Tibetan
ཡོད་པ་ཡིན་ལ། མ་བཅིངས་པ་ལ་ནི་ཐར་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཐར་པ་ཉིད་ཡོད་ན་བཅིང་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཐར་པ་འདི་རྟོག་པ་ན། བཅིངས་པའམ་མ་བཅིངས་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་པ་ཞིག་གོ །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ། རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ཏེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་འགྱུར་ན། །བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར། །དེ་ལ་བཅིངས་པ་ལ་ནི་ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བཅིངས་པར་གྱུར་པ་ཕྱིས་ཐབས་ཀྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཉིད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བཅིངས་པ་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བ་དང་ཉེ་བས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རེས་འགའ་ཞིག་ན་ཐར་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དང་ཉེ་བར་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་གནས་སྐབས་གང་རུང་དུ་ཡང་ཐར་འདོད་པ་ན་བཅིངས་པ་ལ་ཐར་པ་མི་སྲིད་པས་ཐར་པ་མེད་པར་ སྟོན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ད་ལྟར་བ་དང་ཉེ་བ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ད་ནི་མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གྲོལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་ཐར་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། ཡང་ཐར་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཆིང་པ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་བཅིངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་པ་ཡང་མི་གྲོལ་ལོ། །ཅི་སྟེ་མ་བཅིངས་པ་ལ་ཐར་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཉིད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བཅིངས་པ་ལ་གྲོལ་བཞིན་པར་རྟོག་པ་ན། བཅིངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། གྲོལ་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ན། དུས་གཅིག་ཏུ་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་དག་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དང་མུན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཅིངས་པ་དང་མ་བཅིངས་པ་དག་ལ་ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཡང་མེད་ལ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །འདིར་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་བཀག་ཅིང༌། བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དག་ཀྱང་བཀག་པས། འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་མ་རིག་པའི་མུན་པ་མཐུག་པོ་ཅན་ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཁྲི་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྲ་བས་ལམ་དམ་པར་བཀག་པ། ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་དུག་གི་ལྗོན་ཤིང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ། མཐའ་ཡས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྒྱ་ཆེར་སྟེར་བས་དཀྲིགས་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རི་ཆེན་པོ་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུས་ཆེས་མཐོ་བ། ཏེ་བོར་བརླིང་བས་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ། སྲེད་པའི་ཆུ་ཀླུང་གི་འོབས་ཆེན་པོ། །ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་རེ་བའི་དོགས་ཤིན་ཏུ་འདྲེད་ཅིང་ཡངས་པ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབབ་པས་བསྐོར་བ་ལས་བརྒལ་བར་འདོད་པ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ཆེན་པོ་བདག་ན་མ་ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བདག་གིར་ནམ་ཞིག་ན་འགྱུར་སྙམ་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང༌། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་དེ། གཟུགས་བརྙན་དང༌། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང༌། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། སྒྱུ་མ་དང༌། མིག་འཕྲུལ་དང་མཚུངས་ཤིང༌། བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་བྲལ་བཞིན་དུ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ང་དང་ངའི་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་བསྐྱོད་ནས། བདག་ནི་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །མྱང་འདས་བདག་གིར་འགྱུར་རོ་ཞེས། །རློམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་གང་དག་འཛིན་དེ་ཡི། །ཉེར་ལེན་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་ཅིང་ལེན་པ་དང་བྲལ་བར་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་བདག་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཐར་པ་འདོད་པ་གང་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་ཉིད་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞི་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་ཁོ་ནས་ཐར་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར
Chinese
存在。未被束缚则无解脱，因此束缚也存在。应如是说：如果解脱本身存在，那么束缚也存在，这并非真实。在此，当思及解脱时，会思及已被束缚或未被束缚之境。若问那会如何？答：无论哪种情况都不合理。如是说：暂且，已被束缚者不会解脱，未被束缚者也不会解脱。如果已被束缚者正在解脱，那么束缚和解脱会同时发生。因为，对于已被束缚者来说，不存在解脱，因为其已被束缚。如果已被束缚者之后通过某种方法获得解脱，因此已被束缚者本身会解脱吗？如果这样，那么不应说“已被束缚者解脱了”，而应说“行者解脱了”。如果因为现在和接近而如此说，那么如果偶尔存在解脱，那么那时会接近于解脱。当任何时候想要解脱时，由于已被束缚者不可能解脱，因此想要显示没有解脱，那时怎么会有现在和接近呢？因此，暂且安住于“已被束缚者不会解脱”。现在，未被束缚者也不会解脱，因为如果其本身就是解脱，那么解脱对其又有什么作用呢？又因为依赖于解脱，所以对于已经获得解脱的阿罗汉来说，仍然存在束缚，因此阿罗汉也会被束缚。因此，未被束缚者也不会解脱。如果认为因为未被束缚者不可能解脱，所以已被束缚者本身会解脱，如果是这样，那么当思及已被束缚者正在解脱时，因为其已被束缚，并且正在解脱，那么束缚和解脱会同时发生。同时存在束缚和解脱是不合理的，因为它们相互矛盾，就像光明和黑暗一样。因此，对于已被束缚和未被束缚者来说，都不存在解脱。因此，没有解脱，因为没有解脱，所以束缚也不存在，这样就成立了。在此，如果像这样你遮止了轮回和涅槃，也遮止了束缚和解脱，那么轮回的荒野啊！
English
