Tibetan
ར་ང་རྒྱལ་སོགས་ཟད་བྱ་ཕྱིར་གསུངས་པ་དེས་ཀྱང་དྲི་མ་གཞན་མི་འཇོམས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་ཁྱབ་མ་ཡིན་གསུང་དེ་དག་དང་དེ་དག་དོན་ཆེན་མིན། །གཏི་མུག་ཟད་པར་བྱ་ཕྱིར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་འཇོམས། །ཉོན་མོངས་ མཐའ་དག་གཏི་མུག་ལ་ནི་ཡང་དག་བརྟེན་པར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་གཏི་མུག་དེ་ཟད་བྱེད་པར་མཐོང་སྟེ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་ཡང་དག་བསྒྲགས་པར་གྱུར། །དེ་ནི་ཐུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐུར་འདོད་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཡིན་དེ་ནི་རིགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བསྒྲགས། གང་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་དེའི་གཏམ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་ཐུགས་རྗེས་བརླན་པའི་ཐུགས་མངའ་ཞིང༌། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་པོ་བློ་བཟང་ཀླུ་སྒྲུབ་དེ་ཡི་གསུང་རབ་ཇི་ལྟ་བར། །གནས་པ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ནས་གུས་པས་བསྟན་བཅོས་དབུ་མར་གཙོ་བོའི་ངོ་བོར་བསྟན། །སྐྱེ་བོ་གང་གིས་རྒྱལ་པའི་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་མ་རྟོགས་པ་དེས་རྟོགས་ཕྱིར་དང༌། །གང་དག་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་ལས་གཞན་དུ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་འདོད་པ་དང༌། །བློ་གྲོས་ངན་པ་གཞན་གང་གསུང་རབ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་གྱུར་པ། དེ་དག་ཀྱང་ནི་བཟློག་པར་བྱ་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་མཛད་དོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ནི་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཅོས་ལྷས་ཀྱང་གསུང་རྗེས་སུ། །འབྲངས་པ་ས་དེ་ཡི་ཚུལ་ལུགས་དུས་ནི་ཡུན་རིང་ཞིག་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པར་མཛད། །དེ་ཡི་སློབ་མ་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རྣམ་ངེས་བློ་ལྡན་པ། །རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་མུ་སྟེགས་མ་ལུས་ཕམ་བྱས་ཐུབ་མཆོག་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་བཤད། །དབུ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་འོངས་ལ་ཐུགས་རྗེས་དབུ་ནི་བཅད་དེ་སྩལ་མཛད་ནས། །བདེ་བ་ཅན་དུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཤེགས་པར་གྱུར་པ་དེས་མཛད་པའི། །གཞུང་རྣམས་དང་ནི་དེ་ཡི་སློབ་མའི་ཚོགས་དེ་དག་ཀྱང་དུས་མང་ཞིག་ན་ཉམས་པར་གྱུར། །དེ་ཉིད་ཉི་མ་ནུབ་པས་དེང་སང་གཞུང་ལུགས་གསལ་པོ་དེ་ནི་གང་ནའང་མེད། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་རྟོག་པས་སྦྱར་བའི་དོན་ཙམ་ལ་ནི་མཁས་གྱུར་ལ།། དམ་པའི་ལམ་ལས་རིང་ཞིང་རྟོག་གེའི་ཆང་འཐུངས་པ་ཡིས་མྱོས་པ་དང༌། །སངས་རྒྱས་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་དེ་ཉིད་བྲལ
Chinese
说为断除贪等，也不能断除其他垢染，因此，这些说法并非普遍之法，这些说法并非要义。为了断除愚痴而宣说，这能断除所有烦恼。诸佛说，一切烦恼都真实依赖于愚痴。因为见到依赖产生的愚痴能断除，那就是实相。如来们宣说，这实相是中道。想要把这佛陀之法的自性说成是实有，就说是空性。还宣说，这是诸佛的心，这是大理。因为这是所有功德的来源，是诸佛所开示的。因此，对于此理，具有慈悲心的佛子妙音龙树，如实了知佛陀的经典，恭敬地将中观论著作为主要内容来阐述。为了让那些不理解甚深佛法的人理解，以及为了纠正那些想要在佛陀的教言之外阐述实相的人，以及那些以恶劣智慧将佛经解释成其他样子的人，为了遣除这些错误，他撰写了这部破除二边的论著。龙树，罗睺罗，从善知识那里，甚至从天神那里，都遵循着他的教言，长久地阐明了这种方式。他的弟子们通过对这部论著的辨析，以确定的智慧战胜了一切外道，并长久地宣扬了至尊佛陀的教法。有人为了求取头颅而来，他慈悲地砍下头颅并施舍。据说，龙树菩萨往生极乐世界。他所造的论著和他的弟子们的著作，在很长一段时间内都衰败了。由于太阳西沉，如今清晰的论典在任何地方都找不到了。因此，世间大多数人只精通于由分别念混合的意义，远离了圣道，沉迷于思辨的迷醉之中，远离了遍知佛陀所宣说的一切经论的真谛。
English
Saying that greed, etc., are to be exhausted, other defilements cannot be eliminated. Therefore, these sayings are not universal Dharma, and these sayings are not essential. Whatever is said to eliminate ignorance eliminates all afflictions. The Buddhas said that all afflictions truly depend on ignorance. Because it is seen that ignorance arising from dependence can be eliminated, that is reality. The Tathagatas declared that this reality is the Middle Way. Wanting to say that the nature of this Buddha's Dharma is real, it is said to be emptiness. It is also declared that this is the mind of the Buddhas, and this is great reason. Because this is the source of all merits, and is taught