Tibetan
གླས་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དྲུག་ཆས་བསྟབས་པའི་རྒྱལ་པོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ནི་ང་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་བྱས་ཏེ་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །རྗེ་དཔོན་གྱིས་བྲན་ལས་འགའ་ཞིག་ལ་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རྗེ་དཔོན་གྱི་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དེ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འབངས་དེས་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྗེ་དཔོན་ལ་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་རག་ལས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདིས་རང་དབང་སྒྲུབ་པར་མི་འོས་ན། ཀྱེ་ས་བདག་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་རག་ལས་པ་ཅི་སྨོས། དེའི་ཕྱིར་འདིའི་དྲེགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་ཏེ་དགོན་པའི་ས་མཁན་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆས་པ་དང་རང་གིས་བསྐོས་པའི་ས་མཁན་གདོལ་བ་ཞིག་གིས་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདས་པར་བྱས་པར་གྱུར་ལ། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པར་དེ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེས་དེའི་རྒྱུས་རྒྱལ་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྒྱགས་པར་བྱ་བར་མི་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་སྐྱེ་དགུ་ ང་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྒྱགས་པར་མི་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། བྱ་བ་ཀུན་ལ་དབང་བ་ཡིས། །གལ་ཏེ་མི་བདག་དྲེགས་འོས་ན། །དྲུག་ཆས་གླས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དྲེགས་པར་མི་རིགས་མ་ཡིན་ནམ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྗེ་བོ་དང་གཏོང་བ་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱལ་པོ་ལ་དྲེགས་པ་རིགས་པ་ཉིད་དེ། ནོར་དང་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་གཏོང་བ་དང་སྡུད་པ་དག་ལ་དབང་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསོ་བྱ་འཐོབ་ཐོབ་ནས། །རྗེ་བོ་གཏང་བར་སེམས་དེ་བཞིན། །རྗེ་བོ་སྦྱིན་བྱ་བྱིན་བྱས་ནས། །བདག་ནི་གཏོང་བ་པོ་སྙམ་རློམ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་གསོ་བྱའི་ཚོགས་རང་གི་ཞ་འབྲིང་ལས་འབྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཐོབ་པར་བྱ་བ་སྦྱིན་བྱ་ལོ་ཕོགས་སམ་ཟླ་ཕོགས་ཐོབ་ནས། བདག་ཉིད་ལ་དམའ་བའི་སེམས་དང༌། རྒྱལ་པོ་ལ་མཐོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རྗེ་བོ་ནི་གཏོང་བ་པོ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་ཡང་གསོ་བྱའི་ཚོགས་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་གླ་རྔན་བྱིན་ནས་བདག་ནི་གཏོང་བ་པོའོ་སྙམ་དུ་རློམ་མོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གསོ་བྱའི་ཚོགས་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ནོར་འཐོབ་བྱ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་སེམས་འཕང་དམའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། རྒྱལ་པོ་ལ་དྲེགས་པ་མི་བྱེད་པ
Chinese
གླས་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་དེ། 因此，凭借六分之税供养的国王，不应认为世间之事都依赖于我而骄傲自满。即使君主对某些奴仆拥有权力，君主的一些事务也确实依赖于他们。然而，这些臣民不应因“依赖我”而对君主傲慢。因此，即使依赖于某人，也不应以此来主张自主权。唉，统治者啊，更何况是依赖于众多百姓呢？因此，所有这些傲慢都是不应该的，就像寺院的建筑师一样。例如，有些国王为了在各方面取得胜利而行动，并且自己任命的贱民建筑师摧毁了一座大型的游牧寺院。即使那位国王及其军队都依赖于他，但他也不应该因此而傲慢地说“国王及其军队都依赖于我”。同样，国王也不应该傲慢地说“百姓依赖于我”。这里说：如果拥有所有权力的统治者，应该感到骄傲，难道不应该因为凭借六分之税供养而感到骄傲吗？这里说：因为国王是主人和施予者，所以国王有理由感到骄傲，因为他有权施舍和收集财富和资源。应该说：就像仆人获得供养后，心中想着主人是施予者一样。主人给予应施之物后，自认为我是施予者。就像国王的仆人团体，毫无疑问地获得来自自己下属的供养，获得应施之物，即年薪或月薪后，对自己产生卑微之心，对国王产生崇高之心，心想主人是施予者一样。国王也毫无疑问地给予仆人团体应施之物的报酬，并自认为我是施予者。对此，就像仆人团体获得依赖国王的男人的行为所产生的财富，获得应得之物后，仍然保持谦卑，而不对国王傲慢一样。
English
Since the hired one maintains and protects the people, therefore, the king who is supported by the sixfold tax should not be arrogant, thinking that the affairs of the world depend on me. Even if a lord has power over some servants, some of the lord's work does depend on them. However, those subjects should not be arrogant towards the lord, saying, "They depend on me." Therefore, even if one depends on someone, one should not use this to assert autonomy. Alas, ruler, what to say of depending on the multitude of people? Therefore, all this arrogance is inappropriate, like the architect of a monastery. For example, some kings set out to achieve complete victory in all directions, and a low-caste architect appointed by himself destroyed a large nomadic monastery. Even though that king and his army depend on him, he should not be arrogant and say, "The king and his army depend on me." Similarly, the king should not be arrogant and say, "The people depend on me." Here it is said: If a ruler who possesses all power should be proud, shouldn't he be proud because he is supported by the sixfold tax? Here it is said: Because the king is the lord and the giver, the king has reason to be proud, because he has the power to give and collect wealth and resources. It should be said: Just as a servant, having obtained sustenance, thinks in his heart that the lord is the giver. The lord, having given what should be given, thinks, "I am the giver." Just as the king's group of servants, without a doubt, obtains sustenance from his subordinates, obtains what should be given, that is, annual salary or monthly salary, and generates a humble mind towards himself and a noble mind towards the king, thinking that the lord is the giver. The king also, without a doubt, gives the group of servants the reward of what should be given, and thinks, "I am the giver." To this, just as the group of servants, having obtained the wealth produced by the actions of a man who depends on the king, having obtained what is due, still remains humble and does not become arrogant towards the king.
