Tibetan
ན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དེས་གང་བཅོས་མ་བདེན་པར་སྣང་དེ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། །བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ།། དེ་ལ་འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བ་ལ་རྨོངས་པར་བྱེད་པས་ན་གཏི་མུག་སྟེ། མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །ཀུན་རྫོབ་དེས་གང་ཞིག་བདེན་པར་སྣང་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཅོས་མ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་ངོ༌། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་བརྫུན་ཡང་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་དང་སེམས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་བདེན་པར་སྣང་སྟེ། རང་བཞིན་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ངོ༌། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་བ་ཅན་གྱིས་གཟིགས་པ་སྤངས་པ། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་རིག་པ་ཙམ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་གི །སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་བ་གཏན་ལོག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཕགས་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་ནས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་འདོད་པས་དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་སུ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས། ཉན་པར་འདོད་པ་སེམས་ལ་རང་གིས་མྱོང་བ་ཉིད་དུ་དེའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་བཤད་པ། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི། །ངོ་བོ་ལོག་ པ་གང་ཞིག་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་གང་དུ་མིག་དག་པས། །མཐོང་དེ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་ཀྱིས། །རབ་རིབ་ཀྱི་མཐུས་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་རང་གི་ལ་ག་ན་ཐོགས་པའི་བསེ་རུ་ལ་སོགས་སྣོད་ཀྱི་ནང་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བཞིན་པར་མཐོང་བ་དེས་བསལ་པར་འདོད་ནས་སྣོད་དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲེ་ཟློག་བྱེད་པའི་ཚེགས་ཐོབ་པར་རིག་སྟེ། འདི་ཅི་བྱེད་པ་ཞིག་སྙམ་ནས་རབ་རིབ་མེད་པས་དེའི་གན་དུ་ཕྱིན་ནས་སྐྲ་ཤད་ལ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་དེར་མིག་གཏད་ཀྱང་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་མ་དམིགས་ཤིང༌། སྐྲ་ཤད་དེའི་རྟེན་ཅན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་སྐྲ་ཤད་དང་སྐྲ་ཤད་མ་ཡིན་པ་དང་མཐོན་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་རབ་རིབ་ཅན་རབ་རིབ་མེད་པ་ལ་སྐྲ་ཤད་མཐོང་ངོ་ཞེས་རང་གིས་བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་འདོད་པས་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་དམིགས་པའི་ངོར་བྱས་ནས་འདི་ན་སྐྲ་ཤད་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་མོད་ཀྱི། སྨྲ་བ་པོ་འདི་ལ་དེ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྲ་ཤད་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གང་ཞིག་རབ་རིབ་མེད་པས་མཐོང་བ་དེ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མ
Chinese
为了辨别而宣说：愚昧自性障蔽故为世俗谛。由此所显现的虚假为真实，胜者说此为世俗谛，成为虚假的实事即是世俗谛。对此，此愚昧使有情对事物如何存在之见解感到迷惑，因此是愚昧。无明对非事物自性的事物妄加增益，是障蔽见自性的体性，即是世俗谛。由世俗谛所显现为真实，无自性却各自显现为自性，这是世间颠倒的世俗谛，即世间的世俗谛。那是虚假的缘起。依赖而生起，如影像和回声等少许虚假之物，对具有无明者显现。蓝色等色、受和感觉等少许事物则显现为真实，但自性对具有无明者来说，在任何情况下都不会显现。因此，它和任何在世俗中也是虚假的，都不是世俗谛。如此一来，暂时由存在的支分所摄持，由烦恼性的无明力而安立世俗谛。对于声闻、独觉和菩萨，他们已舍弃烦恼性的见解，对于将行、影像等视为与存在本身相同者来说，这不是虚假自性的真谛，因为他们没有自诩为真实。对于孩童来说，这是具有欺骗性的，而对于其他人来说，就像幻术等一样，仅仅因为缘起而变成世俗。这也是因为仅仅是具有所知障之相的无明普遍存在。对于具有显现的行境的圣者来说，这是显现的。对于具有无显现的行境者来说，则不是。对于诸佛来说，因为所有法都以各种方式完全现证菩提，所以他们希望永远断绝心和心所的流转。如此一来，暂时彼世尊对世俗谛和
English
Explanation for the purpose of distinguishing: Ignorance obscures the nature, hence it is the conventional truth. Whatever appears as false as true by it, the Victorious One said that is the conventional truth, the thing that has become false is the conventional. Because it makes sentient beings ignorant of how things exist, it is ignorance. Ignorance is the nature of obscuring the seeing of the self-nature by imputing what is not the self-nature of things. That which appears as true by the conventional, and appears separately as self-nature even though it has no self-nature, is the conventional truth of the inverted world, that is, the conventional truth of the world. That is the false dependent arising. Dependent arising, such