Tibetan
གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་འདི་ནི་ཅི་ནས། བདག་ཉིད་གཡང་སར་ལྷུང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བར་དམ་པ་སྙིང་རྗེ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་དང་རིགས་པའི་གསང་སྔགས་བཟང་པོ་བཏབ་པས་ཚབས་ཆེར་མནན་ཏེ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས་དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་ལ། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་བྲལ་ཞིང༌། །གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་དབང་དངོས་ཡོད་ན། །འདི་ནི་ཡོད་པར་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར། །མ་བཟུང་བར་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང༌། །གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་ན་དེའི་ཡོད་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པ་གང་གིས་དམིགས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པར་ནི་མི་འཐད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་མི་གཅོད་ལ། སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ལ་མི་རེག་ཅིང༌། ། ལེགས་པར་བསླབས་པའི་གཡེར་ཞིང་ཡང་གཟོར་ཅན་གྱིས་ཀྱང་རང་གི་ཕྲག་པ་ལ་ཞོན་པར་མི་ནུས་ཤིང༌། མེས་རང་གི་བདག་ཉིད་མི་སྲེག་ལ། མིག་གིས་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པ་གཞན་ཞིག་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེའི་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་མ་བཟུང་བ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་གཞན་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཁོ་ནས་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མྱོང་བར་གྲུབ་མ་ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་གྲུབ་བོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ནས་རང་རིག་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མེ་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གཉིས་སུ་མི་འཇུག་པར་ཅིག་ཅར་གསལ་བར་བྱེད་ལ། སྤྲས་ཀྱང་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ན་གཉིས་སུ་མི་འཇུག་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་དང༌། ཡུལ་སོ་སོར་ཡང་
Chinese
将对境施加于外境，这怎么可以呢？为了不让自己坠入悬崖，殊胜的行持慈悲者们以经和理的殊胜密咒严厉镇压，应当摄持。因此，为了显示没有外境就不可能有识，并且为了遮破仅仅是实有，所以宣说：如果无所取，能取亦离，二者皆空的他性实有，此之存在由何而知？未取亦不可说为有。如果名为所取和能取的二者皆空，存在着他性，那么你以什么来缘取它的存在呢？以彼自身来执持彼是不合理的，因为与作用于自身相违。例如，剑刃不能切割自身，指尖不能触碰自身。 即使是训练有素的驯象师也不能骑在自己的肩膀上，火不能焚烧自身，眼睛不能看到自身。那也不是被其他的识所执持，因为与自己的宗义相违。如果其他的识是识的对境，那么仅仅是识本身也会坏灭。因此，像那样，它的能取在任何情况下都不存在，而对于未被执持的，则根本不存在。这里说道：如果通过其他来执持的存在是不成立的，即便如此，自证是存在的。因此，仅仅通过自证来执持它，所以会成为存在，如果这样说。那也是不成立的，宣说：彼自身体验彼是不成立的。彼自身执持彼，这并不成立。这里有些人承许经部宗的观点，为了极力成立自证。如同火在产生时，不会二取，而是同时照亮自身和瓶子等，灯也会显示自身和事物一样。识也在接近产生时，不会二取，而是自身和各个对境也
English
How can this be, to attribute the object to an external realm? In order not to fall into the abyss, the noble practitioners of compassion should firmly grasp it by severely suppressing it with the excellent secret mantra of scripture and reasoning. Therefore, in order to show that consciousness is impossible without an external realm, and in order to refute the mere existence of things, it is explained: If there is no object of grasping, and the grasper is also absent, and the other-powered reality is empty of both, by what will this be known to exist? It is not permissible to say that it exists even without being grasped. If the other-powered, which is empty of both grasping and being grasped, exists, then by what will you apprehend its existence? It is not reasonable for that itself to grasp that, because it contradicts acting on itself. For example, the edge of a sword cannot cut itself, and the tip of a finger cannot touch itself. Even a well-trained elephant trainer cannot ride on his own shoulders, fire cannot burn itself, and the eye does not see itself. That is also not grasped by another consciousness, because it contradicts one's own established tenets. If another consciousness is the object of consciousness, then consciousness itself will be destroyed. Therefore, in that way, its grasping does not exist in any way, and for what is not grasped, there is no existence at all. Here it is said: If the existence of grasping by others is not established, even so, self-awareness exists. Therefore, it exists because it is grasped only by self-awareness, if you say so. That is also not established, it is said: It is not established that it experiences that itself. It is not established that it grasps that itself. Here, some people, accepting the view of the Sutra School, in order to strongly establish self-awareness. Just as fire, when it arises, does not apprehend duality, but simultaneously illuminates itself and pots, etc., and a lamp also shows itself and things. Similarly, consciousness, when it arises near, does not apprehend duality, but also itself and the various objects
