Tibetan
་རྨུགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་དེ་དང་བྲལ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། བདེ་བ་ལས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ན་ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁུ་ཚུར་དང་ཐལ་ལྕག་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའོ། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་སྟེ། གང་གི་དབང་གིས་གཞན་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་མི་འཚམས་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་རིགས་དམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྡིག་པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་དམིགས་ཏེ། འདི་དག་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་གང་གི་དབང་གིས་བདག་གམ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡིག་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་འཛེམ་པ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེས་པ་ལ་འཛེམ་པ་དེ་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པའོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་དང་ལྡན་པས་སེམས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་བཏང་ སྙོམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་དང༌། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཤེས་པར་གཏོགས་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ནི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འབྱུང་བ་གང་གིས་སེམས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། མ་ཆགས་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང༌། གཏི་མུག་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་བའི་ཆོས་དངོས་པོའི་དོན་ལ་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་རྩུབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །འདི་དག་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དགེ་བ་ཡིན་ལ། དགེ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྩ་བར་གྱུར་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཕེལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལས་བཟློག་པ་གསུམ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། ཆགས་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གོ །དེ་ལ་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་སྡང་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེ་སྡང་སྟེ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང༌། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་གཏི་མུག་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཏི་མུག་སྟེ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། སྲེད་པ་དང༌། མ་རིག་པ་དང༌། བློ་ གྲོས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་གཏི་མུག་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དགེ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འཇིག་ཚོགས་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ལ་ལ་ནི་སྲེད་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལས། ལ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལས། ལ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལས་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རང་ཉིད་ཀྱང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཡང་རྩ་བར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་མི་བསྟན་པ་ཉིད་དང༌། མཐོན་པོར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྩ་བ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང༌། ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང༌། མ་རིག་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང༌། ལྟ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང༌། མཆོག
Chinese
是愚昧的自性。远离从心中产生的任何法，能生起等持的，那就是极度调柔。例如所说，如同身体极度调柔而变得安乐，从安乐则心成一境。与从心中产生的任何法相似而具有，由于嗔怒的缘故，以拳头和巴掌等对他人进行种种损害，那就是损害。与此相违的法是不损害，由于它的力量而不对他人进行种种损害。自身出生于高贵的种姓，以及听闻和戒律等的法，如果进入罪恶，则观察到会衰败，心想这些是不合理的，由于它的力量，以自身或法的力量而不进入罪恶，那就是具有惭愧，被称为是远离罪恶之因的法——羞耻。依赖于他人而对罪过感到羞愧，那就是有愧。因此，世尊也这样说过：两种法是守护世间的，即羞耻和有愧。此外，与从心中产生的任何法相应，心不费力地平等进入所缘境，那就是心的平等性，被称为舍。那就是这样，既不是对境的随顺贪着，也不是愤怒。而且，那又是两种，即分别观察的舍和不分别观察的舍。属于阿罗汉的智慧，是分别观察的舍。随顺于凡夫的不了知，是不分别观察的舍。解脱是远离心的垢染，由于彻底断除了烦恼，产生被称为解脱的从心中产生的法，由此使心变得远离垢染，那就是解脱。善根有三种，即无贪、无嗔和无痴。其中，无贪是作为贪欲之对治的法，是不执著事物之义的自性。无嗔是作为嗔怒之对治的法，是对众生没有粗暴之心的自性。愚
English