Tibetan
་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱིན་ཏེ་དྲེགས་པ་བྱ་བར་མི་འོས་ཏེ། ཁོལ་པོ་གླ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁོལ་པོ་གླ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་དགོས་ལ་འདིར་གཏོང་བ་པོས་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་འོས་ཤིང༌། ཁོལ་པོས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ནོར་སྡུད་པའམ་གཏོང་བ་ན་དྲེགས་པ་བྱ་བར་མི་འོས་སོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་གཡོག་ལ་གླ་བྱིན་ཏེ། །རྒྱལ་པོས་དྲེགས་པ་རིགས་ན་ནི། །ནོར་འདོད་ཚོང་པ་རྣམས་ལ་ཡང༌། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། །དེར་སྨྲས་པ། འདོད་དགུར་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ངར་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་རྒྱགས་པར་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གནས། །ཁྱོད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་དྲན། །གཞན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཚོ་ཁྱོད་ཀྱི། །དགའ་བ་གང་གིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །བུད་མེད་ཆང་དང་རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་ལྟར་ཡུལ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཐུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་བཤད་དེ། དབང་པོ་མ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་འདི་རྒུད་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཡིན་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ན་ནི་མ་རིག་པས་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་སྨྲ་ན། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་བསྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བར་མཚམས་མེད་པར་གཞན་གྱི་ལས་བྱེད་ཅིང༌། དེའི་འབྲས་བུས་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དགའ་བ་གོ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྐུན་པོ་ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྐུན་པོ་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལས་དམན་པ་དེས་དགའ་བར་མི་འོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེན་པས་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ན། །རིགས་དང་ལྡན་ལ་འཛེམ་འབྱུང་བ། །དེ་ཡིས་གང་ལ་དྲེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་འཛེམ་གཞན་ལས་འགྱུར་བ་མིན། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་པོ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བསྲུང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ན་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་སྲུང་པོ་དང༌། །བསྲུང་བྱར་ས་བ
Chinese
同样，国王也应给予不求回报的布施，不应傲慢，就像仆人获得工资一样。正如必须不求回报地给予仆人工资一样，这里施予者不应傲慢，仆人也不应傲慢。同样，国王在积累或施舍财富时，也不应傲慢。这里翻译说：如果给仆人发工资，国王傲慢是合理的，那么对于想要财富的商人来说，那样也是合理的吗？那里说：因为可以随意享用国家的安乐，并且总是接近，所以国王会变得自负，而且凭借这些原因，也会变得不求回报地骄傲。应当说：其他人的是痛苦之境，你却颠倒地认为。依靠他人的劳动为生，你的快乐从何而来？像对待妇女、酒和赌博等事物一样，对于享乐，那些调伏根识的人说那是痛苦之境，因为根识没有被调伏。因此，这个权势本身就是众多衰败的原因，明明是痛苦之境，如果你认为那是显赫的地位，那就是以无明来成就果实。此外，如果说为了使贪恋享乐的人快乐，所以亲近享乐，那么守护众多百姓的痛苦，无间断地为他人工作，并且依靠那些果实为生，那又是什么样的烦恼之乐呢？就像盗贼被处以刑罚一样。例如，比对盗贼处以刑罚更低劣，因此不应该快乐，国王也是如此。应当说：由于贪恋，在世间，对于具有种姓的人也会产生畏惧，那又有什么值得傲慢的呢？那种畏惧不是来自他人。这里说：国王是世间的守护者，因此守护者本身不应该骄傲自满。如果没有守护者，不遵循规矩，那么众生将会毁灭。应当说：世间的是守护者和被守护的土
English
Similarly, the king should also give alms without expecting anything in return and should not be arrogant, just as a servant receives wages. Just as a servant's wages must be given without expecting anything in return, the giver here should not be arrogant, nor should the servant. Similarly, the king should not be arrogant when accumulating or giving away wealth. Here it is translated: If wages are given to a servant, and it is reasonable for the king to be arrogant, then is it also reasonable for merchants who want wealth? There it is said: Because the pleasures of the country can be enjoyed at will and are always close, the king will become conceited, and for these reasons, he will also become proud without expecting anything in return. It should be said: The suffering of others is a place, but you think of it in reverse. Living on the labor of others, from where does your happiness come? Like dealing with women, alcohol, and gambling, those who subdue their senses say that enjoyment is a place of suffering, because the senses have not been subdued. Therefore, this power itself is the cause of many declines, and even though it is a place of suffering, if you think it is a place of prominence, then you are accomplishing fruit with ignorance. Furthermore, if it is said that in order to make those who are attached to enjoyment happy, they should be close to enjoyment, then the suffering of protecting many people, working for others without interruption, and living on those fruits, what kind of afflicted joy is that? It's like a thief being punished. For example, it is inferior to punishing a thief, so one should not be happy, and so is the king. It should be said: Because of attachment, even those with lineage in the world will have fear, so what is there to be arrogant about? That fear does not come from others. Here it is said: The king is the protector of the world, so the protector himself should not be complacent. If there is no protector and the rules are not followed, then beings will be destroyed. It should be said: The world is the protector and the protected earth.
