Tibetan
་ཡོད་པས་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་དུ་སྟེ། དེ་མེད་པར་དངོས་པོ་སྲིད་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ག་ལ་འབྱུང༌། དེ་དག་མེད་ན་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲོལ་བས་དངོས་པོ་མེད་ དོ་ཞེས་གྲུབ་བོ།། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་ལ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་རེ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་མེད་མིན། །རང་ལས་མིན་ཞིང་གཞན་ལས་མིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཅིང༌། །དངོས་པོ་མེད་པས་དེ་དག་མེད། །གང་གི་ཚེ་མི་རྟག་པ་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའི་དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་ཀྱང་མེད་དེ། །ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་རིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དངོས་མེད་ཀྱང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་རིགས་པ་འདིས་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རང་ལས་མིན་ཞིང་གཞན་ལས་མིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཅིང༌། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་རང་ལས་སྐྱེ་བའམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་སྐྱེས་བཞིན་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་བྱེད་པའི་མཐའ་ཅན་སོ་སོའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡོད་པ་ཐོབ་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་བརྗོད་དོ། །སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མཐོང་བའོ། །གང་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་འདི་རང་ངོ་ཞེས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྗོད་ལ། དེ་ཉིད་འདི་ནི་སྐྱེད་པའོ་ཞེས་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་འགལ་ཏེ། འདིའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་དེ་གལ་ཏེ་རྫོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་ན་འདི་དེ་དང་འགལ་བའི་སྐྱེ་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་ཇི་ལྟར་འཐད། ཡང་ན་སྐྱེད་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཞེས་བརྗོད་ན་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ལ། ཡང་ན་སྐྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ལ་རང་ཞེས་ རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ །དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཅིག་ནི་རང་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེས་ན་རང་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འགའ་ཡང་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུའི་གཞན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཅིང༌། །ཞེས་སོ། །གང་གི་ཚེ་རིགས་པ་འདིས་དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པས་དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། དངོས་མེད་མེད་པས་དེ་དག་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལས་གང་ཞིག་སྨོས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་ན་ཡང་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་བས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་ལ། དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། དབུ་མའི་རྟོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཁས་བླངས་པས་སྒྲོ་འདོགས་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་དབུ་མའི་རྟོགས་པར་བརྗོད་ལ། གཞན་དབང་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པའོ། །ཀུན་བརྟགས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་མེད་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཁས་བླངས་པ་དེ་དག་གིས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མི་ནུས་པའོ། །གཞན་དབང་དངོས་ཙམ་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་ཀྱང་མེད་པར་ལྟ་བ་ ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོ
Chinese
如果因为有，依托于有事物和无事物也会产生吗？答：当说什么时候有事物也不会产生，那时说的是从无事物不可能产生有事物。因为无事物的体性是不恒常，除此之外，没有它有事物存在，有事物本身也不存在。当没有事物时，那时依靠它的生和灭怎么会产生呢？如果这些没有，就从有事物的体性中解脱，因此成立了无事物。这里说：如果事物的体性没有，就没有事物。这样，暂时存在与事物自性相违背的无事物，如果它存在，事物也会产生吗？答：如果存在与它相违背的无事物，就会存在事物，但那也是没有的。为了显示这个，所以说：若无有事物，则无无事物。非从自生，亦非从他生。因此事物与无事物，因为没有事物，所以这些都不存在。当说与不恒常分离的事物，分离的事物不存在时，那时如果没有事物，那么与它相反的无事物怎么会产生呢？因此无事物也不存在。正如所说的道理，不仅没有事物，而且也没有无事物。另外，为了用这个道理显示事物，因为没有事物，所以无事物也不存在，所以说：非从自生，亦非从他生。因此事物与无事物。等等。如果存在某些事物，就会从自生或者从他生。其中，自己的自性，暂时对于正在产生的事物的自性来说，没有产生。因为所谓的“自”，是指具有已发生之相的、具有各自自性的、包含已获得存在的、能够产生结果的事物。所谓的“产生”，也是指看到存在。仅仅对于哪个事物来说，这个是“自”，是指已成立的自性。而这本身就是“产生者”，与具有产生的行为相违背。因为这个事物本身，如果已经成立为圆满的自性，那么这与产生
English
If, because of existence, both existent and non-existent things would also arise, what about that? Answer: When it is said that even existent things do not arise, it is said that existent things are impossible from non-existent things. Because the nature of non-existence is impermanence, otherwise, without it, existent things would exist, and existence itself would also not exist. When there is no existence, how can birth and death, which depend on it, arise at that time? If these do not exist, then liberation from the nature of existence is achieved, and thus non-existence is established. Here it is said: If the nature of existence does not exist, then there is no existence. Thus, for a while, there is non-existence that contradicts the nature of existence. If that exists, will existence also arise? Answer: If there is non-existence that contradicts it, then existence will exist, but that also does not exist. To show this, it is said: If there is no existence, then there is no non-existence. Not from self, nor from other. Therefore, existence and non-existence, because there is no existence, therefore these do not exist. When it is said that things separated from impermanence, separated things do not exist, then if there is no existence, how can non-existence, which is the opposite of it, arise? Therefore, non-existence also does not exist. As the reason mentioned, not only is there no existence, but also no non-existence. Furthermore, to show with this reason that existence, because there is no existence, therefore non-existence also does not exist, it is said: Not from self, nor from other. Therefore, existence and non-existence. And so on. If there are some things, they will arise from self or from other. Among them, one's own nature, for the time being, for the nature of the thing that is being produced, there is no production. Because the so-called "self" refers to things that have the appearance of having occurred, have their own respective natures, include having obtained existence, and are capable of producing results. The so-called "production" also refers to seeing existence. Only for which thing is this "self," which refers to the established self-nature. And this itself is the "producer," which is contrary to having the act of production. Because this thing itself, if it has already been established as a complete nature, then this is contrary to production.
