English
Oṃ. When worldly people abide in their own views, they become very powerful and also believe that everything arises from others alone. Improperly applying reasoning is only appropriate for things that are not directly perceived, and not for things that are directly perceived. Therefore, even without reason, things can only arise from others. If someone does not correctly understand the meaning of the scriptures, and the accumulation of the imprints of things in beginningless samsara has fully matured, and they cannot bear to hear of separation from the friend of attachment to things, and rely on worldly means of harm, then, without explaining that the ways in which the world arises are very numerous and vast, it is impossible to be liberated from the harm of the world. In order to explain the special object of worldly harm, I will explain it by temporarily adopting the manner of establishing the two truths: "By seeing all things as true and false, one obtains and grasps two natures of things. Whatever is the object of true seeing, that itself is the ultimate truth. Whatever is seen falsely is conventional, the conventional truth is spoken thus." Here, the Buddhas, the Bhagavat, who know the self-nature of the two truths without error, have closely shown the two self-natures of all internal and external things, such as actions and sprouts, namely, the conventional and the ultimate. Of these, the ultimate is the very object of the special wisdom of those who see correctly, and it is by this that the self-nature is found, but it is not established by its own self; this is one nature. The other is that the eyes of the mind of individual ordinary beings are completely covered by the dimness of ignorance, and it is from the power of false seeing that existence is found, but it is not established by its own nature in the same way that it appears to the sight of children. Therefore, all things possess these two natures. Of these two natures, whatever is the object of correct seeing, that is the very thing; that is the meaning of the ultimate truth. Its own nature will be explained. Whatever is the object of false seeing, that is the conventional truth.
Tibetan
ན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་ནས། མཐོང་བ་བརྫུན་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ཡང་དག་པ་དང་བརྫུན་པ་ཉིད་ལས་གཉིས་ཉིད་ཡོད་པས་དེས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དང༌། ཤེས་པ་གཉིས་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མཐོང་བ་བརྫུན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། དབང་པོ་གསལ་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ལྡན་ནོ། །སྐྱོན་ལྡན་དབང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། །དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་ལྟོས་ལོག་པར་འདོད། །དེ་ལ་དབང་པོ་གསལ་བ་ཅན་ནི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་ཞིང་མིག་སེར་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་དང༌། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམས་སོ། །སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་དག་གོ །དེ་ལ་དབང་པོ་ལེགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལོག་པར་ཤེས་པར་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདི་དག་གི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས། །བཟུང་བ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་གཞག །དེ་ལ་རབ་རིབ་དང་མིག་སེར་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ད་དུར་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱན་ནང་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིལ་མར་དང་ཆུ་དང་མེ་ལོང་དང་བྲག་ཕུག་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང༌། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཡུལ་དང་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནང་ན་ཡོད་པ་དག་མེད་པར། གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་འཁྲུལ་མཁན་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་དག་དང༌། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟར་སྣང་བདག་སྟེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་མེད་པར་དབང་པོ་དྲུག་ཅར་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པ
Chinese
那波哦。因此，像这样安立了二谛之后，为了显示对于虚假所见的事物，有真实所见和虚假本身这二者，由此可以把握的意义，以及知识的二者，所以宣说：虚假所见也承许为两种，即根识清明和根识有损。有损根者们的知识是，相对于根识良好的知识，认为是颠倒的。其中，根识清明者，是没有眼翳，且未被眼黄等所损害的，以及像那样的外境，如实无倒地执取的那些。具有损害的根识者，则是与此相反的那些。其中，相对于根识良好者们的知识，具有损害的根识者们的知识，凡是那个，就认为是颠倒的。如同这些的知识，以颠倒和不颠倒的自性而成为两种那样，境也是如此，为了显示这一点而宣说：无有损害的六根，所取之境，凡是世间所了知的，从世间本身来说是真实的，其余的，从世间本身来说安立为颠倒的。其中，眼翳和眼黄等，以及食用了颠茄等等，是损害根识的因缘存在于内部。芝麻油和水、镜子和石窟等处所发出的声音等等，以及太阳的光芒，与处所和时间特殊的因缘接近等等，是损害根识的因缘存在于外部。那些没有存在于内部的损害根识者，会成为执取影像和山谷回声以及阳焰为水等等的因。同样，对于眼花缭乱者等，极力配合的咒语和药物等等，也应当了知。心的损害者，则是与那些不真实的所作的宗派等等，以及相似于比量的我，梦等等的安立，将要宣说。因此，像这样，世间没有如前所说的损害根识的因缘，六根全部所要执取的意义，被理解。
English
Napa oh. Therefore, having thus established the two truths, in order to show that for false perceptions, there are both true perceptions and falsity itself, by which the meaning to be grasped, and the duality of knowledge, is explained: False perceptions are also accepted as two types: clear sense faculties and impaired sense faculties. The knowledge of those with impaired senses is considered to be inverted relative to the knowledge of those with good senses. Among them, those with clear sense faculties are those who are free from cataracts and have not been impaired by jaundice, etc., and who apprehend external objects in such a way that they are not inverted. Those with impaired sense faculties are the opposite of these. Among them, relative to the knowledge of those with good sense faculties, the knowledge of those with impaired sense faculties, whatever that is, is considered to be inverted. Just as the knowledge of these is twofold in terms of being inverted and not inverted, so too are the objects. To show this, it is explained: Whatever is apprehended by the six senses without impairment is understood by the world. From the world itself, it is true, and the rest is established as inverted from the world itself. Among them, cataracts and jaundice, etc., and eating henbane, etc., are causes of impairment of the senses that exist internally. Sesame oil and water, mirrors and sounds from caves, etc., and sunlight, proximity to special places and times, etc., are causes of impairment of the senses that exist externally. Those who do not have internal impairments of the senses will become the cause of perceiving images, echoes in valleys, and mirages as water, etc. Similarly, spells and medicines, etc., that are strongly combined for those with blurred vision, etc., should also be understood. The causes of mental harm are those, and schools of thought, etc., that are made by what is not true, and the appearance of inference, self, and the establishment of dreams, etc., will be explained. Therefore, in this way, the world does not have the causes of impairment of the senses as previously stated, and the meaning to be grasped by all six senses is understood.
