Tibetan
ངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་ཅན་མི་ཁྱོད་གལ་ཏེ་སླར་བཀྲོལ་ན་དགའ་བར་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་རབ་འཐབ་བྲལ་པ་ཞིག་གིས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་བདུད་སྡིག་ཅན་ཐོང་ཤིག་ རང་གི་གནས་སུ་དོང་ལ་རག་གོ །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་གང་ཞིག་བཏང་བ་ཁྱོད་སུས་བཅིངས། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་བདག་སུས་བཅིངས་པ་མི་ཤེས་སོ། སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་མ་བཅིངས་པ་ལས་བཅིངས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ། མི་གཙང་པ་ལ་གཅང་བར་འདུ་ཤེས་པ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ། ཚོར་བ་དག་མེད་པ་དང༌། འདུ་ཤེས་དག་མེད་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་དག་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ལ། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་ཅན་གང་ཁྱོད་གྲོལ་བར་འགྱུར་ན་གང་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། སྨྲས་པ། བདག་ནི་གང་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཀྱང༌། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པར་གང་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལུང་འདི་ལས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་འཆིང་བའི་འཁྲི་ཤིང་རྣམ་པར་ཆད་པ་ལ་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྨི་ལམ་དུ་དམིགས་པའི་མེ་འབར་བ་ཆུ་དག་གིས་བསད་པ་བཞིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གསལ་བ་ལས། བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། འཁོར་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པའི་རིམ་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འཇུག་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ་བདག་འཁོར་བར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ན། ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་འཁོར་བ་མེད་ན་ནི། སེམས་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལས་འཕེན་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་འབྲས་བུའི་ འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་ཡོད་ན་ནི་འདིར་བྱས་པའི་ལས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ལས་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བ་མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ལས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞིང༌། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང༌། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་གང༌། །དེ་ཆོས་དེ་ནི་འདི་གཞན་དུ། །འབྲས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་འདི་ལ་གཞག་ཅིང་བསྐྱེད་པས་བདག་ཉིད་དོ། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པའི་གང་ཟག་ལ་བདག་ཅེས་བྱའོ། །བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྡོམ་ཞིང༌། །ཡུལ་དག་ལ་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པས་ན་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པའོ། །སོག་ཅིང་ཉེ་བར་སོགས་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱིན་པར་ནུས་པ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཏེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་བཟློག་པ་དགེ་བའི་སེམས་དེ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ནི་གསུང་རབ་ལས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་དང༌། །འགྲོ་བ་ངན་པར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་དང༌། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་དུ། །ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་བདེ་བར་ཉལ། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་འགྲོ་བ་ངན་པར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་ཞེས་བསྙད་དོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ནི་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་ནི་འགྲོ་བ་ངན་པར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་ ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་བཞེད་དོ། །ཡང་ཅི་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པའི་སེམས་གཅིག་པུ་ཞིག་ཆོས་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་རང་གི་སྒྲ་ཞིག་མི་མངོན་པར་བྱས་ཤིང་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཏེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཡིན་ནོ། འཛའ་བཤེས་ལས་འབྱུང་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་སོ། །ཡང་ན་བྱམས་པ་ནི་གཉེན་བཤེས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱམས་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཟློག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་ཞིག་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་བོན་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཟད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡང་དུས་གང་གི་ཚེ་ས་བོན་འབྲས་བུའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ཡང་ལུང་ལས་རྒྱུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་ནས་སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས། དྲང་སྲོང་མཆོག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །སེམས་པ་དང་ནི་བསམས་པར་ཉེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་དྲང་སྲོང་ངོ༌། །དྲང་ སྲོང་ཡང་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་དྲང་སྲོང་མཆོག་གོ །དོན་དམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དྲང་སྲོང་མཆོག་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དྲང་སྲོང་མཆོག་དེས་མདོ་ལས། སེམས་པའི་ལས་དང་བསམས་པ
Chinese
我不是。另外，罪人你如果再次被释放会高兴吗？回答说：会高兴的。然后，一位名叫极胜离垢的天子对文殊童子说：文殊，释放罪恶的魔鬼吧，回到你自己的地方去吧。然后，文殊童子对罪恶深重的魔鬼这样说：罪人，你被释放了，是谁束缚了你？回答说：文殊，我不知道是谁束缚了我。说：罪人，正如你没有被束缚却认为自己被束缚一样，所有无知的凡夫俗子都认为无常是常，认为痛苦是快乐，认为无我是我，认为不净是净，认为无形是有形，没有感觉，没有意识，没有造作，没有识，却认为有感觉、有意识、有造作、有识。另外，罪人，如果你能解脱，会从哪里解脱？回答说：我不会从任何地方解脱。说：罪人，同样，那些能够解脱的人，除非完全了解非真实的认知，否则不会从任何地方解脱，完全了解它才能被称为解脱。因此，从这段经文中可以看出，仅仅颠倒错乱的非真实认知就能斩断束缚的藤蔓，这就被称为解脱涅槃，就像梦中燃烧的火焰被水熄灭一样。论师月称所著的《明句论》中，《束缚与解脱的考察》是第十六品的注释。这里说道：轮回是存在的，因为它是业与果报相联系的所依。就像这样，如果相续不断地从一生到另一生地传递生与死，因果之物就会进入，那么诸行或者自我就会变成轮回。那时，业与果报才会相联系。如果如上所说的轮回不存在，那么心识就会在产生后立即毁灭，并且业
