Tibetan
དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་རུང་སྟེ། འདི་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་མིག་ལ་མེད་ཅིང་གཟུགས་དང་བར་ན་ཡང་མེད་ཀྱང༌། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་མིག་གི་བློ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གང་ན་མི་གནས་པ་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་སྐྱེ། ཡང་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་དེ་དག་ནི་མེད་ལ། མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་བློ་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཡང༌། དེས་ན་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྐྱེ་བ་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སུ། །ལེགས་སོ་ལོག་པར་ཡོངས་བརྟགས་པ། །ཞེས་པ་ལ། གང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་བརྟགས་ན་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡང༌། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་གསུངས་པའོ། །ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མིག་གི་བློ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་བཟུང་བས་གཟུགས་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་འཛིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་འཛིན་པ་པོ་མིག་གི་དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བས་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་མིག་རང་གི་བདག་ཉིད་མཐོང་ན་གཟུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མིག་གིས་བདག་མཐོང་མིན། །དེས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མིག་དང་གཟུགས་བདག་མེད། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་རྣམས། །གལ་ཏེ་མིག་གིས་བདག་ཉིད་མི་མཐོང་ལ། དེའི་ཚེ་རང་གི་བདག་ཉིད་མ་མཐོང་བས་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལ། དེ་ནི་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་པས་མིག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་དེ། །དེ་ཕྱིར་མིག་བདག་མེད་ཅེས་པ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུགས་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་དོ། །མིག་མེད་ན་མིག་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་མིག་གི་བློ་མེད་པས་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལྟར། དེ་བཞིན་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་རྣམས་ནི། སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་མིག་དང་གཟུགས་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིག་
Chinese
那么，怎样说才算正确呢？就应该说这是不存在的。有人说：即使它不在眼睛里，也不在色和中间，即使这样，也因为依赖于眼睛和色而产生，因此眼识也是存在的。回答说：什么也不存在于其中，怎么能从那产生呢？如果那样变化，那么一切就能从一切产生了，那些是不存在的。即使说依赖于名和色而产生眼识，那么，这也不是真实产生，因为产生是不合道理的。为了论证这个道理，所以说了：依赖于眼睛和色，好好地、颠倒地全面观察。对于这句话，如果观察以什么自性而各自显现的那个自性，那是不可能的，因此，以那个自性，识也如幻术一般，是太阳之亲（佛陀）所说的。经中是这样说的。那么，因为眼识是不可能存在的，所以不执取，因此是无色的。这里有人说：就是执取色，因为有执取者，即眼睛的根，所以世尊说了：眼睛看到色，就对令人愉悦之处显现执着，等等。回答说：如果眼睛能看到自己的自性，就会执取色，但看到不是这样的。如果眼睛不能看到自己，那么它怎么能看到色呢？因此，眼睛和色是无我的，同样，其余的处也是如此。如果眼睛不能看到自己，那时，因为没有看到自己的自性，就像瞎子等一样，也看不到色。那就像瞎子等一样，因此不会变成眼睛。如果这样论证，那么，因此说眼睛是无我的。因为眼睛看不到色，因此没有自性。如果没有眼睛，因为没有眼睛和依赖于它的眼识，所以没有所取，因此，色也极其没有自性。就像眼睛和色的处没有自性一样，同样，其余的处也是如此。应该理解为一切处都像眼睛和色一样没有自性。这里有人说：为了接近指示触的处，眼睛
English
How can it be said to exist? It should be said that this is non-existent. Someone says: Even if it is not in the eye, nor in the color and the middle, even so, it arises depending on the eye and color, therefore eye consciousness also exists. The answer is: What does not exist in anything, how can it arise from that? If it changes like that, then everything can arise from everything, those are non-existent. Even if it is said that eye consciousness arises depending on name and form, then this is not a true arising, because arising is unreasonable. In order to prove this reason, it is said: Depending on the eye and color, observe well and upside down in all aspects. For this sentence, if you observe the self-nature that appears separately with what self-nature, that is impossible, therefore, with that self-nature, consciousness is also like an illusion, which is said by the friend of the sun (Buddha). It is said in the sutra. Then, because eye consciousness is impossible, it is not grasped, therefore it is formless. Here someone says: It is grasping form, because there is a grasper, that is, the root of the eye, so the Blessed One said: The eye sees form, and then manifests attachment to the place of pleasure, and so on. The answer is: If the eye can see its own self-nature, it will grasp form, but seeing is not like this. If the eye cannot see itself, then how can it see form? Therefore, the eye and form are selfless, and so are the remaining places. If the eye cannot see itself, then, because it has not seen its own self-nature, it cannot see form like a blind person, etc. That is like a blind person, etc., therefore it will not become an eye. If this is argued, then, therefore, it is said that the eye is selfless. Because the eye cannot see form, therefore it has no self-nature. If there is no eye, because there is no eye and the eye consciousness that depends on it, there is no object to be grasped, therefore, form is also extremely without self-nature. Just as the place of eye and form has no self-nature, so are the remaining places. It should be understood that all places are without self-nature like eye and form. Here someone says: In order to closely indicate the place of touch, the eye
