things of inner and outer self-nature. Seeing falsehood as it is, obtaining things means seeing falsehood as it is, obtaining self-nature through that object, but in reality it does not exist, this is a summary word. The so-called "will cling to two self-natures" means that there are two self-natures, conventional and ultimate. The so-called "the object of true seeing is that" means that for what there is a true and non-inverted object, that is true seeing, that is, all the Buddhas and Bhagavas who fully understand the self-nature of things without inversion. What is the object of those, that is Suchness.