It is the nature of ignorance. Whatever dharma arises from the mind, being separate from it, causes samadhi to arise, that is extreme pliancy. For example, it is said, just as the body becomes comfortable through extreme pliancy, and from comfort, the mind becomes one-pointed. Whatever dharma arises from the mind, being similar to it, causes one to harm others in various ways with fists and slaps due to anger, that is harm. The dharma that contradicts this is non-harm, by which one does not inflict various harms on others. Having been born into a noble lineage, and having heard and practiced the dharma such as discipline, if one enters into sin, one observes that it will lead to decline, thinking that these are unreasonable. By its power, one does not engage in sin due to oneself or the dharma, that is having shame, which is said to be the dharma of restraint, the cause of turning away from sin—shame. Being ashamed of faults in relation to others, that is having embarrassment. Therefore, the Bhagavan also said: Two dharmas protect the world, namely shame and embarrassment. Furthermore, whatever dharma arises from the mind, being in accordance with it, the mind enters the object of focus equally without effort, that is the equality of mind, called equanimity. That is like this, it is neither attachment to the object nor anger. Moreover, that is of two kinds, namely equanimity that discriminates and equanimity that does not discriminate. Belonging to the wisdom of an Arhat is equanimity that discriminates. Following the ignorance of ordinary beings is equanimity that does not discriminate. Liberation is being free from the defilements of the mind. Because of completely abandoning the afflictions, whatever dharma arises from the mind called liberation, by which the mind becomes free from defilements, that is liberation. The roots of virtue are three: non-attachment, non-hatred, and non-ignorance. Among these, non-attachment is the dharma that is the antidote to craving, and its characteristic is not clinging to the meaning of things. Non-hatred is the dharma that is the antidote to anger, and its characteristic is not having a harsh mind towards sentient beings. Ignor
Chinese
无贪是无明的对治法，是智慧的体性。这些自身也是善，并且是其他善的根本，所以是善根。就像树木的根是树叶等生长、存在和增大的原因一样，同样，应当知道这三个善根是一切善法的根本。与这三个善根相反的三者是不善根，即贪、嗔、痴。其中，属于欲望的一切贪欲都是贪，是不善根，因为那完全是不善根的缘故。一切嗔恨都是嗔恨，是不善根。除了坏聚见、边执见以及与之相应的愚痴之外，在欲界中产生的一切无明都是愚痴，是不善根。未说明的根有三种，即贪爱、无明和智慧。其中，除了在欲界中产生的坏聚见、边执见以及与这些见解相应的愚痴之外，一切烦恼和近烦恼都是不善，因为它们本身是不想要的异熟果。在色界和无色界中产生的一切烦恼和近烦恼，以及欲界的坏聚见、边执见等三种，所有这些都是未说明的。其中，有些是贪爱未说明，有些是无明未说明，有些是智慧未说明。因此，称一切为未说明的根，因为它们自身也是未说明的，并且是其他未说明的根本。其他则不是未说明的，并且因为进入高处，根与法不一致，所以不是未说明的根。随眠是九种随眠，即：随贪随眠、随嗔随眠、随慢随眠、随无明随眠、随见随眠、
English
Absence of attachment is the antidote to ignorance, the essence of wisdom. These themselves are also virtuous, and since they are the root of other virtues, they are roots of virtue. Just as the roots of trees are the cause of the growth, existence, and increase of leaves and so on, similarly, it should be known that these three roots of virtue are the root of all virtuous dharmas. The three that are the opposite of these three roots of virtue are the roots of non-virtue, namely attachment, hatred, and delusion. Among these, all desires that belong to desire are attachment, the root of non-virtue, because that is entirely the root of non-virtue. All hatred is hatred, the root of non-virtue. All ignorance that arises in the desire realm, except for the view of the aggregates as a real self, the view of extremes, and the delusion that corresponds to them, is delusion, the root of non-virtue. The roots that are not specified are three: craving, ignorance, and wisdom. Among these, all afflictions and near afflictions that arise in the desire realm, except for the view of the aggregates as a real self, the view of extremes, and the delusion that corresponds to these views, are non-virtuous, because they themselves are undesirable results. All afflictions and near afflictions that arise in the form and formless realms, and the three, such as the view of the aggregates as a real self and the view of extremes in the desire realm, all of these are unspecified. Among these, some are unspecified craving, some are unspecified ignorance, and some are unspecified wisdom. Therefore, all are called unspecified roots, because they themselves are unspecified, and because they are the root of other unspecified things. Others are not unspecified, and because they enter into higher states, the root and the dharma are not in agreement, so they are not unspecified roots. Latencies are nine latencies, namely: latency of attachment, latency of anger, latency of pride, latency of ignorance, latency of views,