Tibetan
ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། ཟླ་བ་གྲགས་པ། ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། ཟླ་བ་གྲགས་པ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པཉྩ་སྐན་དྷ་པྲ་ཀ་ར་ཎ། བོད་སྐད་དུ། ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བློ་གྲོས་སྦྱངས་པ་མེད་རྣམས་ཀྱི། །བློ་ཡི་ཁ་ནི་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ཀྱི། །མདོར་བསྡུས་ཡང་དག་མཚན་ཉིད་བརྗོད། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང༌། རྣ་བའི་ཁམས་དང༌། སྒྲའི་ཁམས་དང༌། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང༌། སྣའི་ཁམས་དང༌། དྲིའི་ཁམས་དང༌། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང༌། ལྕེའི་ཁམས་དང༌། རོའི་ཁམས་དང༌། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང༌། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། རེག་བྱའི་ཁམས་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པ། དེ་ནི་མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཏེ་དབང་པོ་ལྔ་དང༌། གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱ་སྟེ་ཡུལ་ལྔ་དང༌། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྫས་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང༌། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་ནི་ཆེན་པོ་ བཞི་སྟེ། སའི་ཁམས་དང་ཆུའི་ཁམས་དང་མེའི་ཁམས་དང༌། རླུང་གི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་བཟུང་བའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའམ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ནི་ཁམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་སོ། །རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་ནི་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྩིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རི་མོ་དང༌། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་དང༌། མེ་ལོང་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་བརྙན་དང༌། ཤིང་མག་ལ་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སའི་ཁམས་ནི་འཐས་པ་ཉིད་དང༌། མཁྲང་བ་ཉིད་དང༌། སྲ་བ་ཉིད་དེ་དེའི་ལས་ནི་འཛིན་པའོ། །ཆུའི་ཁམས་ནི་གཤེར་བ་ཉིད་དང༌། སྣུམ་པ་ཉིད་དང༌། ཞུ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ལས་ནི་སྡུད་པའོ། །མེའི་ཁམས་ནི་དྲོ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ལས་ནི་ཆོས་པ་དང་སྐེམས་པའོ། །རླུང་གི་ཁམས་ནི་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་སྟེ། དེའི་ལས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལས་སྐྱེད་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ལྷག་པར་དེའི་སྟེང་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། །འཕེལ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་བར་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བས་ཡུལ་གཞན་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །འཕེལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ལ་རྒྱས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ནི་གང་ན་གཅིག་ཡོད་པ་ན་ལྷག་མ་ཡང་ཡོད་ལ། གང་ན་ལྷག་མ་ཡོད་པ་ན་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་དེ་ཕན་ཚུན་དབྱེར་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་མ་ལྟོས་པར་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་དག་ལས་གཟུགས་ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྟོགས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་གོ །དེ་དག་ནི་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བའི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་གནས་པ་ན་འདི་དག་ཉིད་ཆེན་པོའོ། །ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་ ཀྱིས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྐབས་འབྱེད་པས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་པོ་དང་དབང་པོས་སོ་སོར་རྟོགས་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་སོ། །འདི་ལྟར་མ་དང་ཕ་ལ་བརྟེན་ན
Chinese
五蕴分别论。 月称。 五蕴分别论。 月称。 印度语：Panca-skandha-prakarana（梵文天城体：पञ्चस्कन्धप्रकरण，梵文罗马拟音：pañcaskandha-prakaraṇa，五蕴分别）。藏语：五蕴分别论。 顶礼佛陀！ 顶礼圣妙吉祥童子！ 为了开启那些没有修习智慧者的心智之门，我将简明扼要地阐述蕴、处、界的真实定义。 其中，五蕴是：色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴。 十二处是：即，眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处、色处、声处、香处、味处、触处、法处。 十八界是：即，眼界、色界、眼识界、耳界、声界、耳识界、鼻界、香界、鼻识界、舌界、味界、舌识界、身界、触界、身识界、意界、法界、意识界。 关于色蕴的解释：即，眼、耳、鼻、舌、身这五根，以及色、声、香、味、触这五境，再加上无表色，这十一法的自性就是色蕴。它又分为两种：所生和能生。其中，能生的是四大，即地界、水界、火界、风界。由于它执持着所执持的一切色，或者执持着自己的体性，所以是界。它们都包含在触处之中。触处的其余部分是柔软等等。对于眼
English