English
I am not. Furthermore, sinful one, if you are released again, will you be happy? He replied, "I will be happy." Then, a son of the gods named Prabhatabhrata said to Manjushri, who had become a youth: "Manjushri, release the sinful demon, and go back to your own place." Then, Manjushri, who had become a youth, said this to the sinful demon: "Sinful one, who bound you when you were released?" He replied, "Manjushri, I do not know who bound me." He said, "Sinful one, just as you perceive yourself to be bound when you are not bound, so all ignorant common people perceive impermanence as permanence, perceive suffering as happiness, perceive selflessness as self, perceive impurity as purity, perceive formlessness as form, and perceive feeling, consciousness, formation, and consciousness as feeling, consciousness, formation, and consciousness when they are absent." Furthermore, sinful one, if you are liberated, from what will you be liberated? He replied, "I will not be liberated from anything." He said, "Sinful one, likewise, those who will be liberated will not be liberated from anything unless they fully understand the untrue perception, and it is called liberation after fully understanding it." Therefore, from this sutra, it is said that merely cutting off the creeper of bondage by means of the inverted and mistaken untrue perception is called liberation and nirvana, just as a burning fire seen in a dream is extinguished by water. In the Clear Words composed by the master Chandrakirti, the examination of bondage and liberation is the commentary on the sixteenth chapter. Here it is said: Samsara exists, because it is the basis for the connection between karma and its result. In this way, if the aggregates or the self become samsara because the objects of cause and effect enter through the continuous succession of birth and death from one life to another, then karma and its result will be connected. If samsara, as mentioned above, does not exist, then the mind will be destroyed immediately after it arises, and the karma
Chinese
之时，因为没有成熟，所以只有业和果的关系不存在。如果轮回存在，那么在此所造的业，在其他世也会与成熟的果报相关联，因此诸业与果报相关联并不矛盾。因此，因为业和果是相互关联的，所以轮回是存在的。那么这些业是什么呢？它们的果报又是什么呢？想要详细说明它们的分类，所以这样说：自身善于调伏，以及利益他人慈爱心，此法彼法中，是果报的种子。其中，对于自我的我慢执着并增长，所以是自身。依赖于蕴而安立的补特伽罗称为自我。自身完全调伏，对境不自主，阻止贪欲等的影响，所以是自身善于调伏。聚集并接近等，对于善与不善的业，能够产生成熟的果报具有决定作用，所以是心，心和意和识，是它的不同名称。因此，自身善于调伏，阻止杀生等行为，这种善心能够阻止堕入恶趣，所以称为法。法的声音在经藏中有三种
English
At that time, since there is no maturation, only the relationship between karma and its result does not exist. If samsara exists, then the karma done here will be related to the maturing result in other lifetimes, so the relationship between karmas and their results is not contradictory. Therefore, since karma and its result are interdependent, samsara does exist. What are these karmas? And what are their results? Wanting to explain their classifications in detail, it is said: Self well-tamed, and benefiting others, loving-kindness, that dharma, in this and other [lives], are the seeds of results. Among them, the self is established and increased by clinging to and increasing pride in the self. The person who is established in dependence on the aggregates is called the self. Self well-tamed, not autonomous with respect to objects, preventing the influence of desire, etc., therefore, is self well-tamed. Gathering and approaching, etc., the mind is what determines the ability to produce the maturation of virtuous and non-virtuous actions. Mind, intellect, and consciousness are different names for it. Therefore, self well-tamed, preventing the engagement in killing, etc., that virtuous mind prevents falling into bad migrations, so it is called dharma. The sound of dharma is classified into three in the scriptures: the meaning of holding one's own characteristic, the meaning of preventing falling into bad migrations, and the meaning of preventing falling into the cycle of the five realms. Among them, all contaminated and uncontaminated [dharmas] are called dharma because of the meaning of holding one's own characteristic. The ten virtues, etc., are: In this world and the next, the practitioner of dharma sleeps in comfort. There, it is called dharma because of the meaning of preventing falling into bad migrations. When taking refuge in the dharma, nirvana is called dharma because of the meaning of preventing falling into the cycle of the five realms. Here, the sound of dharma is considered to be the meaning of preventing falling into bad migrations. Furthermore, is only the mind that is self well-tamed dharma? It is said: No.
Chinese
是。那么是什么呢？凡是利益他人和慈爱之心，那也是佛法。利益他人慈爱之心，要知道这里不明显地使用了“自己”这个词语并加以显示。其中，因为能帮助他人，所以是利益他人的心，凡是参与四摄事，以及参与从恐惧中救护等等的心，那也是佛法。从亲友中产生，并且不违背众生的心，那就是慈爱之心。或者，慈爱就是亲友本身，凡是对自己有益的心，那就是慈爱之心。凡是显示三种心，那就是所谓的佛法，反过来说，就应该理解为不是佛法。像这样，凡是显示详细区分的心，那就是果实的种子。凡是对于果实的成就来说是独特的因，那就叫做种子，例如稻子的种子是稻子幼苗的因一样。土地等等凡是共同的，那就不是种子，那仅仅是因而已。正如那是怎样，同样，在这里，对于如意的成熟显现成就来说，三种心是种子，而士夫的行为等等仅仅是因而已。还有，什么时候种子会成为果实的成就之因呢？这里说了“在其他地方是果实的”，所谓“这里”是指可见的生，“在其他地方”是指不可见的生，这是个总结性的词语。这些也要从经文中通过推理来理解。像这样，暂时安立了心之自性的一个法，然后世尊说：大仙之业是，心和近思二种。因为通达了究竟的意义，所以是仙人。既是仙人又是殊胜的，所以是大仙。因为在一切方面都通达了究竟的意义，并且也胜过了声闻和独觉，所以是大仙，也就是佛陀薄伽梵。那位大仙在经中说：心之业和思