Tibetan
ས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང༌། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་བདག་མེད་ཆོས་ཤེས་པ། །དེ་ལ་ནམ་ཡང་སྡོམ་མིན་མི་འབྱུང་སྟེ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་ངེས་ལ་དེས་བསླབས་ཕྱིར། །གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟོང་པ་རྣམས། །དབེན་པ་བདག་མེད་རང་བཞིན་སྟོང་ཤེས་ཤིང༌། །ལས་གང་ཞིག་ལ་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་པ། །དེ་ལ་གཞར་ཡང་སྡོམ་པ་མིན་མི་འབྱུང༌། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གང་དག་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་པས་ན་དངོས་པོ་ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་རྟོག་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཅིག་ཡོད་གཅིག་མེད་ཅེས་བྱ་བ། །དེ་ཉིད་མིན་འཇིག་རྟེན་པའང་མིན། །གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་བཤད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱི་ནང་གི་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོག་པ་ཚད་མར་བྱས་ཏེ་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ། གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་གང་རུང་ཅིག་འདོད་ཅིང་གང་རུང་ཅིག་མི་འདོད་པའི་རྒོལ་བས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་བཤད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། །དེས་ན་འདི་ཡོད་འདི་ཅིས་མེད། །བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་ནུས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ཡོད་ལ་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་ལན་གདབ་པར་མི་ནུས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་གང་དག་ཁྱོད་ལ་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་རེ་བ་འདི་ནི་བརྫུན་པ་ཞིག་སྟེ། འདི་ལྟར། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །གང་ལ་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལྟ་ཡུན་ནི་རིང་པོ་ནའང༌། །ཀླན་ཀ་བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྲུབས་པ་ལས་དེ་ལྟ་ནའང་དུས་ཆེས་ཡུན་རིང་བ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་སྲིད་ན། གང་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སྤངས་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཅན་ཉིད་དེ་ལྟ་མི་སྲིད་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྲིད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་དེའི་རྟེན་ཕྱོགས་གསུམ་ཀ་ཡང་མི་སྲིད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ནམ་མཁའི་རི་མོ་དང་ལྕག་གིས་གཞུས་པའི་གཟིར་བ་དང་འདྲ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་ཉི་མའི་ འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞིང་ཞིག་པར་འགྱུར་བའི་མུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་གསལ་བ་མོག་མོག་པོར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པའི་ཉི་མིའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རྒོལ་བ་མཐའ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མུན་པ་རྣམས་བསལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུང་བར་བྱའོ། །ཡང་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིས། །དུས་ཡུན་རིང་པོར་མུན་པའི་ཚོགས་ཆེན་འཇོམས་ཤིང་འཇོམས་འགྱུར་ལྟར། །དེ་བཞིན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཉི་མ་ཡང༌། །ཡོད་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་གཞུང་ལུགས་མུན་པ་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །རྟོག་གེའི་གཞུང་ལུགས་མུན་པས་བཀག་པ་ཡི། །བློ་ཡི་མིག་འདི་ད་ལྟར་ཕྱེ་བྱས་ནས། །བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་དེ་ཡིས་སྐྱེ་བོ་འདི། །ཡོངས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་བློ་མིག་གིས་མཐོང་ཤོག །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དཔལ་གྲོང་ཁྱེར་དཔེ་མེད་ཀྱི་དབུས་རིན་ཆེན་སྦས་པའི་ཀུན་དགའ་ར་བར། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུཀྵྨ་ཛཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གདུད་རབས་གྲངས་མེད་པར་པཎྜི་ཏ་བརྒྱུད་པའི་རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་དཔོན་པོ་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་སད་ཛཱ་ནའི་སྲས་གཅིག་ཏུ་བདེ་བར་གཤེ
Chinese
地自性空，自性清净无我法知者，于彼何时非律仪不生，如是真实决定彼所教故。何者五蕴空性诸法，寂静无我自性空性知，于何业而身之所行，于彼更亦律仪非不生。如是广说。何者如其所住之圣教义，不如实了知故，有物之某些是有物，某些是无物而普皆明示者，彼等之分别念，为颠倒性之显示故说。一是有，一是无，如是说。彼性非是世间亦非，何之时欲说世间之事物，彼之时内外义之差别，五蕴一切亦以世间之分别念为量而许之，何之时欲说超世间之胜义谛，彼之时观待圣者之智慧，五蕴一切亦当说自性空。彼之外，若欲求任何一者，不欲求任何一者之论者，则胜义谛与世间亦不能说。谁以此是如是者，由此此有此何无，说者亦不能。若心与心所生者是有，彼之时瓶与布等亦是有，以于一切世间皆著名故。若瓶与布等彼等，于分别观察时是无，彼之时心与心所生者亦将成无，以二者皆离理智故。如是此有而此是无之说，亦不能说。于此说：我虽不能与汝作答，如是然，何者将能与汝作答，如是如来之教法中，现前精进者将生。当说，汝之希望此是虚假者，如此：有与无及有无，于谁方分非有者，如是长时久远，争辩亦不能说。若有方分之执取，则由其他之成立，较彼
English
The earth is empty by nature, and those who know the Dharma of selflessness, which is pure by nature, will never give rise to non-discipline at any time, because they are taught to be truly determined in this way. Those who know that the five aggregates are empty, solitary, selfless, and empty by nature, and who practice bodily conduct in any action, will not fail to give rise to discipline. This is extensively stated. Those who do not truly understand the meaning of the scriptures as they are, but who clearly show that some things are existent and some things are non-existent, are said to have their thoughts shown to be inverted. To say that one is existent and one is non-existent is neither the ultimate truth nor the worldly. When one wants to talk about worldly things, one should accept all five aggregates as measured by worldly thoughts, based on the distinction between inner and outer meanings. When one wants to talk about the ultimate truth that transcends the world, one should say that all five aggregates are empty by nature, based on the wisdom of the noble ones. Other than that, an opponent who desires one thing and does not desire another will not be able to speak of the ultimate truth or the worldly. Whoever is like this, therefore, cannot say, "This exists, why does this not exist?" If the mind and mental events exist, then the pot and cloth also exist, because they are famous throughout the world. If the pot and cloth are non-existent when analyzed, then the mind and mental events will also become non-existent, because both are devoid of reason. Therefore, it is impossible to say, "This exists, but this does not exist." Here it is said: Although I cannot answer you, those who will answer you will arise in the teachings of the Tathagata with diligence. It should be said that your hope is false, like this: "Existence, non-existence, and existence-non-existence, for whom there is no partiality, even for a long time, it is impossible to argue." If there is an attachment to partiality, then it is established by other means, rather than that.
