Tibetan
་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བ་པོ་དང་བགྲོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསུང་རབ་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ལྟ་བ་པོ་དང་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང༌། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། ཆོས་མངོན་པ་ལས། ལྟ་དང་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌། །མྱོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །དབང་པོ་དྲུག་སྟེ་དེ་དག་གི །སྤྱོད་ཡུལ་བལྟ་བར་བྱ་ལ་སོགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ མིག་ནི་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནི་དེའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ལྟ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །གང་ཞིག་བདག་ལ་མི་ལྟ་བ། །དེ་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བྱ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལའང་མི་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ལྟ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ་མེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མེ་ནི་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སྲེག་པར་བྱེད་ཀྱི། རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ལ་ལྟའི། རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །མེ་ཡི་དཔེས་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་མེའི་དཔེ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ཆོག་པ་དང༌། མཐུ་མེད་པ་དང༌། མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར། སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པ་ཡིས། །དེ་ནི་ལྟར་བཅས་ལན་བཏབ་པོ། །ལྟ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པས་ནི་ལྟར་བཅས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་དཔེ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་ཀྱི་དོན་ལྟ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ལན་བཏབ་པོ་སྟེ་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པ་ཡིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སོང་བ་ལ་མི་འགྲོ་ཞིང༌། མ་སོང་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། བགོམ་པ་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མེས་ཀྱང་བསྲེགས་པ་ལ་མི་སྲེག་ལ། མ་བསྲེགས་པ་ལ་
Chinese
释论。 这里说道： 假设行者、行和行进不存在， 即使如此，也要依赖于经论中完全成立的观点，承认有观看者、被观看之物和观看等。 如经中所说： 在《法蕴论》中说： “看、听、嗅和尝， 做、触和意， 六根，它们的 行境是被观看等。” 因此，观看等事物本质上是存在的。 不是存在的，因为在这里 眼睛通过观看而成为观看者， 并且显明了色是它的对境。 为了说明观看如何不看色，所以说： 观看不是自己的自性， 不看它。 不看自己的， 如何看其他的？ 因此，观看不是观看自己的自性， 因为作用与自身相违。 因此，因为不看自己的自性，所以就像耳朵等一样，也不会看蓝色等。 因此，观看是不存在的。 假设观看不看自己的自性， 即使如此，它也会看其他的，就像火一样。 就像火只烧毁他者的自性，而不是自己的自性一样。 同样，观看也只看其他的，而不是自己的自性，如果这样说。 这也是不合理的，因为什么缘故？ 为了极力证明观看， 火的比喻不能成立。 为了极力证明观看，你所引用的火的比喻是不成立的， 意思是说，这是不允许的、无力的、不合理的。 因为什么缘故？ 通过已去和未去的衡量， 它与观看一同作答复。 与观看一同存在就是一同作答复。 你为了极力证明观看而引用的火的比喻，实际上是与观看一同作答复，也就是驳斥了它。 通过什么驳斥的呢？ 通过“已去和未去的衡量”来说明。 因为，就像已经去过的地方不再去， 未去过的地方也不会去，衡量的地方也不会去一样。 火也不会烧已经烧过的地方，也不会烧未烧过的地方。
English
Commentary. Here it says: Even if the goer, the going, and the going do not exist, even so, one must rely on what is thoroughly established in the scriptures and acknowledge that there are viewers, things to be viewed, and viewing, etc. As it is also said: In the Dharma Abhidhamma, it says: "Seeing, hearing, smelling, and tasting, Doing, touching, and mind, Are the six faculties, and their Objects are things to be viewed, etc." Therefore, viewing and so forth are inherently existent. It is not existent, because here The eye is the viewer because of seeing, And it is shown that form is its object. To show how viewing does not see form, it is said: That viewing is not its own nature, It does not see itself. What does not see itself, How does it see others? Therefore, viewing is not seeing its own nature, Because the action contradicts itself. Therefore, because it does not see its own nature, it will not see blue, etc., just like the ear, etc. Therefore, viewing is non-existent. Even if viewing does not see its own nature, even so, it sees others, like fire. Just as fire only burns the nature of others, but not its own nature. Similarly, viewing only sees others, but not its own nature, if you say so. This is also unreasonable, because of what reason? For the sake of thoroughly proving viewing, The example of fire is not capable. For the sake of thoroughly proving viewing, the example of fire that you have cited is not capable, meaning that it is not permissible, powerless, and unreasonable. Because of what reason? By measuring what has gone and what has not gone, It is answered together with viewing. Being together with viewing is answering together. The example of fire that you cited for the sake of thoroughly proving viewing is actually answering together with viewing, that is, refuting it. By what is it refuted? By saying, "By measuring what has gone and what has not gone." Because, just as one does not go to where one has already gone, nor to where one has not gone, nor to where one is measuring. Similarly, fire does not burn what has already been burned, nor what has not been burned.
