Tibetan
། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་ཅེ་ན། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ་ ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཡུལ་ཏེ། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེར་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཚིག་དག་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་མི་འཐད་པ་དེའི་ཚེ། རྒྱུ་མཚན་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཚིག་གར་འཇུག་པར་འགྱུར། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་ཅེ་ན། བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པར་གཞག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སེམས་མི་འཇུག་གོ །སེམས་མི་འཇུག་ན་རྒྱུ་མཚན་སྒྲོ་འདོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དག་འཇུག་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང༌། །སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང༌། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའམ། །ཡང་ན་ཕྱོགས་སྔ་མ་འདི་ནི་གཞན་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གང་སྨྲས་ན། ཇི་ལྟར་སྤྲོས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ། གང་གི་ཕྱིར། བརྗོད་པར་བྱ་བ་བཟློག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འདི་སྐད་དུ། སྔར་ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མ་དམིགས་པས་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བཤད་ན། དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ཅི་དེ་བརྗོད་པའམ་ཤེས་པར་བྱ་བར་ནུས་སམ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། ། ཡང་རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་ཅིང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་སྦྱར་བ
Chinese
再次，为什么说是不可言说呢？因为心的行境止息的缘故。 如是说，心的行境就是心的行境。行境就是境，是所缘的同义词。如果心的行境存在，那么就可以在那里虚构一些理由，词语就可以运用。当心的行境本身不成立的时候，又在哪里虚构理由，词语又如何运用呢？再次，为什么没有心的行境呢？为了宣示：未生与未灭，法性等同于涅槃。 如是说，因为未生与未灭的法性，即法的体性和法的自性，被安立为与涅槃相同，所以心不会趋入它。心不趋入，又怎么会虚构理由呢？因为没有它，词语又怎么会运用呢？因此，诸佛丝毫也没有开示，就安住于此。正因为如此：一切所缘皆寂灭，戏论亦寂灭，诸佛无论于何处，也未曾向谁开示任何法。 将会这样解释。这并非如此吗？或者，这个前述的观点是另一种观点，即戏论被空性所止息。如果有人这样说，那么，戏论如何被空性所止息呢？回答说：因为，所说的是：所说是止息的，因为心的行境止息的缘故。等等，应当像前面一样解释。另一种说法是，如果有人这样说：先前，由于没有缘到内外的事物，因此内外执着为我和我所的念头都已止息，那就是这里所说的真如。那么，它是怎样的呢？它能够被言说或认识吗？就像这样：所说是止息的，因为心的行境止息的缘故。真如，就是词语的剩余部分。 再次，为什么真如是所说是止息的，并且心的行境是止息的呢？因为，未生与未灭，法性等同于涅槃。 如是说，解释与前面相同。
English
Again, why is it said to be inexpressible? Because the sphere of activity of the mind has ceased. Thus it is said, the sphere of activity of the mind is the sphere of activity of the mind. The sphere of activity is the object, which is a synonym for "object of focus." If there were some sphere of activity of the mind, then some reasons could be fabricated there, and words could be applied. When the sphere of activity of the mind itself is not established, then where would reasons be fabricated, and how would words be applied? Again, why is there no sphere of activity of the mind? Because it is taught: Unborn and unceasing, the nature of reality is equal to nirvana. Thus it is said, because the unborn and unceasing nature of reality, that is, the essence of dharma and the intrinsic nature of dharma, is established as being equal to nirvana, therefore the mind does not enter into it. If the mind does not enter, how could reasons be fabricated? Since it does not exist, how could words be applied? Therefore, the Buddhas have not taught anything at all, and abide in this. For that very reason: All objects of focus are completely pacified, and elaboration is also pacified. The Buddhas, in whatever place, have not taught any dharma to anyone. It will be explained in this way. Is this not so? Or, this previous point of view is another, namely, that elaboration is ceased by emptiness. If someone says this, then how is elaboration ceased by emptiness? The answer is: Because, what is said is: What is to be said is reversed, because the sphere of activity of the mind has ceased. And so on, it should be explained as before. Another way of saying it is, if someone says: Previously, because inner and outer things were not focused upon, therefore the thoughts of grasping at inner and outer as "I" and "mine" have ceased, that is what is meant here by "suchness." Then, what is it like? Is it possible to speak of it or know it? It is like this: What is to be said is reversed, because the sphere of activity of the mind has ceased. "Suchness," that is the remainder of the words. Again, why is it that suchness is what is to be said is reversed, and the sphere of activity of the mind is ceased? Because, unborn and unceasing, the nature of reality is equal to nirvana. Thus it is said, the explanation is the same as before.