It exists. If not bound, there is no liberation, therefore bondage also exists. It should be said: If liberation itself exists, then bondage also exists, which is not true. Here, when contemplating liberation, one contemplates a state of being bound or unbound. If asked, what will happen from that? The answer is: Neither is reasonable. As it is said: For the time being, the bound will not be liberated, nor will the unbound be liberated. If the bound is being liberated, then bondage and liberation will occur simultaneously. Because, for the bound, there is no liberation, because they are bound. If the bound becomes liberated later through some means, will the bound itself be liberated? If so, then it should not be said "the bound is liberated," but rather "the goer is liberated." If it is said so because of the present and proximity, then if there is liberation occasionally, then at that time it will be close to liberation. When one wants liberation at any time, since it is impossible for the bound to be liberated, therefore wanting to show that there is no liberation, how can there be present and proximity at that time? Therefore, for the time being, it remains that "the bound will not be liberated." Now, the unbound will also not be liberated, because if it is liberation itself, then what use is liberation to it? Also, because of relying on liberation, for those Arhats who have attained liberation, there is still bondage, therefore Arhats will also be bound. Therefore, the unbound will also not be liberated. If one thinks that because it is impossible for the unbound to be liberated, therefore the bound itself will be liberated, if that is the case, then when contemplating the bound being liberated, because it is bound and is being liberated, then bondage and liberation will occur simultaneously. It is unreasonable for bondage and liberation to exist simultaneously, because they contradict each other, like light and darkness. Therefore, for the bound and the unbound, there is no liberation. Therefore, there is no liberation, and because there is no liberation, there is also no bondage, thus it is established. Here, if like this you have negated samsara and nirvana, and also negated bondage and liberation, then, oh, the wilderness of samsara!
Chinese
大智者啊，由于无明的黑暗极其浓厚，各种邪见的蔓藤极其坚硬地阻碍了神圣的道路。烦恼的毒树成熟所产生的果实，如生老病死等痛苦，无边无际且极其令人厌恶地大量施予，因此被视为极高的二十峰的坏聚见大山所笼罩。它像堤坝一样坚固，从各个方向包围着。贪欲的河流深渊巨大。渴望世俗安乐的险滩极其滑溜且宽广，不断流淌环绕，想要超越它。那些渴望解脱的人们，如果不对善良的法产生强烈的渴望，并且不执着于自我，就无法获得寂灭。如果有人心想：寂灭何时才能成为我的？那么这种想法只会变得毫无意义。同样，那些对善良的法产生渴望的人们，如果认为亲近善知识，以及布施、持戒、听闻、思维和禅修等次第，这些为了获得寂灭的必要行为也是毫无意义的，那么他们就会感到沮丧。应当这样说：如果一切事物都是无自性的，如同影像、海市蜃楼的水、火轮、梦境、幻术和魔术一样，并且远离了我和我所，却仍然因为追逐颠倒的念头而执着于我和我所，那么这种对坏聚见的执着就会增强。他们会自以为是地说：我将无取而入寂灭，寂灭将成为我的。因此，那些执着于此的人，他们的近取就是巨大的执着。我将不执取且远离执取而入寂灭，寂灭将成为我的。因此，那些渴望解脱却仍然执着的人，他们对我和我所的坏聚见的近取，就是巨大的执着。对于那些如此强烈执着于巨大执着的人来说，是没有寂静的，因为只有彻底舍弃一切执着才能获得解脱。
English
O great wise one, because the darkness of ignorance is extremely thick, the vines of various evil views obstruct the sacred path with extreme rigidity. The fruits produced by the ripening of the poisonous tree of afflictions, such as birth, old age, sickness, and death, are endlessly numerous and extremely unpleasant, bestowing them in great quantities, thus being enveloped by the great mountain of the view of the perishable aggregates, which is extremely high with twenty peaks. It is as solid as a dam, surrounding from all directions. The abyss of the river of craving is vast. The shoals of hope for worldly happiness are extremely slippery and wide, constantly flowing and surrounding, desiring to transcend it. Those who desire liberation, if they do not generate a strong aspiration for virtuous Dharma and do not cling to self, will not attain nirvana. If someone thinks, 'When will nirvana become mine?' then such a thought will only become meaningless. Likewise, those who generate aspiration for virtuous Dharma, if they think that relying on virtuous friends, and the sequence of giving, discipline, hearing, thinking, and meditation, etc., which are necessary actions for attaining nirvana, are also meaningless, then they will be discouraged. It should be said: If all things are without inherent existence, like images, mirage water, fire wheels, dreams, illusions, and magic tricks, and are devoid of self and what belongs to self, yet still, because of pursuing inverted thoughts, they cling to self and what belongs to self, then this clinging to the view of the perishable aggregates will be strengthened. They will presumptuously say: 'I will enter nirvana without taking, and nirvana will become mine.' Therefore, those who cling to this, their grasping is a great clinging. 'I will enter nirvana without taking and free from taking, and nirvana will become mine.' Therefore, those who desire liberation but still cling, their grasping of the view of the perishable aggregates of self and what belongs to self is a great clinging. For those who are so strongly attached to great clinging, there is no peace, because liberation is attained only by completely abandoning all clinging.