by the Buddhas. Therefore, for this reason, the son of the Buddha, Manjushri Nagarjuna, who has a compassionate heart, truly knows the Buddha's scriptures, and respectfully expounds the Madhyamaka treatises as the main content. In order to make those who do not understand the profound Buddha-dharma understand, and in order to correct those who want to explain reality outside of the Buddha's teachings, and those who explain the Buddhist scriptures in other ways with bad wisdom, in order to dispel these errors, he wrote this treatise that breaks through the two extremes. Nagarjuna, Rahula, from the good teacher, and even from the gods, followed his teachings and clarified this method for a long time. His disciples, through the analysis of this treatise, with definite wisdom, defeated all heretics and propagated the supreme Buddha's teachings for a long time. Someone came to seek the head, and he compassionately cut off the head and gave it away. It is said that Bodhisattva Nagarjuna was born in the Pure Land of Bliss. The treatises he wrote and the writings of his disciples have declined for a long time. Because the sun has set, today clear treatises cannot be found anywhere. Therefore, most people in the world are only proficient in the meaning mixed with conceptual thoughts, far away from the holy path, indulging in the intoxication of speculation, and far away from the truth of all the scriptures spoken by the omniscient Buddha.
Tibetan
་ཞིང་འཁྲུགས་པའི་ཚེ། །གང་ཞིག་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཡིད་གཉིས་བསལ་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དེ་སྐལ་བར་ལྡན། །དངོས་པོའི་འཆིང་བས་ཉེར་སྦྱར་བསྟན་བཅོས་ཞགས་པས་དཀྲིས་ཤིང་འཇིགས་པས་བཅད་བྱས་ནས། །དངོས་པོའི་ར་བར་མཆོངས་ཏེ་འགྲོ་བའི་རི་དགས་མཁས་གང་དེ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟོས་བརྩམས་པས་བདག་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་མེད་དེང་སང་མི་མཁས་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཆེད་ཁོ་ནར་དེ་ལས་གཞན་པའི་བསྟན་བཅོས་འཇོམས་པའི་འགྲེལ་འདི་བདག་གིས་བྱས། །མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་དང་གཏམ་བྱ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་དང་ཡང་དག་བསྟོད་པ་དང༌། །འབད་པས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་འཕགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བསྟན་ཚིག་ལེར་བྱས་དེ་དང༌། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་ཞེས་བྱ་རྣམ་པར་འཐག་བཅས་སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་དེ་དང༌། །གང་ཡང་རྩོད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་བཀོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ནི་མཐོང་གྱུར་ཞིང༌། །བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་དེ་དག་དང་ནི་དེ་བཞིན་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམ་མང་དང༌། །སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་མཐོང་ནས་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ལེགས་བཤད་གང༌། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ལས་འོངས་དང་བདག་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལས་རྙེད་པ་གང༌། །དེ་དག་བསྡམས་ཏེ་བློ་ཆེན་ལྡན་རྣམས་མགུ་བར་བྱ་ཕྱིར་ཡང་དག་བསྟན་པ་ཡིན། །དཔྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྡན་རྟོག་གེ་འཇོམས་བྱེད་བློ་གསལ་རྣམས་ལ་ཚིག་གི་ནི། །འོད་ཟེར་དག་གིས་འདི་ན་གནས་དོན་ཡང་དག་མ་དཀྲུགས་དངོས་སུ་གསལ་བྱེད་ཅིང༌། །འགྲེལ་པ་ཆ་གསལ་འདི་ཡང་བྱེད་པའི་ཟླ་བ་གྲགས་ལྡན་འདི་དེང་ཤར་བ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་གཉིས་མུན་པ་སྟུག་པོ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་སེལ་བ་ཡིན། །ལུང་དང་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་འགྲེལ་པ་བསྡེབས་ལེགས་མ་དཀྲུགས་ཚིག་དང་ལྡན་པ་འདི། །བློ་བཟང་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་གུས་པར་བྱས་ནས་ན། །བདག་གིས་ བསོད་ནམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟར་ཡངས་པར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་བསགས་པ་དེས། །འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་ལྷ་ཚོགས་སྤངས་ནས་སྤྲོས་ཀུན་ཆད་པའི་གོ་འཕང་བགྲོད་པར་ཤོག །སྟོན་པ་གཽ་ཏ་མ་དང་ནི་དེའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐའ་དག་དང༌། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོའི་ཚོགས་དང་དེ་དག་གིས་གསུངས་ཆོས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །སངས་རྒྱས་གསུང་མཐའ་ཡས་ལ་བལྟ་ཕྱིར་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མིག་གྱུར་དབུ་མ་ནི། །གང་གི་ཐུགས་རྗེའི་སྒོ་ནས་མཛད་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་དེ་ལ་བདག་ནི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསྟན་བཅོས་དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་
Chinese
当战乱发生之时，谁能瞬间消除二元对立，证悟空性，那真是幸运之人。被事物束缚，教义如绳索缠绕，恐惧如刀斩断，跳入事物围栏中游走的智者，才是伟大之人。依此而作，我没有这样的功德，如今我是不智之人。为此，我才做了这个摧毁其他论典的注释。从《经集论》、《宝鬘论》、《正理赞》和长期努力从圣者论典中摘录的教言，以及《理六十颂》、《广破论》和《七十空性论》，还有《回诤论》等，我都曾见过。还有《百论》等，以及众多甚深经典，以及佛护（Buddhapālita）的释论，以及善护（Bhāviveka）的善说。从师徒传承而来，以及我自己分析所得。我将这些汇集，为了让具大智慧者欢喜，而作此正确的教言。具备思辨之轮，摧毁邪见的智者们，以词句的光芒，在此清晰地阐明了真实的意义，没有丝毫扰乱。这部明晰的释论，犹如月称（Candrakīrti）大师的声名，今日升起，与世间众生的二元对立的浓厚黑暗一同消除。依靠圣言和理证，这部组织良好、没有扰乱、充满词句的释论，为了让贤善具信者确信，我恭敬地创作。我所积累的如同空性般广大的功德，愿以此使一切众生脱离诸天，趋向断绝一切戏论的果位。顶礼导师乔达摩（Gautama），及其教法，以及所有圆满的佛陀，以及诸佛之子菩萨众，以及他们所宣说的法。为了能观看无边佛语，中观是众生之眼，我顶礼以慈悲心开启此门的龙树（Nāgārjuna）。《中观根本慧论》的释论，名为《明句论》，是导师月称所著。
English
When times of conflict arise, whoever can instantly dispel duality and realize emptiness is fortunate indeed. Bound by the fetters of things, doctrines entwined like ropes, severed by the fear of the sword, the wise one who leaps into the enclosure of things, that one is great. Relying on that, I have no such qualities; now, I am an unwise person. For that very reason, I have composed this commentary that destroys other treatises. I have seen the Compendium of Sutras, the Precious Garland, the Hymn of True Reality, and the words of the teachings clearly extracted from the treatises of the noble ones through long and diligent effort, as well as the Sixty Stanzas on Reasoning, the Extensive Refutation, and the Seventy Stanzas on Emptiness, and also the Arrangement of the Refutation of Disputes. I have also seen the Hundred Stanzas and so forth, as well as many profound sutras, and the commentary composed by Buddhapālita, and whatever good explanations were given by Bhāviveka. Whatever has come from the lineage of transmission from one to another, and whatever I have found through my own analysis, I have gathered these together and presented them as true teachings in order to please those endowed with great intelligence. Endowed with the wheel of analysis, destroying wrong views, for those with clear minds, the rays of words here clearly illuminate the true meaning without any confusion. This clear commentary, like the famed moon of Candrakīrti, has now risen, dispelling the thick darkness of duality from the minds of all beings. Relying on scripture and reasoning, this well-organized, unconfused, and word-filled commentary, in order to establish certainty for the virtuous and faithful, I have respectfully composed it. May all the merit that I have accumulated, vast as emptiness, lead all beings, abandoning the assemblies of gods, to the state of cutting off all elaborations. I prostrate to the teacher Gautama and his doctrine, and all the complete Buddhas who have entered into it, and the assemblies of the sons of the Conquerors, and the Dharma they have spoken. In order to see the boundless words of the Buddha, the Middle Way is the eye of beings; I prostrate to Nāgārjuna, who opened this door through his compassion. The commentary on the Root Verses on the Middle Way, called "Clear Words," [Prasannapadā] is by the teacher Candrakīrti, who is supreme in the vehicle.