Chinese
如是之性如何能说？或者说成是生起之性，又如何能说成是成就之性？因此，如果说是“如是”，就不应说是“生起”；或者说是“生起”，就不应称之为“自”。一个成为实有的事物，就其自身而言，对于另一个事物来说，也不应成为因和果，因此它不是来自自身。另一种情况是，由于其他事物的存在，而称之为“其果”的事物并不完整，因此，相对于它而言，没有任何事物是独立存在的。由于没有因的独立性，所以也不会从他者产生。因为没有产生，所以事物也不存在，如是说。因此，“事物非事物”。当以这种理路来分析时，事物也不是事物，那么，当它不存在时，无事物的非事物也不存在。如是说，“无事物，彼等无”。如果有人说，即使事物不存在，但暂时无事物是存在的，所以事物也会产生，那是不对的。因为当事物也变成非事物时，非事物也不存在了。那时，由于不承认说存在和不存在，所以完全舍弃了事物的存在和不存在，就能正确地阐述中观的证悟。任何依缘而生的事物，仅仅是事物本身，如果承认能取和所取，就会产生增益。由于没有能取和所取，所以称之为中观的证悟。由于他起的事物仅仅是存在，所以认为它是不存在的观点是不正确的。遍计所执的能取和所取本身不存在，所以认为它是存在的观点也是不正确的。那些承认事物不存在的人，无法完全舍弃存在和不存在。那些承认他起的事物仅仅存在的人，认为它是存在的观点是没有过失的。如果承认遍计所执的能取和所取是不存在的，那么，那些人认为它是不存在的观点也是没有过失的。如是说，他们以
English
How can it be appropriate to describe it as being of such nature? Or, if it is described as being of the nature of arising, how can it be possible to describe it as being of the nature of accomplishment? Therefore, if it is said to be "such," it should not be said to be "arising." Or, if it is said to be "arising," it should not be designated as "self." A single thing that has become an entity, in relation to itself, should not be the cause and effect of another thing. Therefore, it is not from itself. Furthermore, the designation of something as "its fruit" is due to its dependence on another proximate thing. Because that thing is not complete, nothing exists independently in relation to it. Because there is no independence of the cause, there is also no arising from another. Because there is no arising, there is also no thing, it is said. Therefore, "things are non-things." When, by this reasoning, a thing is also a non-thing, then when it does not exist, the non-thing of non-things also does not exist, it is said. "When non-things do not exist, those do not exist." What is said from that is: if a thing does not exist, but for a while a non-thing exists, then a thing will also arise. That is not so. Because when a thing also becomes a non-thing, a non-thing also does not exist. At that time, because one does not accept speaking of existence and non-existence, having completely abandoned the existence and non-existence of things, the correct understanding of the Middle Way will be explained. Furthermore, whatever arises dependently is merely a thing. By accepting the grasped and the grasper, there is superimposition. Because there is no grasped and grasper, it is called the understanding of the Middle Way. Because other-powered things exist only as things, the view that they are non-existent is not a correct understanding. Because the imputed grasped and grasper themselves do not exist, the view that they are existent is also not a correct understanding. Those who accept the non-existence of things are unable to completely abandon existence and non-existence. Those who have accepted that other-powered things exist only as things, the view that they are existent is without fault. If it is accepted that the imputed grasped and grasper are impossible, then those who view it as non-existent are also without fault. It is said that they with