Tibetan
ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདིར་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནས། ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ བར་དུ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་ཤེས་པ་རྣམ་གསུམ་འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཚོར་བའི་རྒྱུ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ། དེ་ལ་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རེག་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གནས་པས་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། མིག་གི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མིག་མེད་ན་དེའི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་མི་སྟོན་ལ། དེ་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ན་མིག་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོད་ན་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ། གང་ཚེ་གཅིག་དང་རེག་ལྡན་གཅིག །དེ་ཚེ་ཅིག་ཤོས་སྟོང་པ་ཉིད། །སྟོང་པའང་མི་སྟོང་མི་བརྟེན་ལ། །མི་སྟོང་པ་ཡང་སྟོང་པ་མིན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུད་གཅིག་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་འབྱུང་ལ། དེ་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཉེ་བ་ན། མིག་གཅིག་ཉིད་རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གྱུར་པར་འབྱུང་བས་རེག་ལྡན་གཅིག་སྟེ། རེག་དང་འབྲེལ་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་གཅིག་རེག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ན་དེའི་ཚེ་ཅིག་ཤོས་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྟོང་པ་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ན། གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་གནས་སྐབས་ནས་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པའི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པའི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་མི་བརྟེན་ལ། །གང་ལས་གང་གི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གང་སྲ་བའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ནམ་ཡང་སྲ་བའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་ནམ་ཡང་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་མི་འབྱུང་ལ། མིག་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་སྟོང་པ་ཡང་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་མི་སྟོང་པའི་རང་
Chinese
是这样的。这里说的六处触觉生处是这样的，从眼触生处，乃至意触生处之间。所谓触，是指根、境、识三者聚合的性质。是感受的因，是心所生的法。而触觉生处，是指触觉产生的门户的实有，所以是触觉生处。要理解从眼触生处到意触生处之间。如果眼睛不存在，那么它的触觉生处就不会显现。而且，因为已经显现，所以触觉生处已经显现，所以眼睛是存在的。如果这样说，回答是：如果诸处存在，那么就会成为所谓的触觉生处。即使那样，诸处也没有成立。怎么会这样呢？因为什么原因呢？经中说：何时一与触相连，彼时一者为空性。空性非不空，不依赖，非空亦非空。众生的识，因为同一相续的缘故，一个识的相续才会接近产生。当它接近眼识时，唯一的一只眼睛才会与触相连，所以是与触相连的一，意思是与触相关联。当一个与触相连而存在时，那时其他的耳等触觉生处是空性的，意思是脱离了触觉生处的自性。又有人这样想，如果从那个状态开始，自己的识是空性的，那么耳等脱离了触觉生处的自性的耳等，当它们自己的识显现时，也不会因为触觉生处的自性而成为空性。回答说：空性或非空性，不依赖。从任何事物中，都不可能具备任何事物的自性。比如，脱离了坚硬自性的事物，永远不会具备坚硬的自性。同样，耳等也永远不会产生触觉生处。眼睛也会恒常成为具有触觉生处的事物。因为非空性也不是空性，任何非空性的自
English
It is like this. Here, the six sense-fields of contact are as follows: from the sense-field of eye-contact, up to the sense-field of mind-contact. The so-called contact is the nature of the aggregation of the three: faculty, object, and consciousness. It is the cause of feeling, a dharma arising from the mind. And the sense-field of contact is the reality of the gate through which contact arises, so it is the sense-field of contact. It is to be understood from the sense-field of eye-contact to the sense-field of mind-contact. If the eye does not exist, then its sense-field of contact will not appear. Moreover, because it has appeared, therefore the sense-field of contact has appeared, so the eye exists. If it is said like this, the answer is: if the sense-fields exist, then it will become the so-called sense-field of contact. Even so, the sense-fields are not established. How is it so? For what reason? It is said in the sutra: When one is connected with contact, at that time the other is emptiness. Emptiness is not non-empty, does not depend, non-empty is also not empty. The consciousness of sentient beings, because of the same continuum, the continuum of one consciousness will closely arise. When it is close to eye-consciousness, only one eye will be connected with contact, so it is one connected with contact, meaning related to contact. When one exists connected with contact, then the other sense-fields of contact such as the ear are empty, meaning devoid of the nature of the sense-field of contact. Again, someone thinks like this, if from that state, one's own consciousness is empty, then the ear etc. devoid of the nature of the sense-field of contact, when their own consciousness manifests, they will not become empty because of the nature of the sense-field of contact. The answer is: emptiness or non-emptiness, does not depend. From anything, it is impossible to possess the nature of anything. For example, something devoid of the nature of hardness will never possess the nature of hardness. Similarly, the ear etc. will never produce the sense-field of contact. The eye will also constantly become something with the sense-field of contact. Because non-emptiness is also not emptiness, any non-empty self