as images and echoes, appears to those with ignorance, even though they are slightly false. Colors such as blue, form, mind, and feelings appear to be true, but self-nature does not appear in any way to those with ignorance. Therefore, that and whatever is false in the conventional is not the conventional truth. Thus, for the time being, the conventional truth is established by the power of afflicted ignorance, which is completely gathered by the limbs of existence. For those who have abandoned the afflicted view, such as Hearers, Solitary Buddhas, and Bodhisattvas, it is not the true nature of the false, because they do not boast of being true, for those who see actions, images, etc. as being the same as existence itself. It is deceptive to children, but to others it becomes merely conventional because of dependent arising, like illusions and so on. This is also because ignorance, which is characterized by the obscuration of knowledge, is universally practiced. It appears to the noble ones who have the object of appearance. It is not for those who have the object of non-appearance. For the Buddhas, because all dharmas are completely awakened in all ways, they want to completely reverse the flow of mind and mental events. Thus, for the time being, the Blessed One on the conventional truth and
Chinese
仅仅是如此宣说的。对于那些凡夫俗子来说，什么是胜义谛，那对于具有圣者显现的行境者来说，仅仅是世俗谛。而它的自性空性是什么，那就是他们的胜义谛。诸佛的胜义谛是自性，那也是以无欺性而成为胜义谛的真谛，那是他们各自自己所能证知的。世俗谛的真谛，因为是欺骗性的，所以不是胜义谛的真谛。因此，那样宣说了世俗谛的真谛后，想要宣说胜义谛的真谛，那因为是不可言说的缘故，以及因为是了知的缘故，不是境的自性，所以不能直接宣说，为了让想要听闻者在心中，自己所体验的自性显现出来，而宣说譬喻：眼翳威力所见毛发等， 颠倒之相为何而分别？彼性何处眼净所见者，如是当知此中亦如是。由于眼翳的威力，有眼翳者在自己的拉嘎（容器）中，装着贝壳等容器内，看到毛发等的集合正在完全变动，他想要消除它，于是知道反复倾倒那个容器会徒劳无功。心想这是在做什么啊，没有眼翳者走到他那里，将眼睛对准毛发所在的那个地方，却看不到那些毛发的形象。也不会去分别毛发的所依之物和无物，以及毛发和非毛发，还有高低等等的差别。还有，当有眼翳者对无眼翳者说看到毛发时，他想要消除他的那种分别念，于是在有眼翳者所见之处说：“这里没有毛发”，虽然极力地进行否定，但是这个说话者并没有在那里进行诽谤。毛发等的真实性，就是无眼翳者所见到的，而不是另一个。同样，由于被无明的眼翳所损害，那些没有见到真实性的人们，对蕴、界、处
English
It is said only in this way. For those ordinary beings, what is the ultimate truth is merely the conventional truth for those who have the realm of experience with the appearance of noble ones. And what is its nature, emptiness, that is their ultimate truth. The ultimate truth of the Buddhas is self-nature, and that is also the ultimate truth of truth by its infallibility, which is to be known by each of them individually. The truth of conventional truth is not the truth of ultimate truth because it is deceptive. Therefore, after explaining the truth of conventional truth in that way, wanting to explain the truth of ultimate truth, since it is inexpressible and because it is knowable, it is not the nature of an object, so it cannot be directly explained. In order to clarify the nature of what the listener wants to experience in his own mind, an analogy is explained: The power of cataracts sees hairs and so on, What inverted appearance is distinguished? Where the eye is clear, that nature is seen, Know that it is the same here. Due to the power of cataracts, a person with cataracts sees a collection of hairs and so on completely changing in a container such as a shell in his own raga (container). He wants to eliminate it, so he knows that repeatedly pouring out that container will be in vain. Thinking, "What is he doing?" a person without cataracts goes to him and puts his eyes on the place where the hairs are, but he does not see those hairs. Nor does he distinguish between the object and non-object on which the hairs depend, as well as the hairs and non-hairs, and the differences between high and low, and so on. Also, when a person with cataracts says to a person without cataracts that he sees hairs, he wants to eliminate his discrimination, so he says in the place seen by the person with cataracts, "There are no hairs here." Although he tries to deny it, this speaker is not slandering there. The reality of hairs and so on is what is seen by a person without cataracts, not the other. Similarly, because they are harmed by the cataracts of ignorance, those who have not seen reality, to aggregates, realms, and sources