Tibetan
་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་སེམས་ ཀྱང་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་མིན་ཏེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བེམས་པོ་ལུང་མ་བསྟན། །དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་འདོད་གང༌། །དེས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་བྱོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་འདི་དག་འདུ་བྱེད་ལོག་པས་བརྟགས་པ་སྟེ། །ཡང་དག་མིན་ལ་ཡང་དག་ཡོད་ལ་མེད། །མ་བྱུང་བ་དང་མ་སྐྱེས་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཡང་དག་ཉིད་དང་འབྱུང་བ་ལོག་པར་བརྟགས། །ཤེའོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཚེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་དང༌། །རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད། །བརྟན་པ་བུད་མེད་ཅེས་མི་སྤྱོད། །སྐྱེས་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། །ཆོས་སོ་ཅོག་ནི་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། །བཙལ་བར་བྱས་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ༌། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བའང་མེད། །རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་བྱེད་མེད་གནས། །འདི་ནི་མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་ཁོ་ན་མཐོང་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པར་མི་གཞག་གོ །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། ངན་པར་འགྲོ་བའི་འབྲས་བུ་དང་མི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་པ་ལྟར། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཡང་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་དང་འདྲིས་པ་བདེ་འགྲོའི་འབྲས་བུ་དང༌། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བ་གཉིས་འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རིགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །གང་གི་ཕྱིར་ནི་གཙང་བས་མི་གཙང་བ་བཀྲུ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་མི་གཙང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ལྟ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སྲིད་པ་ལས་འདའ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ལྟ་བ་གང་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དངོས
Chinese
如是之思維亦不決定，故彼等視為有，亦不見彼性。是故，薄伽梵言：眼耳鼻亦非量，舌身意亦非量。若此諸根是量，聖道於誰有何用？如是此諸根非量，自性之物無記別。是故，何人欲求寂滅道，彼當行聖道之事。如是說，此等乃由顛倒作意所測度，於非真實視為真實，於有視為無，於未生與未生之法，視為真實性與顛倒生起。知矣。彼等如何不見真實性耶？又彼經云：何時有為與無為，真實與非真實，上下中品之法，於一切形相皆無所行。不以堅固婦女稱之，亦不思維為男子，以一切法皆未生故，雖尋求亦不可見。此一切法皆無，無生亦無滅，恆常空寂無作者住，此乃智者之行境。如是見者乃真見，然此於孩童無有。是故，非真見故，彼等不立於解脫。以何之故如是視為無，乃一切過失之生處，亦如墮惡趣之果與受不樂之果。視為有亦與凡夫相習，乃善趣之果，與一切生世受樂之果。如是觀之，二見乃輪迴之果，故與理相違。以有不解脫，以無不離此有。以何之故，清淨不能洗滌不淨，故此二見乃生起輪迴不淨之因，不能獲得超越有之體性解脫。若如是視為有與無，不能從蘊、界、處解脫，瑜伽士當以何見而得解脫耶？物
English
Such thinking is also not definitive, so seeing them as existent does not see that nature. Therefore, the Bhagavan said: "The eye, ear, and nose are also not valid measures, the tongue, body, and mind are also not valid measures. If these senses were valid, what use would the noble path have for anyone? Thus, these senses are not valid, the nature of things is unstated. Therefore, whoever desires the path of nirvana, let them engage in the activities of the noble path." Thus it is said that these are assessed by distorted conceptualization: taking what is not real as real, taking what is existent as nonexistent, and taking what is unborn and unarisen as reality and distorted arising. Know this. How do they not see reality? Again, it says in the same text: "When conditioned and unconditioned, real and unreal, superior, middling, and inferior phenomena, there is no activity in any form. One does not refer to it as a steadfast woman, nor does one think of it as a man, because all phenomena are unborn, and even when sought, they are not seen. All these phenomena are nonexistent, without birth and without arising, always empty, without an agent, abiding. This is the realm of activity for the wise." Seeing in this way is true seeing, but this is not present in children. Therefore, because it is not true seeing, they are not established in liberation. Because seeing it as nonexistent in this way is the source of all faults, just as it is the result of falling into bad destinies and experiencing unpleasantness. Seeing it as existent is also familiar to ordinary people, and it is the result of good destinies and experiencing happiness in all lifetimes. Thus, these two views are the result of samsara, and therefore they contradict reason. One is not liberated by existence, and one does not depart from this existence by nonexistence. Because purity cannot wash away impurity, these two views, which are the cause of the arising of the impurity of samsara, cannot attain the liberation that is the nature of transcending existence. If seeing it as existent and nonexistent in this way does not liberate one from the aggregates, elements, and sense bases, then with what view will yogis be liberated? Thing