Tibetan
དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མི་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་རང་རིག་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དྲན་པས་ཡུལ་དྲན་པ་ཉིད་དང༌། ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲན་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཡང་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བས་དྲན་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་མྱོང་བར་མི་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་གཞན་ གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཅོད་པར་ཁས་ལེན་ན། །སྔོན་པོའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་མྱོང་བ་པོ་གཞན་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཞིག་འགྱུར་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་ལོ། །ཤེས་པས་ཡུལ་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལུགས་མཐའ་དག་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམས་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་ལྟར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་རང་རིག་པ་ཁས་བླངས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་གཉི་གའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡང་འགྲུབ་སྟེ། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པ་མ་རྟོགས་པར་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་དེ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་དུས་ཕྱིས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལས་གང་ལས་དུས་ཕྱིས་གཉི་གའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་མྱོང་ཞིང་སྐྱེས་པར་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པ་ལས་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་འདི་ནི་ཡོད་པར་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ལ། འདི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རིག
Chinese
是能正确认识的。因此，自证是确实存在的。凡是不愿意承认的人，也不得不承认自证，否则，后来产生的“我没有看见”的记忆，就只是对境的记忆，而不会忆及“我看见了”的对境体验。这是为什么呢？因为记忆是对体验过的境的记忆，如果识没有体验过，就不会有记忆。因为没有自证，所以暂时它自己并没有体验过它。其他的识也不应该体验它，为什么呢？如果其他的识体验，就会陷入无穷的过失。比如，一个了知蓝色的识，如果后面的识也承认了知，那么，了知蓝色的识的识，也必须有其他的体验者，而那个体验者也必须有其他的体验者，这样就会陷入无穷的过失。识也不能完全了知其他的境，因为所有的识的相续都是其他识的境，而且众生都是识的一个相续。识就像用一百片莲花瓣一样，依次生起，因为进入迅速，所以显现为同时进入。因此，为了完全避免无穷的过失，不得不承认自证。这样，后来产生的“我看见了”的具有二者的境的记忆也能成立，如果不认识识的自性自证，就不会有对境的记忆。因此，从后来产生的“我看见了”的记忆之识中，可以推断出后来产生具有二者的境的记忆，是体验了识的自性和境的自性而产生的。因此，从后来的记忆中可以成立自体验，如果有自体验，就一定有其他的自在，所以对于“谁能知道这个存在”的说法，回答“这是已经指示过的”也是合理的。
English
It is that which correctly cognizes. Therefore, self-cognition is definitely existent. Even those who do not wish to admit it must inevitably acknowledge self-cognition, otherwise, the later arising memory of "I did not see" would only be a memory of the object, and would not recall the experience of the object, "I saw." Why is that? Because memory is of an object that has been experienced, if the consciousness has not experienced it, there will be no memory. Because there is no self-cognition, for the time being, it itself has not experienced it. Other consciousnesses should not experience it either. Why is that? If other consciousnesses experience it, it would lead to the fallacy of infinite regress. For example, if one consciousness that ascertains blue, and the subsequent consciousness acknowledges that it ascertains it, then the consciousness of the consciousness that knows blue must also have another experiencer, and that experiencer must also have another, thus leading to the fault of infinite regress. Consciousness also cannot completely ascertain other objects, because all the continua of consciousness are objects of other consciousnesses, and all sentient beings are one continuum of consciousness. Consciousnesses arise sequentially, like piercing a hundred lotus petals, but because they enter quickly, they appear to enter simultaneously. Therefore, in order to completely avoid the fault of infinite regress, one must inevitably acknowledge self-cognition. In that way, the later arising memory of "I saw," which has both objects, can also be established. If the self-cognition, the nature of consciousness, is not realized, then there cannot be memory of that object. Therefore, from the later arising memory-consciousness of "I saw," it can be inferred that the later arising memory with both objects is born from experiencing the self-nature of consciousness and the self-nature of the object. Therefore, self-experience is established from later memory, and if there is self-experience, there is certainly another's freedom, so the statement that "who will know that this exists?" is reasonably answered with "this has been indicated."