Tibetan
པོ་ནི་ཡོད་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་འདི་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་དབང་དུ་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །སྨྲས་པ། བདག་དང་བདག་མེད་འགའ་ཡང་མེད། །ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་རིགས་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་དག་བཀག་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་ཡང་འདི་ལྟར་བདག་དང་བདག་མེད་པ་སྟེ། བདག་དང་བདག་མེད་པ་ཡང་མི་འཐད་ལ། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཚིག་ཙམ་སྟེ། དོན་གྱིས་སྟོང་པར་གྲུབ་བོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་བྱའི་དོན་བཀག་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ཞིག་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཚིག་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་ལ། དེ་ ལས་ཚིག་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་བརྗོད་བྱ་ལས་གཞན་དུ་རྗོད་བྱེད་མི་འཐད་ལ། ཚིག་འདི་དག་མ་བཀག་པར་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རྗོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཉིད་ན་བརྗོད་བྱ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། བརྗོད་འགའ་མེད་ཅེས་སོ། །བརྗོད་བྱ་ལས་གཞན་དུ་རྗོད་བྱེད་ཀྱང་མི་འཇུག་པས་བརྗོད་པ་ཡང་མེད་དོ། །འོ་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་བརྗོད་པ་བརྗོད་པ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱིས་སྟོང་ཡང་བརྗོད་བྱ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པས་རྗོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བརྗོད་པས་ནི་ཇི་ལྟ་བར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བརྗོད་བྱ་ལ་བརྡར་བྱེད་ལ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ལ། དེ་དག་མེད་ན་གཞན་བརྗོད་བྱ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བརྗོད་བྱ་མེད་ན་རྗོད་བྱེད་མེད་པས་བརྗོད་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པས། གནས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་སྒྲ་མི་འགྲུབ་པ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་བརྗོད་འགའ་མེད་ཅེས་སོ། །ཡང་ན་ཚིག་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྒྲུབས་ལ། སྒྲ་ཡང་སྒྲ་གཞན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པས་དོན་ཉིད་ལ་དོན་དེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་ལ། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཡང་མེད་པར་གཟིགས་ནས་གསུངས་པ་བརྗོད་འགའ་མེད་ཅེས་སོ། །བརྗོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་གནས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་དོན་ཀྱང་མེད་ན། དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྨྲས་པ། ཁོ་བོས་སྒྱུར་མའི་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པོར་བྱེད་པའམ་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུས་ཁྱོད་ཀྱི་ཆུའི་གདུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའམ། སྒྱུ་མའི་རི་དགས་ཀྱི་ཤས་བཀྲེས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །འོ་ན
Chinese
因为存在“有”，并且一切法皆无我，因此没有任何事物被任何人所拥有。因为“有”存在，所以无我也存在。有人说：我和无我都不存在。正如前面所说的道理，法和补特伽罗都被遮止了。无论何时，我和无我都是这样，我和无我都不合理。那时，一切都只是语言，实际上是空无的。这里有人说：如果你们遮止了所表达的意义，那么，那个实际上空无的语言仍然存在，并且从那个语言的显现中，其他的实物也会产生。或者说，表达者不能独立于所表达的事物而存在，而这些语言没有被遮止地存在着，因此所表达的事物也会产生。有人说：如果表达者存在，那么所表达的事物就会产生，但表达者并不存在。为了证明这一点，佛说：没有表达。表达者也不能独立于所表达的事物而存在，因此表达也不存在。如果说，石女的儿子所说的语言，虽然其所表达的意义是空无的，但表达者独立于所表达的事物而存在，因此表达是存在的。有人说：表达是如何区分实有和非实的所表达的事物的呢？实有和非实的事物也已经被证明不存在了。如果这些不存在，那么还有什么其他的所表达的事物呢？如果没有所表达的事物，那么表达者也不存在，因此表达也不存在。或者，因为已经证明了住等不存在，所以如果住等不存在，声音就无法成立，因此说没有表达。或者，因为已经证明了语言是空无意义的，并且声音也是其他声音的所表达的事物，所以对于意义本身来说，那个意义也是不存在的。因为没有意义，所以声音也不存在。认识到这一点后，佛说没有表达。即使没有表达，所表达的意义也不会成立。这里有人说：如果表达者所表达的意义也不存在，那么那时有什么存在呢？有人说：我不能用幻化的财富使你变得富有，也不能用海市蜃楼的水来解除你的口渴，也不能用幻化的鹿肉来平息你的饥饿。那么
English
Because "existence" exists, and all dharmas are without self, therefore nothing is possessed by anyone. Because "existence" exists, therefore non-self also exists. Someone says: Neither self nor non-self exists. As the reason stated earlier, both dharmas and pudgalas are negated. Whenever self and non-self are like this, self and non-self are both unreasonable. At that time, everything is just language, actually empty. Here someone says: If you negate the meaning to be expressed, then that language, which is actually empty, still exists, and from the appearance of that language, other real things will also arise. Or, the expresser cannot exist independently of the things to be expressed, and these languages exist without being negated, therefore the things to be expressed will also arise. Someone says: If the expresser exists, then the things to be expressed will arise, but the expresser does not exist. To prove this, the Buddha said: There is no expression. The expresser also cannot exist independently of the things to be expressed, therefore expression also does not exist. If it is said that the language spoken by the son of a barren woman, although the meaning it expresses is empty, the expresser exists independently of the things to be expressed, therefore expression exists. Someone says: How does expression distinguish between real and unreal things to be expressed? Real and unreal things have also been proven not to exist. If these do not exist, then what other things to be expressed are there? If there are no things to be expressed, then the expresser also does not exist, therefore expression also does not exist. Or, because