Tibetan
་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་དབང་པོ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་ན་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མི་ཤེས་གཉིད་ཀྱིས་རབ་བསྐྱོད་མུ་སྟེགས་ཅན། །རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་བརྟགས་པ་དང༌། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་བརྟགས་པ་གང༌། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཉིད། །མུ་སྟེགས་ཅན་འདི་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་སྐྱེ་བོ་མ་བྱང་བ་གནག་རྫི་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡན་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་མ་བཟུང་བར། ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྲོ་བར་འདོད་པས་ཤིང་ལ་འཛེགས་པས་ཡལ་ག་སྔ་མ་བཏང་ནས་ཡལ་ག་ཕྱི་མ་མ་བཟུང་བ་ལྟར་ལྷུང་བ་ཆེན་པོས་ལྟ་བ་ངན་པའི་རིའི་སུ་ལ་དག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞིང༌། བདེན་པ་གཉིས་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་གིས་གང་བརྟགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར། མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིས། །རབ་རིབ་མེད་ཤེས་ལ་གནོད་ མིན་ཇི་ལྟར། །དེ་བཞིན་དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའི་བློས། །དྲི་མེད་བློ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལ་གནས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཁས་བླངས་ནས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དགག་པ་འདི་ཁྱད་པར་དུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་རབ་རིབ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་མི་གནོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་གཟིགས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡུལ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོ་ནི་དམ་པ་དག་གིས་བཞད་གད་དུ་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཡིན་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟ
Chinese
那是从世间本身来说是真实的，而不是依赖于圣者。当影像等对诸根有损害时，显现为境的自性，那是从世间本身来说是错误的。现在为了用比喻的方式来简要地显示已经说过的意义，所以说：无知睡眠所扰乱的，外道徒，如实观察他们的自性，以及观察幻术、阳焰等，那些从世间来说也是不存在的。这些外道徒因为想要进入那如实之性，对于未成熟的众生，乃至牧牛人和妇女等都知晓的事物，如生和灭等，没有如实地、正确地把握，想要超群绝伦，就像爬树的人放开了之前的树枝却没有抓住之后的树枝一样，会以巨大的堕落而堕入恶见之山的悬崖峭壁之中，并且无法获得远离二谛之见的果实。因此，这些人所观察的三德等，在世间的世俗谛中也是不存在的。因此，这里说：眼睛被有翳障的对境所染污，如何能损害无翳障的智慧？同样，舍弃了无垢智慧的心识，不会对无垢的心识造成损害。所说的破斥从他而生，不是仅仅安住于世间人的观点，那么是什么呢？是承认圣者们的见解。当破斥生是特别的时候，就像有翳障的人们缘取声音等的自性，不会损害无翳障的知识一样，同样，与无漏智慧相分离的凡夫俗子的心识，也不会损害无漏的见解，所以那样的境，世间是不会损害的。因此，那样一来，对方就成了值得圣者们嘲笑的对象。因此，这说明了有二谛，并且以世俗和胜义的差别来说明事物具有两种自性。其中，世间的世俗谛被揭示。
English
That is true from the world itself, but not dependent on the noble ones. When images and the like are harmful to the senses, and appear as the nature of the object, that is false from the world itself. Now, in order to briefly show the meaning that has been said in the manner of an example, it is said: The non-Buddhists who are disturbed by the sleep of ignorance, truly examining their own nature, and examining illusions, mirages, etc., those are not even existent from the world. These non-Buddhists, because they want to enter into that true nature, for immature beings, even cowherds and women, etc., the things that are known, such as birth and death, etc., without truly and correctly grasping them, wanting to be outstanding, just like a person climbing a tree who lets go of the previous branch but does not grasp the next branch, they will fall with a great fall into the cliffs of the mountain of evil views, and will not be able to obtain the fruit of being separated from the view of the two truths. Therefore, whatever these people observe, such as the three qualities, etc., those are not even existent in the conventional truth of the world. Therefore, here it says: How can the object of the eye with cataracts harm the wisdom without cataracts? Similarly, the mind that has abandoned stainless wisdom does not harm the stainless mind. What is said to refute arising from others is not merely based on the view of worldly people, but what is it? It is acknowledging the views of the noble ones. When the refutation of arising is special, just as when people with cataracts focus on the nature of sounds, etc., it does not harm the knowledge without cataracts, similarly, the minds of ordinary people who are separated from uncontaminated wisdom do not harm the uncontaminated view, so that kind of object is not harmed by the world. Therefore, in that way, the opponent becomes worthy of being laughed at by the noble ones. Therefore, this explains that there are two truths, and explains that things have two natures with the difference between conventional and ultimate. Among them, the conventional truth of the world is revealed.