Tibetan
་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལམ་བརྟེན་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྲུབ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་གཉིས་ཀ་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པར་གནས་སོ། །དེ་གཉིས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པས་དེ་དག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་མ་ལ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འཆིང་བ་སྟེ། དེས་བྱིས་པ་དག་འཇུག་པ་ལ་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་ནས་འགྲོ་བ་ལྔར་འཁོར་བ་ན་འཁོར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་དེའི་མཚན་མ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བས་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་དག་རྒྱུན་ཆད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་ན། འདི་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་རིགས། །འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པས་འཕངས་ནས། འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ན་དེ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡོད་པས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐར་པ་ནི་འཁོར་བ་ཟད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྲིད་དེ་ཡོད་དོ། །བཤད་པ་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་གཉིས་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གསུངས་སམ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་
Chinese
以及对非实有完全了知，大自在者获得解脱。这是所说之义。实有依赖于道，没有实有则不能成就。实有和非实有，二者都安住于没有自性的状态。那二者对非实有完全了知，对于实有和非实有的自性等完全不作分别的自性，那就是如实地对实有和非实有不错乱地完全了知。像这样完全了知，就被大自在者们如是安立。因此，他们远远超越了凡夫俗子，安住在无相的智慧中，他们自身非常伟大，所以称为大自在者，也被称为圣者。对实有和非实有的相状进行分别而产生的贪欲等，是不能超出三界的因，所以凡夫俗子是被束缚的。它使凡夫俗子们没有自主地进入，于是在五道中轮回。不执着于实有和非实有，因为不分别它的相状，所以不会产生，必定会断绝贪欲等的相续。由于断绝了那些相续，就会获得解脱。因此，这本身就是解脱的方法。这里说到：实有和非实有是存在的。如果它们不存在，那么那时你的轮回和涅槃也将不存在。轮回是近取五蕴的自性，所以是实有的自性。正是从那近取五蕴中，被烦恼所驱使，从一道前往另一道，所以称为轮回，因此它也是存在的。因为它存在，所以实有也是存在的。涅槃解脱是轮回止息的自性，痛苦后来不会产生，所以它是非实有的。因此，没有轮回的实有，涅槃也是可能存在的。解释说，如果轮回和涅槃那二者存在，那么实有和非实有二者也应该存在，但那二者是不存在的。那么，世尊不是说过那二者存在吗？像这样，轮回完全止息
English
And by completely knowing the non-existent, the great self is liberated. This is what is said. The existent relies on the path, and without the non-existent, it cannot be accomplished. Both the existent and the non-existent abide in a state without inherent existence. Completely knowing the non-existent of those two, the nature that does not completely conceptualize the inherent nature of the existent and non-existent, that is how one completely knows the existent and non-existent without confusion. By completely knowing in this way, the great self is established. Therefore, they are far beyond ordinary people, abiding in the wisdom without signs, they themselves are very great, so they are called the great self, and are also called the noble ones. Attachment and so on, which arise from conceptualizing the characteristics of the existent and non-existent, are the cause of not transcending the three realms, so ordinary people are bound. It makes ordinary people enter without autonomy, and thus they revolve in the five paths. Not clinging to the existent and non-existent, because one does not discriminate its characteristics, so it will not arise, and the continuum of attachment and so on will surely be cut off. Because those continuums are cut off, liberation will be attained. Therefore, this itself is the method of liberation. Here it is said: The existent and the non-existent exist. If they did not exist, then at that time your samsara and nirvana would also not exist. Samsara is the nature of the five aggregates of clinging, so it is the nature of the existent. It is precisely from those five aggregates of clinging that, driven by afflictions, one goes from one path to another, so it is called samsara, therefore it also exists. Because it exists, the existent also exists. Nirvana liberation is the nature of the cessation of samsara, suffering will not arise later, so it is non-existent. Therefore, the existent without samsara, nirvana is also possible and exists. It is explained that if those two, samsara and nirvana, exist, then the existent and the non-existent should also exist, but those two do not exist. Then, didn't the Blessed One say that those two exist? Like this, samsara is completely ceased