Tibetan
ག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་པ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེར་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་བཅུ་ཅར་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁ་ཅིག་གིས་བརྩད་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་དང༌། གཞན་དག་གིས་དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ནས། བརྩད་པའི་ལན་གཞན་གདབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་པ། གལ་ཏེ་བརྟག་པ་དེར་འགྱུར་ན། །ཉེས་པ་ཆེན་པོ་མང་པོར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟག་པ་སྟེ། །འདིར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཆད་པ་དང་རྟག་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་སྤོང་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་དང༌། གྲངས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མང་པོར་འགྱུར་རོ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་གྱི་དཔེས་ཡིན་ན་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཁོ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། རིགས་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ལ་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་ཀྱང་སཱ་ལུའི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་སྐྱེའི། །རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནིམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་སེམས་ལས་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཡས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམས་ལས་ཀྱང་འདྲ་བའི་སེམས་འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམས་ཁོ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིའི་སེམས་ལས་ཀྱང་མིའི་སེམས་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ལྷ་དང་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ག
Chinese
所谓“如何观察”呢，就是用“心”来解释说明。这样一来，善业的十条道路也就在那里被解释说明了，而这些也就会成为成就如前所说的法的因。那个法的果报就是享用色、声、香、味、触五种妙欲。所谓“此”就是指“此世”的意思。所谓“他处”就是指未见之处，也就是“来世”的同义词。这样，暂时回答了一些人的提问，另一些人指责它，为了提出其他的辩论回答，就说：如果那样进行观察，就会产生许多大过失。因此，观察在这里是不合理的。如果通过种子和幼苗等同类事物来避免心识之流中出现断灭和常有的过失，那么，对于对方来说，就会出现很大的过失，即与可见和不可见的事物相违背，并且由于数量众多而变得繁多。 如果问：怎么样呢？如果以种子之流为例，那么只能从稻种中产生稻芽等之流，不会产生不同类的东西，而且也只能从稻芽等之流中产生稻米。就像因为种类不同而不会产生楝树的果实一样。在这里，由于道理相同，只能从善心中产生善心之流，而不会产生种类不同的不善心和无记心之流。同样，从不善心和无记心中也只能产生不善心和无记心之流，因为种类不同，所以不会产生其他的。从欲界、色界和无色界中所行，以及无漏的心中，也只能产生相同的欲界、色界和无色界中所行，以及无漏的心，而不会产生种类不同的心。从人的心中也只能产生人的心，而不会产生其他的天、地狱、饿鬼和旁生等的心。因此，
English
What is meant by "how to observe"? It is explained by the term "mind." Thus, the ten paths of virtuous actions are also explained there, and these will become the cause for accomplishing the Dharma as previously stated. The result of that Dharma is to enjoy the five desirable qualities, which are characterized by form, sound, smell, taste, and touch. "This" means "this world." "Elsewhere" means the unseen, which is synonymous with "the next world." Thus, for the time being, the questions of some have been answered, and others, having criticized it, speak in order to give other argumentative answers: If such an examination were to occur, many great faults would arise. Therefore, examination is not reasonable here. If, through the similarity of seeds and sprouts, the faults of cessation and permanence in the stream of consciousness are to be avoided, then, for the other party, there will be great faults, namely, contradictions with what is seen and unseen, and it will become numerous due to the multitude of numbers. If asked, how is it? If it is exemplified by the stream of seeds, then only the stream of rice sprouts, etc., will arise from the rice seed; it will not be of a different kind, and only rice fruit will arise from the stream of rice sprouts, etc. Just as the fruit of the neem tree does not arise because of its different kind. Here too, because the reasoning is the same, only the stream of virtuous mind will arise from the virtuous mind; it will not be the stream of non-virtuous and neutral minds because of its different kind. Similarly, only the stream of non-virtuous and neutral minds will arise from the non-virtuous and neutral minds, because it is of a different kind, it will not be other. From the minds that operate in the desire realm, form realm, and formless realm, and from the undefiled minds, only the same minds that operate in the desire realm, form realm, and formless realm, and the undefiled minds will arise; those of different kinds will not. Only the mind of a human will arise from the mind of a human; it will not be the minds of other gods, hell beings, pretas, and animals, etc. Therefore,
Tibetan
