Tibetan
ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གཞུང་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ནི་ཕུང་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་བདག་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དེ་ལྟར་ག་ལས་ངེས་ཤེ་ན། མདོ་གཞན་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་གཟུགས་ཚོར་བདག་མིན་འདུ་ཤེས་ཀྱང༌། མ་ཡིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་མིན་རྣམ་ཤེས་ཀྱང༌། །མིན་པར་མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །མདོར་བསྟན་ཕུང་པོ་བདག་ཅེས་བཞེད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདི་ལས་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་བཀག་པ་ཁོ་ནར་ངེས་སོ། །གང་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པ་དེ་ལས་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པའི་བདག་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཡུལ་ཕུང་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་བཀག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་མ་དམིགས་ན་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཟུགས་ལ་སོགས་བདག་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ལས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། སྔར་གྱི་མདོར་བསྟན་ཕུང་པོ་བདག་ ཅེས་བཞེད་མ་ཡིན། །གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་བསྟན་པ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་ངེས་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། ཕུང་པོ་བདག་ཅེས་བརྗོད་ཚེ་ཕུང་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་མིན། །དཔེར་ན་ཤིང་རྣམས་ནི་ནགས་ཚལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཤིང་གི་ཚོགས་པ་ནགས་ཚལ་ཡིན་གྱི། ཤིང་རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་ནགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཤིང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ཚོགས་པ་ཉིད་བདག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མགོན་མིན་འདུལ་བ་འམ་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་ཏེ། །བདག་ཉིད་བདག་གི་དགྲ་ཡང་ཡིན། །ལེགས་དང་ངན་པ་བྱས་པ་ལ། །བདག་ཉིད་བདག་གི་དབང་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་མགོན་ཉིད་དང་དབང་པོ་ཉིད་དུ་གསུངས་ལ། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བས་ནི། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་འདུལ་བར་གསུངས་ནས། ཚོགས་པ་ཙམ་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མགོན་ཉིད་དང་འདུལ་བའམ་དབང་པོ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཚོགས་པ་ཅན་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ནི་ཚོགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མགོན་ཉིད་དང་འདུལ་བ་དང་དབང་པོ་ཉིད་རིགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། འདིར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང༌། དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཚོགས་གནས་རྣམས། །ཤིང་རྟ་ཉིད་འགྱུར་ཤིང་རྟ་དང་བདག་མཚུངས། །མདོ་ལས་ཀྱང༌། བདག་ཅེས་བྱ་བ་བདུད་ཀྱི་སེམས། །ཁྱོད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་འདི་སྟོང་སྟེ། །འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟ་བརྗོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། དེ་ལྟར་ན། མདོ་ལས་ ཕུང་པོ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གསུངས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདུས་ཙམ་བདག་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གང་བཏགས་པ་དེ་ནི་བཏགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དག་རྒྱུར་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་བཏགས་མོད་ཀྱི། དེ་གཉིས་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཕུང་པོ་རྒྱུར་བྱས་ནས་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་ཕུང་པོ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་འཕང་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་འཕང་ལོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབྱིབས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཤིང་རྟའི་མིང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཙམ་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
Chinese
确信诸蕴不是显现为自我的本体。那么是什么呢？世尊的密意是，没有与诸蕴相异的自我存在。这是为了依世俗谛驳斥外道宗义，并为了如实显明世俗谛。又，如何确定这是为了遮止诸蕴之外的自我呢？因为在其他经中也遮止了色等是自我的本体。如何遮止呢？因为在其他经中说，色、受不是自我，想也不是，行也不是，识也不是。因此，并非认为经中所说的蕴就是自我。因此，从“应当如实随观这五取蕴就是自我”的经中，可以确定仅仅是遮止了与蕴相异的自我。从遮止色等是自我的本体中，应当了知遮止了依于蕴而假立的、作为坏聚见之境的具有取蕴者。因为这正是思考彼性的时机。因为如果不观察取者，则其所取也不存在，因此对色等自我也不应贪执。因为在其他经中是如此宣说的，因此，并非认为先前的经中所说的蕴就是自我。此外，即使确定此经教是成立之理，也不能显示诸蕴就是自我。为什么呢？如此，如果说蕴是自我，则是蕴的集合，而不是蕴的本体。例如，说树木是森林时，树木的集合是森林，但如果每棵树都变成森林，则是不合理的。同样，蕴的集合是自我。因此，因为集合什么也不是，所以不是怙主，也不是调伏者或自在者。因为没有这些，所以不是集合。如世尊所说：“自我即是自我的怙主，
English