Tibetan
ཐུགས་གཞོལ་བ། མི་འཕྲོགས་པའི་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ། རི་མོར་བྲིས་པའི་བ་དྲུས་ལས་འོ་མ་བཞོས་པས་བདེན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པར་མཛད་པས་སྦྱར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ།། །།གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་བྱུང་དེ་ཉིད་བདུད་རྩིའི་སྣོད། །ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་སྣང་བྱེད་ཚིག་གསལ་རིན་ཆེན་སྒྲོན། །བསྒྱུར་ལས་དགེ་བ་གང་བསགས་དེ་ཡིས་ཉི་མ་གྲགས། །ལྟ་ཐིབས་སྤངས་ཏེ་སྤྲོས་བྲལ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བར་ཤོག །ཁ་ཆེའི་གྲོང་ཁྱེར་དཔེ་མེད་ཀྱི་དབུས། །རིན་ཆེན་སྦས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་འདེབས་སུ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་རྟོག་གེ་བ་ཆེན་པོ། མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་པ་ཚ་བ་ཉི་མ་གྲགས་ཀྱིས་ཁ་ཆེའི་དཔེ་དང་མཐུན་པ་ལྟར་བསྒྱུར། ཕྱིས་ར་ས་ར་མོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་ཀ་ཎ་ཀ་བ་ར་མ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉི་འོག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་གཏུགས་ཤིང་ལེགས་པར་བཅོས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།ཁུངས་རྣམས་ཇི་ལྟར་གྲགས་བཞིན་ཕྲིས། །ཕྱིན་ཆང་སྐད་གཉིས་འབྱུང་སྲིད་ན། །འགྲེལ་པ་སྒྲ་དོན་བཞིན་བསྒྱུར་ལ། །གཟུ་བོར་བྱོས་ལ་དཔྱད་པར་རིགས།། །། དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། ཟླ་བ་གྲགས་པ།
Chinese
敬请垂注！ 拥有不可夺取的智慧和慈悲。犹如从图画中的母牛身上挤出牛奶般，您使对真实的执着得以遣除，因此此注释圆满完成。 从经藏大海中搅拌而出的，正是甘露之器。 名为“智慧”的，是照亮一切的《明句论》珍宝之灯。 由翻译所积累的任何善业，愿以此使尼玛扎（ཉི་མ་གྲགས།）扬名。 愿我舍弃沉重的见解，在无戏论的虚空中游走！ 在克什米尔无与伦比的城市中心， 在珍宝隐藏的寺庙的脚下， 印度堪布大论师，玛哈苏摩底（མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏི།）尊前， 藏族译师帕擦瓦·尼玛扎（པ་ཚ་བ་ཉི་མ་གྲགས།）按照克什米尔的范本进行了翻译。 之后，在拉萨小昭寺（ར་ས་ར་མོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ།），克什米尔堪布迦那迦瓦尔玛（ཀ་ཎ་ཀ་བ་ར་མ་）和藏族译师尼玛扎（ཉི་མ་གྲགས།）本人，对照太阳下东方（指印度）的范本，进行了完善的修订并最终确定。 所有依据都如其所说是这样记录的。 如果出现梵藏两种语言的差异， 请按照经文的字面意义进行翻译， 公正地进行判断和研究。 《中观根本慧论释·明句论》，月称（ཟླ་བ་གྲགས་པ།）著。
English
Please pay attention! Possessing unseizable wisdom and compassion. Like milking milk from a painted cow, you have dispelled the attachment to truth, therefore this commentary is completely finished. That which is churned from the ocean of scriptures is indeed a vessel of nectar. That which is called "Wisdom" is the jewel lamp of the illuminating Commentary on the Clear Words. By whatever merit accumulated from the translation, may Nima Drak (ཉི་མ་གྲགས།) be renowned. May I abandon heavy views and wander in the uncontrived sky! In the center of the incomparable city of Kashmir, At the foot of the temple where jewels are hidden, Before the great Indian Abbot Logician, Mahāsumati, The Tibetan translator Patsawa Nyima Drak translated according to the Kashmir model. Later, in the Lhasa Ramoche Temple, the Kashmiri Abbot Kanakavarma and the Tibetan translator Nyima Drak himself, compared it with the eastern model under the sun (referring to India), made perfect revisions and finalized it. All sources are recorded as they are said. If there are differences between Sanskrit and Tibetan, Please translate according to the literal meaning of the text, Judge and research impartially. The Commentary on the Fundamental Wisdom of the Middle Way, Clear Words, by Chandrakirti (ཟླ་བ་གྲགས་པ།).