Tibetan
ཡང་མི་སྲེག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཚུངས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་ལ་མི་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རེ་ཞིག་བལྟས་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། མ་བལྟས་པ་ལའང་ལྟ་བ་མིན། །བལྟས་དང་མ་བལྟས་མ་གཏོགས་པར། །ལྟ་བཞིན་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར། རེ་ཞིག་འགྲོ་པོ་མི་འགྲོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རེ་ཞིག་སྲེག་པོ་མི་སྲེག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང༌། རེ་ཞིག་ལྟ་པོ་མི་ལྟ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མེའི་དཔེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་དག་དང་སུན་དབྱུང་བ་མཚུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་མེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། གང་ཚེ་ཅུང་ཟད་མི་ལྟ་བ། །ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱར། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་དི་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ལྟ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མི་ལྟ་བ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བས་ན། ལྟ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྡེབ་པའི་ངོར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། ལྟ་བྱེད་ལྟ་བས་ཡིན་ཞེས་བྱར། །ཞེས་བྱ་བར་འདོན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆད་པའི་དུས་སུ། །ལྟ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱར། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གདོན་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདིར་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་མི་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་གམ། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་འབྲེལ་བར་རྟོག་གྲང༌། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ། ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྟ་བ་མིན་པ་མི་ལྟ་ཉིད། །རེ་ཞིག་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡང་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བར་མི་འཐད་དེ། ལྟ་བའི་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། ལྟ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར། ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྟ་བ་ཡིན་པ་མིན་ལྟ
Chinese
又，应以“不焚烧”等词语来表达相似之处。又，正如已去、未去和行走与不行走一样，暂时观看却不看，对于未看也并非观看。除了已看和未看之外，不会成为正在观看的知者。应表达“如是”等词语。正如“暂时行者不行走”等词语所说的那样，应表达“暂时焚烧者不焚烧”等词语，以及“暂时观看者不观看”等词语，因为与火的例子一同，已去、未去和行走等与反驳相似，因此说“如火一般，观看是成立的”是不合理的。因此，说“观看如同自己的自性一样，也不是观看其他事物”是不成立的。当它是观看的时候，何时稍微不看，就不是观看者。如果说“以观看而观看”，那怎么会合理呢？当它那样稍微也不看，因此不是观看者的时候，因为不看而成为观看者是不合理的，因此说“以观看而观看”是不合理的，如同柱子等一样。如果又在诗句组合的意义上，在“不是观看者”的结尾处，引用“观看者是以观看而有”这句话，即使那样，在解释的时候，也应引用“以观看而观看，那怎么会合理呢？”。另外，这里说“因为观看，所以观看，所以是观看者”，是指与观看的行为和不看的自性相关联，还是与不是观看的自性相关联呢？解释说，无论哪种情况都不行。“观看不是观看本身，不是观看的不是不看本身。”暂时具有观看的自性，具有观看的行为，与“又因为观看”这句话不相符，因为会变成两个观看的行为，并且会变成两个观看者。不具有观看的自性也不看，因为远离观看的行为，如同手指的指尖一样，这是所要表达的意思。当它是那样的时候，“观看不是观看本身，是观看的不是不看
English
Also, similarity should be expressed with words such as "not burning." Also, just as going, not going, and walking are not walking, temporarily looking but not seeing, and not seeing is also not seeing. Apart from seeing and not seeing, one will not become a knower who is seeing. Words such as "thus" should be expressed. Just as it is said, "A temporary goer does not go," words such as "A temporary burner does not burn" should be expressed, and words such as "A temporary seer does not see" should be expressed. Because, together with the example of fire, going, not going, and walking are similar to refutations, therefore it is unreasonable to say, "Like fire, seeing is established." Therefore, it is not established to say, "Seeing, like its own nature, is also not seeing other things." When it is seeing, at the time when it slightly does not see, it is not a seer. If it is said, "Seeing sees," how can that be reasonable? When it does not see even slightly like that, therefore it is not a seer, it is unreasonable for not seeing to become a seer. Therefore, it is unreasonable to say, "Seeing sees," like a pillar and so on. If, again, in the sense of composing verses, at the end of "is not a seer," one quotes the phrase, "The seer is by seeing," even so, when explaining, one should quote, "Seeing sees, how can that be reasonable?" Furthermore, here, saying "Because of seeing, therefore seeing, therefore is a seer," does it relate to the action of seeing and the nature of not seeing, or does it relate to a nature that is not seeing? It is explained that neither case is acceptable. "Seeing is not seeing itself; what is not seeing is not not-seeing." Temporarily possessing the nature of seeing, possessing the action of seeing, is not compatible with the phrase "and again because of seeing," because it would become two actions of seeing, and it would become two seers. Not possessing the nature of seeing also does not see, because it is separated from the action of seeing, like the tip of a finger. This is the intended meaning. When it is like that, "Seeing is not seeing itself; what is seeing is not not-seeing.