Tibetan
དག་སྣང་འགྱུར་ན། །ཅི་སྟེ་གཅིག་གི་དྲེགས་ཡོད་ཅིང༌། །ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་དྲེགས་བྲལ་མིན། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་རྒྱགས་པར་འགྱུར་ན། བདག་བསྲུང་བ་འཇིག་རྟེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་བསྲུང་བྱར་རྟོགས་ཏེ་རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་གྱིས་མ་བསྲུངས་པའི་རྒྱལ་པོས་ནི་འཇིག་རྟེན་བསྐྱང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོ་ཤུག་དང་ནགས་དང་སེང་གི་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆུང་མ་ལ་བདག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ནི་བརྒྱ་ཕྲག་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ། ཁྱོད་ནི་ཚེགས་མེད་པར་ཁྱིམ་ན་བདེ་བར་འདུག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པར་གྱུར་ལ། དེས་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཁྱིམ་གྱི་ཞལ་ཏ་གྱིས་དང་དེ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱིས་ཞེས་སྨྲས་པ། དེས་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ཅིང༌། དེ་སྐྱོ་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོ་ཤུག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བསྲུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བསྲུངས་ལ། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེང་གེས་ནགས་ཡིན་ལ། ནགས་ཚལ་གྱིས་སེང་གེ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། མི་ཤེས་གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་གྱི། །གཉེན་པོ་སྤངས་ནས་ང་རྒྱལ་ཉིད། །འཛིན་པ་དེ་ཡི་ང་རྒྱལ་ནི། །ཐབས་འགའ་ཡིས་ཀྱང་གཞོམ་མི་ནུས། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བུ་ལྟར་སོ་སོར་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན། རིགས་ལ་བརྟེན་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དྲུག་ཆའི་འཕྲོག་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱོར་པ་ཅན་འདིའི་རྒྱགས་པ་ནི་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀུན་ནང་ནས་རང་ལས་ལ། །དགའ་བས་འཚོ་རྣམས་རྙེད་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་མི་དགར་འགྱུར། །དེས་ན་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བཟང་དཀོན། །དེང་སང་ན་སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་དག་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པས་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ལས་དག་ལ་དགའ་བ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང༌། ཕལ་ཆེར་མི་བརྟན་པར་སྣང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དྲུག་ཆའི་འཕྲོག་པ་པོ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པའི་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས། ལྷོད་པར་འགྱུར་ཞིང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་དཀོན་པར
Chinese
如果净相转变，为什么一个有傲慢，而另一个没有傲慢呢？如果国王认为守护世界依赖于自己而变得骄傲，为什么不认识到自己是被守护者，因为守护自己依赖于世界，从而远离骄傲呢？没有被世界守护的国王不能治理世界，就像夫妻、森林和狮子一样。有些男人对妻子说，我经历了成百上千的痛苦，而你却毫不费力地在家里安逸地生活。妻子说，你试着掌管一天家务，然后你就会明白了。他照做了，结果也很沮丧。就像夫妻互相守护一样，国王守护着民众，民众也守护着国王。同样，狮子依赖森林，森林依赖狮子。这里说，不认识傲慢的对治法，舍弃对治而执着于傲慢，那样的傲慢，用任何方法也无法摧毁。这里说，当国王像对待孩子一样分别养育民众时，那时他就是胜利者。那些依赖种姓的有福之人，会成为夺取他们福德六分之一的人，因此，自身和他人的善妙圆满富裕之人的骄傲就是种姓。应当说，所有种姓中，靠自己的工作，以喜悦为生的人难以找到。如果你让他们不高兴，那么你获得善趣的机会就很少。如今五浊恶世盛行，所有依赖种姓的人都难以找到喜欢自己工作的人，而且大多显得不稳定。如果你是夺取他们福德六分之一的人，那么同样也会成为罪恶的承受者。如果这样，依赖种姓的人被烦恼压制，变得懈怠，并且与罪恶的朋友和随从们相合，大多因为不善业，你获得善趣的机会就很少了。