it has been proven that abiding etc. do not exist, so if abiding etc. do not exist, sound cannot be established, therefore it is said that there is no expression. Or, because it has been proven that language is empty of meaning, and sound is also the thing to be expressed by other sounds, so for the meaning itself, that meaning also does not exist. Because there is no meaning, sound also does not exist. Recognizing this, the Buddha said that there is no expression. Even if there is no expression, the meaning to be expressed will not be established. Here someone says: If the meaning expressed by the expresser also does not exist, then what exists at that time? Someone says: I cannot make you rich with illusory wealth, nor can I quench your thirst with the water of a mirage, nor can I appease your hunger with illusory venison. Then
Tibetan
་འདིར་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། སླར་ཡང་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཅི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གོ་བ་དང་སྤོང་བ་དག་གིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་གུས་པ་ཡང་སྐྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི། བརྗོད་བྱ་མྱ་ངན་འདས་ དང་མཚུངས། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་སྟོང༌། །རང་བཞིན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་རྣམ་གྲངས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྟག་པ་མ་ལུས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ངེས་པར་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་སྤོངས་པ། བོར་བ་བྱང་བར་གྱུར་པ་ཟད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞིབ་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་གཞན་དུ་ཉིད་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ། འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་ཞི་བ་གྱ་ནོམ་པའོ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྲེད་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟེན་པ། གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྟེན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་རུང་གི །ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་འདུ་བྱེད་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དང༌། མ་རིག་པ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་རང་དང་སྤྱི་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་མ་རིག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཚད་མར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་འཕགས་པ་དང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་དགོས་པར་འགྱུར། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཚད་མ་ལ། ཚད་མས་ ཡང་དག་པར་མཐོ
Chinese
此處應當把握的就是真如。再次，此處所說的真如是什麼呢？回答說：如果妳不以顛倒的理解和捨棄來錯誤地證成真如，並且對甚深的法性也生起恭敬心，那麼妳的：所說與涅槃相同。一切事物的自性是空。自性、本質和真如，這些是同義詞。自性空指的是遠離自性的意思。涅槃是指完全的常，沒有生起的自性，沒有絲毫自己的特徵。如世尊所說：無論如何，這就是捨棄一切痛苦，捨棄、清淨、滅盡、離貪、止息、趨近寂滅，痛苦不再與其他相連，這就是沒有執取，這就是極大的寂靜。如此捨棄一切蘊，貪愛滅盡，離貪，止息，就是涅槃。如此，涅槃的自性什麼也沒有，同樣，一切法的自性什麼也沒有，因此，不顛倒地依止諸法的真如。應當說一切法的自性與涅槃相同。這樣才能不顛倒地依止諸法的真如，否則就不是了。此處說：暫且涅槃僅僅是遠離痛苦而沒有自性是可以接受的。但是，內外的法，如造作和苗芽等，以及無明和種子等，由因和緣所產生的本性而存在的那些，如何能證成自己和共同以及共同體驗的自己的特徵，遠離涅槃的極長時期的特徵是自性空呢？因此，如果說一切法不是涅槃的自性，那麼，回答說：如果無明顛倒的識所體驗的那些成為量，那麼聖者和聖者之道又有什麼用呢？幼童的體驗本身就是量，量也真實地看見。
English
Here, what should be grasped is Suchness itself. Again, what is that Suchness here? It is said: If you do not wrongly establish Suchness with inverted understanding and abandonment, and also generate respect for the profound Dharma-nature, then your: Expression is the same as Nirvana. The nature of all things is emptiness. Nature, essence, and Suchness are synonyms. Emptiness by nature means being devoid of nature. Nirvana means complete permanence, the nature of no arising, without even a trace of its own characteristics. As the Blessed One said: In any case, this is abandoning all suffering, abandoning, purifying, extinguishing, being free from attachment, cessation, approaching quiescence, suffering no longer connecting with others, this is without grasping, this is great peace. Thus, abandoning all aggregates, the exhaustion of craving, freedom from attachment, cessation, is Nirvana. Thus, the nature of Nirvana is nothing, similarly, the nature of all dharmas is nothing, therefore, relying on the Suchness of dharmas without inversion. One should say that the nature of all dharmas is the same as Nirvana. Only in this way can one rely on the Suchness of dharmas without inversion, otherwise it is not. Here it is said: For the time being, it is acceptable that Nirvana is merely the absence of suffering and has no nature. However, how can one prove that the inner and outer dharmas, such as formations and sprouts, and ignorance and seeds, etc., which exist as the nature produced by causes and conditions, how can one prove that their own characteristics, experienced individually, collectively, and commonly, and the characteristics of extremely long periods of time away from Nirvana, are emptiness by nature? Therefore, if one says that all dharmas are not the nature of Nirvana, then, it is said: If those experienced by the inverted consciousness of ignorance become valid, then what is the use of the noble ones and the noble path? The experience of a child is itself valid, and the valid sees truly.