It is not the case that the aggregates are manifested as the self. What is it then? The Blessed One's intention is that there is no self that is different from the aggregates. This is in order to refute the tenets of the non-Buddhists in reliance on the conventional truth, and in order to clearly reveal the conventional truth without distortion. Furthermore, how is it certain that this is to negate a self that is other than the aggregates? Because in other sutras, it is also negated that form and so forth are the self. How is it negated? Because in other sutras it is said that form, feeling are not the self, neither is perception, formations are not, neither is consciousness. Therefore, it is not asserted that the aggregates mentioned in the sutra are the self. Therefore, from this sutra which says, "One should properly contemplate that these five aggregates of grasping are the self," it is certain that only the self that is different from the aggregates is negated. From that which negates that form and so forth are the self, it should be understood that it negates the self that is imputed in dependence, the object of the view of the collection of destructibles, the one possessing the aggregates of grasping. For that is the time to contemplate that very nature. Since if the grasper is not observed, then its object of grasping does not exist either, therefore it is proper to be without attachment even to form and so forth as the self. Because it is said thus in other sutras, therefore, it is not asserted that the aggregates mentioned in the previous sutra are the self. Furthermore, even if it is certain that this sutra teaching is a means of establishing, it is not able to show that the aggregates are the self. Why? Like this, if one says that the aggregates are the self, it is the collection of the aggregates, but not the essence of the aggregates. For example, when one says that trees are a forest, the collection of trees is a forest, but if each tree becomes a forest, it would be unreasonable. Likewise, the collection of aggregates becomes the self. Therefore, since the collection is nothing at all, it is not a protector, nor a tamer, nor a lord. Since those are not there, it is not a collection. As the Blessed One said, "The self is the protector of the self,
Chinese
也是自己的敌人。善与不善所作时，自己是自己的主宰。如是说，从中说自己是怙主和主宰。自己善于调伏时，智者将获得天界。如是说，从中说了调伏。仅仅是集合体并非实有，也不是怙主和调伏或主宰，道理也不成立。因此，集合体不是我。如果因为与集合体所依无有差别，所以成果被认为是集合体所依者的，因此，怙主、调伏和主宰的道理成立，如果这样想，这也是不存在的，因为对此已经说过了过失。另外，那时它的支分集合处，会变成车，车与我相同。《经》中也说：我，是魔的心，你是观看者。此行蕴是空性的，其中没有众生。如支分集合体，依赖而说为车一样，同样依赖蕴，世俗中称为众生。如是说。这样，经中说依赖蕴而有，因此仅仅是蕴的集合不是我。依赖于某事物而安立的，并非仅仅是安立所依的支分集合体，因为是依赖而安立的，如从四大种所生的一样。比如，以四大种为因，安立了从四大种所生的蓝色等和眼睛等，但这两者并非仅仅是四大种的集合。同样，我以蕴为因安立的自性，也不应是仅仅蕴的集合。如果说是瓶子等的不确定性，这也是不存在的，因为瓶子等也未成立仅仅是色等集合体，并且辩驳和观察是相同的。如果说轮辐等集合体并非是车，那么是什么呢？当轮辐等具有特殊形状时，那时才能获得车的名称。同样，如果认为仅仅是色等的排列是我，这也是不存在的。
English
It is also one's own enemy. When good and bad are done, one is one's own master. Thus it is said, from which it is said that oneself is the protector and the master. When oneself is well tamed, the wise will attain the heavens. Thus it is said, from which taming is spoken of. The mere aggregate is not a real entity, nor is it the protector and the tamer or the master, nor is the reasoning established. Therefore, the aggregate is not self. If, because there is no difference from the aggregate-possessor, the result is understood to belong to the aggregate-possessors, therefore, the reasoning of protector, tamer, and master is established, if you think so, this is also not existent, because the fault has already been spoken of for this. Furthermore, at that time, the collection of limbs and places of it, will become a chariot, the chariot and the self are the same. In the Sutra it is also said: 'Self' is the mind of the demon, you are the one who sees. This aggregate of formations is empty, there is no sentient being in it. Just as the collection of limbs, relying on which the chariot is spoken of, similarly, relying on the aggregates, conventionally it is called a sentient being. Thus it is said. In that way, in the Sutra it is said that it exists relying on the aggregates, therefore, the mere collection of aggregates is not self. That which is imputed relying on something is not merely the collection of limbs that closely take the imputation, because it is imputed relying on it, like that which is transformed from the elements. For example, having made the elements the cause, blue and so on and eyes and so on, which are transformed from the elements, are imputed, but these two are not merely the collection of elements. Similarly, the nature of self, which is imputed having made the aggregates the cause, should not be merely the collection of aggregates. If it is said that it is the uncertainty of pots and so on, this is also not existent, because it is not established that pots and so on are merely the collection of form and so on, and because the refutation and examination are the same. If it is said that the collection of spokes and so on is not a chariot, then what is it? When the spokes and so on have a special shape, then the name of chariot will be found. Similarly, if you think that merely the arrangement of form and so on is self, this is also not existent.