ང་ཞིག་ལྷ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། གང་ཞིག་མི་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་མི་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དང་རིགས་དང་བློ་དང་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང༌། ངན་འགྲོ་ལྟུང་བ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རྟོག་ན་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་དང་མང་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་དེ་འདིར་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་རྒྱལ་དང༌། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པའི། །བརྟག་པ་གང་ཞིག་འདིར་འཐད་པ། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱེད། །བརྟག་པ་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། །སྨྲས་པ། །དཔང་རྒྱ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་ཆུད། །མི་ཟ་ལས་ནི་བུ་ལོན་བཞིན། །དེ་ནི་ཁམས་ལས་རྣམ་པ་བཞི། །དེ་ཡང་ རང་བཞིན་ལུང་མ་བསྟན། །འདིར་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འགགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འགགས་པས་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལས་དེ་གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ལས་དེའི་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བུ་ལོན་གྱི་དཔང་རྒྱ་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དཔང་རྒྱ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་རིག་པར་བྱ་ལ། གང་ལ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་བསྐྱེད་བའི་ལས་དེ་ནི་བུ་ལོན་བཞིན་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བུ་ལོན་གྱི་དཔང་རྒྱ་བཞག་ནས་ནོར་སྤྱད་ཀྱང་ནོར་བདག་གི་ནོར་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བར་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་སྐྱེད་དང་བཅས་པའི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཞིག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་གནས་པས་བྱེད་པ་པོ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་བུ་ལོན་གྱི་དཔང་རྒྱས་གཏོང་བ་པོ་ལ་ནོར་བཀུག་ནས་རོར་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཡང་ནོར་འགུགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཕྱུང་ནས་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་དཔང་རྒྱ་རོར་གྱུར་པ་ལྟར་ཡང་བྱེད་པ་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཡང་མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་ཤིང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྨྲས་པའི་ཆུད་མི་ཟ་བ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ཁམས་ལས་རྣ
Chinese
有人说是天就只会变成天，有人说是人就只会变成人等等。因此，如果天和人做不善业的众生的去处、生处、种姓、智慧、根、力量、形貌和受用等等没有差别，也没有恶趣堕落，那么，这一切也不是所希望的。因为如果像那样认为种子的相续和法是相符的，就会有过失很大和很多，因此，那种观察在这里也是不合理的。诸佛和独觉，以及声闻们所说的，哪种观察在这里是合理的，那就善加宣说。那种观察又是什么呢？说道：抵押如何，耗不尽亦如是，业如负债，那是界中的四种，那也是自性无记。这里做了善业，刚一生起就灭尽了，那灭尽了也会导致没有果，也不是这样的，因为那个业在生起的时候，就在作者的相续中，会产生一种不具有那个业的“耗不尽”之法，就像负债的抵押一样。因此，应该像抵押一样理解耗不尽，而产生耗不尽之法的那个业，应该像负债一样理解。就像立了负债的抵押之后，即使享用了财物，财主的财物也不会耗尽，而是在其他时候与有利息的财物聚合相关联一样，即使业已完成，由于存在着“耗不尽”之法，也会与作者的因果之果显着相关联。又如负债的抵押，对于施与者来说，取回财物而变成僵局，无论存在与否，都不能再取回财物一样，耗不尽也是，取出异熟果后，无论存在与否，就像抵押变成僵局一样，也不能使作者与异熟果相关联。又如其他经中所说，我们所说的耗不尽是什么呢？那是界中的四种
English
Some say that what is a god will only become a god, and what is a human will only become a human, and so on. Therefore, if there is no difference in the destination, birth place, lineage, intelligence, faculties, power, form, and enjoyment, etc., of gods and humans who commit non-virtuous deeds, and there is no evil destiny or fall, then all of this is not what is desired. Because if one thinks that the continuity of seeds and the Dharma are in accordance, there will be great and many faults. Therefore, that kind of examination is not reasonable here either. Which examination spoken by the Buddhas, solitary realizers, and Shravakas is reasonable here? That should be well explained. What is that examination? It is said: Just as a pledge is, so is inexhaustibility; karma is like a debt; that is the four types within the realm; and that is also of an unspecified nature. Here, when a virtuous action is done, it ceases as soon as it arises, but it is not the case that it ceases and leads to no result. Because when that action arises, in the continuum of the doer, a Dharma that does not possess that action, called "inexhaustibility," arises, like a pledge for a debt. Therefore, one should understand inexhaustibility as being like a pledge, and the action that produces the Dharma of inexhaustibility should be understood as being like a debt. Just as after establishing a pledge for a debt, even if one enjoys the wealth, the wealth of the owner will not be exhausted, but at other times it will be associated with the accumulation of wealth with interest, so too, even if an action is completed, because the Dharma of "inexhaustibility" exists, it will be manifestly associated with the result of the cause of that doer. Furthermore, just as a pledge for a debt, for the giver, retrieving the wealth and becoming a stalemate, whether it exists or not, one can no longer retrieve the wealth, so too, inexhaustibility, after extracting the fully ripened result, whether it exists or not, just as the pledge becomes a stalemate, it cannot cause the doer to be associated with the fully ripened result. Furthermore, as it is said in other sutras, what is the inexhaustibility that we speak of? That is the four types within the realm.