Tibetan
ར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང༌། གང་གི་ནུབ་མོ་ལེན་པ་མི་མངའ་བར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐ་ན་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །གསུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཁྲུལ་འཁོར་ལས་བྱས་སིལ་སྙན་ནི། །ཇི་ལྟར་རླུང་བསྐུལ་སྒྲ་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་དཀྲོལ་བྱེད་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲ་དག་འབྱུང་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་སྔར་སྦྱངས་ཤིང༌། །སེམས་ཅན་བསམ་པས་བསྐུལ་གྱུར་པ། །སངས་རྒྱས་གསུང་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཡང༌། །འདི་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་མི་མངའ། །ཇི་ལྟར་བྲག་ཅའི་སྒྲ་ནང་དང༌། །ཕྱི་རོལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་མི་ཡི་དབང་པོའི་གསུང༌། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །འདིར་ཁ་ཅིག་དབུ་མ་པ་ནི་མེད་པ་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དང༌། བྱེད་པ་པོ་དང༌། འབྲས་བུ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། །མེད་པ་པ་དག་ཀྱང་དེ་དག་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དབུ་མ་པ་ནི་མེད་པ་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་རྒོལ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་དང༌། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །མེད་པ་པ་དག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདིའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་ནས་དེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་ རོལ་ནས་འདིར་འོང་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་མ་མཐོང་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིར་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་གིས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ལྟ་བ་འདིའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མེད་དེ། དབུ་མ་པ་དག་གིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་དག
Chinese
应如是。因此，经中说：寂静慧，如来于何夜证得无上正等觉，以及于何夜无余涅槃，于此二者之间，如来甚至未说一字。经中说，不会说的。如同以轮所造之乐器，如风吹动而发出声音，虽然没有弹奏者，然而声音却会发出。同样，善加先前训练，被众生之意乐所推动，佛陀之语也会发出，但于此中没有分别念。如同山谷之回音，不在内，也不在外，同样，人王的语言，在内和在外存在。如是等等出现。此处有些人说，中观派和虚无主义者没有差别，因为他们说善与非善之业，以及作者、果报和一切世间，自性皆空。虚无主义者也说这些都不存在，因此，中观派和虚无主义者没有差别，如此进行反驳。并非如此，中观派是说缘起者，因为是缘起，所以说此世间和他世间等一切都无自性。虚无主义者并非因为是缘起，所以通过自性空的方式认为他世间等事物不存在，那是什么呢？而是以自性执著此世间的事物之相，没有见到从他世间来到此世间，以及从此世间去往他世间，从而对与此世间所执著的事物相似的其他事物进行诽谤。如果那样，即使如此，他们也因为将事物本无自性的状态执著为不存在，所以暂时通过这种观点来说，有相似之处，是吗？并非如此，因为中观派承认世俗谛中存在。
English
It should be so. Therefore, it is said in the sutra: Peaceful Wisdom, on the night when the Tathagata attained the unsurpassed perfect enlightenment, and on the night when he passed into complete nirvana without remainder, in between these two, the Tathagata did not utter even a single word. It is said in the sutra that he will not speak. Like a musical instrument made by a wheel, sound arises when the wind blows, although there is no player, yet the sound will arise. Similarly, having been well trained beforehand, and propelled by the intention of sentient beings, the Buddha's speech will also arise, but there is no conceptualization in this. Like the echo of a valley, it is not inside, nor outside, similarly, the language of the king of men exists inside and outside. Thus and so forth appear. Here, some say that the Madhyamikas and nihilists are no different, because they say that virtuous and non-virtuous actions, as well as the agent, result, and all the worlds, are empty of inherent existence. The nihilists also say that these do not exist, therefore, the Madhyamikas and nihilists are no different, thus they refute. It is not so, the Madhyamikas are those who speak of dependent origination, because it is dependent origination, they say that this world and the other world, etc., are all without inherent existence. The nihilists do not think that other worlds, etc., do not exist through emptiness of inherent existence because it is dependent origination, what is it then? Rather, they grasp the appearance of things in this world as inherently existing, and not seeing that they come from other worlds to this world, and go from this world to other worlds, they slander other things similar to the things grasped in this world. If that is the case, even so, they grasp the state of things being without inherent existence as non-existence, so temporarily speaking, there is similarity through this view, is it? It is not so, because the Madhyamikas acknowledge existence in conventional truth.