Chinese
然而，如果长时间的持续可能会驳倒它。对于没有完全执着的事物，通过舍弃有和无两方面的执着，即使是长时间的持续也无法驳倒它。就像天空的形体不可能那样，即使是长时间的持续也无法使其成为可能一样，同样，论敌们也无法驳倒宣说空性，因为它的三个依据方面都不可能存在。智者应当理解，驳倒宣说空性就像用鞭子抽打天空的图画一样。此外，就像被天空的太阳光芒驱散和摧毁的黑暗，即使经过长时间的持续，也无法使太阳光芒的集合变得模糊一样，同样，通过修习甚深、广大且不可思议的缘起，以证悟的太阳光芒驱散所有论敌的宗义黑暗，也应当理解这一点。又说：犹如世间无与伦比的日光，长时摧毁并终将摧毁大片黑暗一样。如是利益有情无二之日，亦是摧毁有无等宗义黑暗者。被思辨宗义黑暗遮蔽的，此智慧之眼如今已被开启。愿以此所获之福德，令此众生皆以智慧之眼得见彼真如。导师圣天论师所著《菩萨瑜伽行四百论》中，导师与弟子分别抉择修习之教，即第十六品之释。四百论之释，导师月称论师所著圆满。吉祥无等城中央，珍宝隐藏之寺院中，印度堪布名曰苏尸摩扎那者，无数世代皆为班智达传承之族裔，生为大婆罗门宝金刚之主，大婆罗门萨扎那之独子，安乐逝去。
English
However, if a very long time could refute it, then for that which does not have any complete clinging, by abandoning both aspects of existence and non-existence, even a long time cannot be said to refute it. Just as the form of the sky is impossible, so even a long time cannot make it possible, similarly, opponents cannot refute the statement of emptiness, because all three aspects of its basis are impossible. The wise should understand that refuting the statement of emptiness is like striking a picture in the sky with a whip. Furthermore, just as the darkness that is dispelled and destroyed by the collection of rays of the sun in the sky cannot make the collection of rays of the sun dim, even after a long time, similarly, it should be understood that the darkness of the tenets of all opponents is also dispelled by the rays of the sun of realization through meditating on deep, vast, and inconceivable dependent origination. It is also said: Just as the incomparable sunlight in this world destroys and will destroy great masses of darkness for a long time, so too, the non-dual sun that benefits beings is the destroyer of the darkness of tenets such as existence and non-existence. This eye of wisdom, which was obscured by the darkness of speculative tenets, has now been opened. May all beings, through the merit gained from this, see that reality with the eye of wisdom. From the Four Hundred Verses on the Yogic Deeds of Bodhisattvas by the master Āryadeva, the explanation of the sixteenth chapter, which is called "Teaching the Meditation on the Ascertainment of the Teacher and the Disciple." The commentary on the Four Hundred Verses, composed by the master Chandrakīrti, is complete. In the center of the glorious city of Unequaled, in the monastery of Hidden Jewels, the Indian abbot named Suṣmājñāna, who was born into a lineage of paṇḍitas for countless generations, the chief of the great Brahmin Ratnavajra, the only son of the great Brahmin Sadjñāna, passed away in peace.
Tibetan
གས་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཅེས་སྒྲས་སུ་མཛད་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང༌། བོད་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་པ་ཆང་ཉི་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། ཟླ་བ་གྲགས་པ།
Chinese
对于破损的教法视为珍宝，自己和他人的经论到达了彼岸的尊者，以及藏地的译师比丘帕冲尼玛扎（藏音）翻译校订确定。 圣菩萨瑜伽行四百论广释。月称著。
English
The venerable one who cherishes the damaged teachings, who has reached the other shore of the ocean of scriptures of self and others, and the Tibetan translator, the monk Pachung Nyima Drak, translated, revised, and finalized it. The Extensive Commentary on the Four Hundred Verses on the Yogic Practice of a Bodhisattva. By Chandrakirti.