A Treatise on the Five Aggregates. By Chandrakirti. A Treatise on the Five Aggregates. By Chandrakirti. In Sanskrit: Panca-skandha-prakarana (梵文天城体：पञ्चस्कन्धप्रकरण，梵文罗马拟音：pañcaskandha-prakaraṇa，Analysis of the Five Aggregates). In Tibetan: A Treatise on the Five Aggregates. Homage to the Buddha! Homage to the noble youthful Manjushri! In order to open the doors of the minds of those who have not cultivated intelligence, I will briefly and accurately explain the characteristics of the aggregates, sense bases, and elements. Among these, the five aggregates are: the aggregate of form, the aggregate of feeling, the aggregate of perception, the aggregate of formation, and the aggregate of consciousness. The twelve sense bases are: namely, the sense base of the eye, the sense base of the ear, the sense base of the nose, the sense base of the tongue, the sense base of the body, the sense base of the mind, the sense base of forms, the sense base of sounds, the sense base of odors, the sense base of tastes, the sense base of tactile objects, and the sense base of phenomena. The eighteen elements are: namely, the element of the eye, the element of forms, the element of eye consciousness, the element of the ear, the element of sounds, the element of ear consciousness, the element of the nose, the element of odors, the element of nose consciousness, the element of the tongue, the element of tastes, the element of tongue consciousness, the element of the body, the element of tactile objects, the element of body consciousness, the element of mind, the element of phenomena, and the element of mind consciousness. Regarding the explanation of the aggregate of form: namely, the five faculties of eye, ear, nose, tongue, and body, and the five objects of form, sound, odor, taste, and tactile objects, plus non-revealing form; the nature of these eleven substances is the aggregate of form. It is also divided into two types: that which is produced and that which produces. Among these, that which produces are the four great elements, namely, the earth element, the water element, the fire element, and the wind element. Because it holds all the forms that are held, or because it holds its own nature, it is an element. These are all included within the sense base of tactile objects. The remainder of the sense base of tactile objects is smoothness and so forth. For the eye
Chinese
十种蕴聚都是由地、水、火、风四大种所转化而来，因为它们是从四大种所产生的。就像依靠墙壁而有图画，依靠草和树木而有房屋，依靠镜子而有影像，依靠木柴而有火焰一样，依靠四大种而有眼睛等一切显现，所以称为“近取色”。地的体性是坚硬、粗糙和稳固，它的作用是支持。水的体性是湿润、油滑和溶解，它的作用是凝聚。火的体性是温暖，它的作用是成熟和干燥。风的体性是轻盈和流动，它的作用是生长和增益。其中，生长是指与自身所处的境域密切相关，并在其上产生。增益是指在其他境域中不间断地产生，从而获得其他境域。这种增益的作用也被称为扩展。这些大种，只要其中一个存在，其余的也必然存在；只要其余的存在，其中一个也必然存在，它们彼此不可分割。因此，它们之间相互依存，没有独立存在的自性。在这些色法中，有些可以直接通过自身的感官意识来认知，因为它们是真实存在的。有些则可以通过观察果来推断。这些既是元素，又是大种，因为它们是元素。当广阔的虚空普遍存在时，这些本身就是伟大的。共同的和非共同的，这些都是由业的差别所产生的。因此，虚空虽然是所有色法产生的空间，是伟大的，但它不是元素，因为它不是造作的。因此，虚空不是大种。以上已经阐述了大种。此外，正如这些大种被触觉所包含，并被世俗的感官和感官所分别认知，所以它们是显而易见的。但眼睛等感官并非如此，因为它们超越了感官的范围，只能通过它们自身的结果——意识来推断，因此只能通过推断来认知。例如，依靠父母...
English
The ten aggregates are transformed from the four great elements: earth, water, fire, and wind, because they arise from the four great elements. Just as paintings rely on walls, houses rely on grass and trees, reflections rely on mirrors, and fire relies on firewood, similarly, eyes and everything else manifest relying on the four great elements, hence they are called 'derived form.' The nature of earth is solidity, roughness, and stability, and its function is to support. The nature of water is moisture, smoothness, and dissolution, and its function is to bind together. The nature of fire is warmth, and its function is to ripen and dry. The nature of wind is lightness and movement, and its function is to generate and increase. Among these, generation refers to being closely related to one's own realm and arising on top of it. Increase refers to arising continuously in other realms, thereby obtaining other realms. This function of increase is also called expansion. These great elements, wherever one exists, the others also exist; wherever the others exist, one also exists, they are inseparable from each other. Therefore, they are interdependent and have no self-nature that exists independently. Among these forms, some are directly perceived by one's own sensory consciousness because they are truly existent. Some are inferred by observing the results. These are both elements and great elements because they are elements. When the vast space pervades, these themselves are great. Common and uncommon, these arise from the differences in karma. Therefore, although space is the space where all forms arise, and is great, it is not an element because it is unconditioned. Therefore, space is not a great element. The great elements have been explained. Furthermore, just as these great elements are included by touch and are distinctly perceived by worldly senses and sense organs, so they are manifest. But the eyes and other sense organs are not, because they transcend the scope of the senses and can only be inferred from their own results—consciousness, therefore they can only be known through inference. For example, relying on mother and father...