Tibetan
་ལྟར་ནི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། རིང་དུ་སོང་བར་དེ་བློ་འང་ལྷག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བསྟན་ཟིན་པས། ཡང་དེ་སུན་དབྱུང་བ་ལ་འབད་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། རབ་འབྱོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཤིང༌། །གཞན་ཡང༌། གང་དག་བདེ་གཤེགས་ཉན་ཐོས་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དང༌། །རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་འགྱུར་འདོད་པ། །བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དཔེར་ན་ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་འགྲོ་ངོགས་མི་མཐོང་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ནང་དང་ཕྱི་ལ་ང་དང་ངའི་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་ན། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་ནི་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བས་ནི། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། གནག་དང་དཀར་པོའི་ལས་ནི་འཇིག་མི་འགྱུར། །བདག་གིས་བྱས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལས་དང་འབྲས་བུ་འཕོ་བར་འགྱུར་བའང་མིན། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་པར་ཡང་ འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དེ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། བདག་གཟུགས་མ་ཡིན། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་ལ་བདག་མེད། བདག་ལ་གཟུགས་མེད། དེ་བཞིན་དུ་བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན། བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་མེད། བདག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུངས། དེའི་ཕྱིར་ད་ཇི་ལྟར་ལུང་གོང་མ་ལུང་འདི་དང་འགལ་བར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་བཙལ་བར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་སྤྱིར་གསུང་རབ་ལས།
Chinese
如《入中论》所说：“长时已过彼智慧，亦将转为更殊胜”，既然已经宣说了，就不应再努力驳斥它。正因为如此，世尊说：“饶益，想要获得声闻的菩提，也应修学这部般若波罗蜜多。饶益，想要获得独觉的菩提，也应修学这部般若波罗蜜多。饶益，想要获得无上正等正觉的菩提，也应修学这部般若波罗蜜多。” 广泛地宣说了。另外，“何人欲成善逝声闻者，及欲成独觉与如是法王者，若不依此忍则不能得，譬如欲从此岸往彼岸，不见行路之岸。” 如此宣说。此处说：如果像那样，因为内外事物不可得，所以内外不生起我与我所之想，如果这样安立，那就是真如。那么，世尊这样说：“自己是自己的怙主，他人谁能成为怙主？自己善于调伏，智者将获得天界。” 以及同样地，“黑白之业不会坏灭，自己所造之业将受报，业与果报不会转移，无因无缘也不会产生。” 广泛宣说，这又如何不相违呢？应当说：此中无我或有情，此等诸法皆有因。以及同样地，我非色，我非与色相应，色中无我，我中无色。同样地，我非识，我非与识相应，识中无我，我中无识，直到此处。以及同样地，一切法皆无我，为何世尊没有这样说呢？因此，现在如何使前述的经文与此经文不相违呢？因此，此处应当寻觅世尊所教导的密意。世尊在一般的经文中，
English
As it is said in the Madhyamakāvatāra, "When a long time has passed, that wisdom will also become even more excellent," since it has already been proclaimed, one should not strive to refute it again. For that very reason, the Blessed One said, "Rābhya, those who wish to attain the enlightenment of a Śrāvaka should also train in this Prajñāpāramitā. Rābhya, those who wish to attain the enlightenment of a Pratyekabuddha should also train in this Prajñāpāramitā. Rābhya, those who wish to attain the enlightenment of unsurpassed, perfect, and complete enlightenment should also train in this Prajñāpāramitā." He extensively proclaimed. Furthermore, "Whoever wishes to become a Sugata's Śrāvaka, and wishes to become a Pratyekabuddha and likewise a Dharma King, if they do not rely on this patience, they will not be able to attain it, just as one who wishes to go from this shore to the other shore does not see the shore of the road." Thus it is said. Here it is said: If, like that, because internal and external things are unattainable, therefore the thoughts of 'I' and 'mine' do not arise in the internal and external, if that is established, then that is Suchness. Then, how is it not contradictory to what the Blessed One said: "Oneself is one's own protector, who else can be a protector? By taming oneself well, the wise will attain heaven." And similarly, "Black and white actions will not perish, one will experience the results of one's own actions. Actions and their results will not be transferred, and they will not arise without cause and conditions." How is it not contradictory to what was extensively proclaimed? It should be said: Here there is no self or sentient being, these phenomena all have causes. And similarly, I am not form, I am not associated with form, there is no self in form, there is no form in me. Similarly, I am not consciousness, I am not associated with consciousness, there is no self in consciousness, there is no consciousness in me, up to here. And similarly, all phenomena are without self, why did the Blessed One not say that? Therefore, how can the previous scriptures not contradict this scripture? Therefore, here one should seek the intention taught by the Blessed One. The Blessed One, in general in the scriptures,
Tibetan
བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་གྱུར་ཅིང༌། །བདག་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་པར་གྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་ནི། །བདག་མེད་འགའ་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན། །འདིར་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ན་གང་དག་ལྟ་བ་ངན་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་ལིང་ཏོག་མཐུག་བོས་བློའི་མིག་མ་ལུས་པར་བཀབ་པས་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ལས་མ་འདས་ཀྱང་མ་མཐོང་བར་གྱུར་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་བཞིན་དུ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལྷུར་ལེན་པ། རྩ་བ་དང་ཆན་དང་ཕབས་དང་ཆུ་དང་དྲོད་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཙམ་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞིང༌། མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཆང་དམིགས་པ་ལྟར། བློ་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་ཞུགས་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་མེད་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད། སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་བས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་བདག་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་བྱེད་པ། དེ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ཁྱད་པར་འཕེན་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མི་དགེ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པས་དམྱལ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྟུང་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་དག་བཟློག་པར་བྱ་ཞིང་གདུལ་བྱ་དམན་པ་དང་འབྲིང་པོ་དང་མཆོག་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བཞེད་པས་གདུལ་བྱ་དམན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་མི་དགེ་བ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་བསྒྲལ་བར་ཐུགས་དམ་བཅས་པ། སྒྲུབ་པ་ལྷུར་མཛད་པ། ཐབས་དང་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། འགྲོ་བ་དུ་མའི་དཔེ་ཟླ་མི་མངའ་བའི་གཉེན། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་མ་ལུས་པ་གསོ་བར་མཛད་པ། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་གྱུར་ཞིང་སྟེ། བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ད
Chinese
也曾安立为“我”，也曾开示为“无我”。诸佛曾说有我和无我，也曾说无有我和无我。此中之意是说，在此，有些人被恶见之昏暗厚翳完全遮蔽了智慧之眼，以至于无法见到事物的本来面目，他们的见解未曾超出世俗的范畴。他们仅仅安住于名言的谛实，执着于追随地、水、火、风等元素的本性。他们认为，如同由根、茎、叶、水、温度等物质因素完全成熟而产生的，具有令人陶醉和昏迷等特殊功效的酒一样，智慧迟钝之人也仅仅是由四大种完全成熟而产生的。他们开始否定前世和后世的存在，认为这个世界并不存在，善恶业的果报也不存在，没有化生众生等等，从而否定了来世和自我。由于否定了这些，他们背离了能够带来殊胜果报，令人向往的天界和解脱的道路。他们恒常不断地从事不善业，从而面临堕入地狱等巨大悬崖的危险。为了纠正他们这些不正确的见解，并根据所化众生的根器，分为下、中、上三等进行引导，为了使下等根器的罪恶之人从不善业中解脱出来，如来世尊以八万四千种不同的行为，随顺不同众生的意乐。他发誓要救度一切众生，精进修行，具足方便、智慧和广大慈悲，是无与伦比的众生之友，能够医治一切烦恼之疾病，是伟大的医王。在某些情况下，也曾安立为“我”，即是说，曾经如此安立。以及说无因论者。
English
It has also been designated as "self," and it has also been taught as "no-self." The Buddhas have said that there is self and no-self, and they have also said that there is neither self nor no-self. The intention here is that here, some people are completely covered by the thick haze of wrong views, which obscures the eye of wisdom, so that they cannot see the true nature of things, and their views have not gone beyond the realm of the mundane. They merely abide in the truth of conventions, adhering to following only the nature of elements such as earth, water, fire, and wind. They believe that, just as wine, which is produced from the complete ripening of material factors such as roots, stems, leaves, water, and temperature, possesses the special effects of intoxication and fainting, so too, dull-witted people are merely produced from the complete ripening of the great elements. They begin to deny the existence of past and future lives, believing that this world does not exist, nor do the fruits of good and bad deeds, nor are there spontaneously born beings, etc., thereby denying the next life and the self. Because they deny these, they turn their backs on the path that can bring excellent results, the desirable realms of gods and liberation. They constantly and continuously engage in non-virtuous actions, thereby facing the danger of falling into great abysses such as hell. In order to correct these incorrect views of theirs, and to guide beings according to their capacities, dividing them into lower, middle, and upper levels, in order to liberate the sinful people of lower capacity from non-virtuous actions, the Tathagata Bhagavan, with eighty-four thousand different behaviors, followed the inclinations of different beings. He vowed to liberate all beings, diligently practiced, possessed skillful means, wisdom, and great compassion, was an incomparable friend to beings, able to heal all diseases of afflictions, and was the great king of physicians. In some cases, it has also been designated as "self," that is to say, it has been so established. And those who speak of causelessness.