Tibetan
མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དག་ནི་དངོས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་ལ། བྱ་བ་དེས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྐྱེན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། འབྲས་ཆེན་གྱི་འཚོད་པའི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །བཤད་པ། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མེད། །གལ་ཏེ་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དག་གིས་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ཞིག་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་བྱ་བ་འདི་འདོད་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ལ་འདོད་དམ། མ་སྐྱེས་པ་ལ་འམ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ལ་མི་རིགས་ཏེ། བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལ་བྱ་བས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྐྱེ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་རིགས་པའི་ངོ་བོ་འང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་ཕྱེད་སྐྱེད་ཕྱིར། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མིན། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བཞིན་པ། །ཉིད་ནི་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བ་ལང་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། འོ་ན་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད། །གང་གི་ཚེ་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྣམ་བུ་སྣལ་མའི་རང་བཞིན་དུ་མི་རིགས་པས། འཇག་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དངོས་པོའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་མེད་ན། འོ་ན་ནི་རྐྱེན་དག་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། གང་གི་ཚེ་བྱ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ། རྐྱེན་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྒྱུ་མེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཇི་སྟེ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། བྱ་བ་ལྡན་ཡོད་འོན་ཏེ་ན། །མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །འོན་ཏེ་ནའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་མེད་པར་བཤད་ན། རྐྱེན་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་ལ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཚོད་པའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེས་ན་བྱ་བ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྐྱེ་བའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྐྱེན་བྱ་བ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་དགོས། གང་གི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་ཞིང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ། འདི་དག་ལ་བརྟེན་སྐྱེ་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་འདི་དག་རྐྱེན་ཅེས་གྲག །ཇི་སྲིད་མི་སྐྱེ་དེ་སྲིད་དུ། །འདི་དག་རྐྱེན་མིན་ཇི་ལྟར་མིན། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་ན་འདི་དག་དེའི་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི། ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ། མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །བྱེ་མ་དག་ལས་ཏིལ་མར་བཞིན་དུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྔར་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་རྐྱེན་གཞན་ཅི་ཞིག་ཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། འདི་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གང་ཞིག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་འདིའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྟོག་པ། རྐྱེན་གཞན་དེའི་རྐྱེན་ཉིད་དེ་ཡང་རྐྱེན་ཡོད་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཡང་དཔྱད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་དུ་རྟོག་པ་ན། འདི་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་གྲང་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང༌། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། མེད་པ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་ནི་རྐྱེན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་བསྙད་འདོད་ན། ནུས་པ་མེད་པར་འདི་ཡི་འབྱུང་འགྱུར་ནི། །ཡོད་མིན་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་ན་སྟེ་བདོག་པ་སྐྱེ་བ་ཐོབ་ཟིན་པ་ལ་ཡང་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་བརྟག་པས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རྐྱེན་འདུས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མེད་པས་རྐྱེན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྙད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སོ་སོ་བ་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྐྱེན་རྣམས་མི་སྲིད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་རྐྱེན་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུའོ་ཞེས་རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལ་མི་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང༌། །མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་འགྲུབ་པ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགྲུབ་ན་ནི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་དེ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ན། འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ལ་ངོ་བོ་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་
Chinese
眼和色等缘，实际上并不直接产生识，而是为了成就识产生的行为，所以称为缘。那个行为也产生识，因此，识产生的行为与缘相合，才是产生识的原因，而不仅仅是缘。例如，就像大米的烹煮行为一样，我是这样想的。解释说：行为不与缘相合。如果存在某种行为，那么，眼等缘通过与缘相合而产生识，这种情况是不存在的。为什么呢？如果想要这个行为，那么是想要识已经产生了呢？还是未产生呢？或者正在产生呢？对于已经产生的识来说，这是不合理的。因为行为是成就事物的，如果事物已经成就，那么还需要行为做什么呢？已经产生的事物再次产生是不合理的。这在《入中论》等论典中已经阐述过了。对于未产生的识来说，也是不合理的。因为这种产生没有作者，也不是理性的本质。因为会产生这样的结果。对于正在产生的事物来说，行为也是不可能存在的。因为除了已经产生和未产生之外，没有正在产生的情况。正如所说：正在产生是半生不熟的，正在产生不是产生。或者一切都在产生，自身就会变成存在。这样说的。因为什么呢？因为这样在三时中产生行为是不可能的，所以它也是不存在的。因此，行为不与缘相合。这样说的。就像不能说寡妇的儿子有牛一样。这在《入中论》等论典中已经阐述过了。如果那样的话，那么就会变成不与缘相合了吗？这样说也是不合理的，就像所说：不与缘相合的行为是不存在的。当行为不与缘相合的时候，怎么会存在不与缘相合的无因呢？就像氆氇是羊毛的自性一样。ུ་宗派不承认草席的自性。因此，行为不是事物产生的因素。这里说道：如果那样没有行为，那么因缘就会成为事物产生的因素。应当解释说：没有行为就没有因缘。当没有行为的时候，与行为分离、不具备行为、没有原因的因缘，如何产生事物呢？如果说只有具备行为的因缘才能产生事物， 解释说：具备行为存在，然而并非如此，应结合语境理解。“然而”一词是必须把握的。如果说没有行为，因缘如何能具备行为呢？就像对意识产生的行为进行描述一样，对于推测的行为等事物也应理解为可以这样描述。因此，事物并非由行为产生，所以关于产生的描述就变得毫无意义。这里说道：因缘具备行为等等的分析，对我们有什么用呢？因为依赖于眼等因缘，意识等事物才会产生。因此，眼等是因缘，意识等也是从它们产生的。驳斥说：这也是不合理的。 依赖于此等而产生，因此称此等为因缘。只要不产生，此等怎能不是非因缘？如果说依赖于眼等因缘，意识才会产生，所以说此等是意识的因缘。那么，只要意识这个结果没有产生，眼等这些怎么就不是非因缘呢？意思是说，它们本来就是非因缘。就像从沙子里榨不出麻油一样，非因缘也不会产生任何东西。如果有人认为，原本不是因缘的东西，依赖于其他的因缘，就会变成因缘，这也是不行的。因为，如果认为这个非因缘是因缘，那么那个其他的因缘本身也必须是因缘才行。
English
The conditions such as eye and form do not directly produce consciousness, but are called conditions because they accomplish the action of producing consciousness. That action also produces consciousness. Therefore, the action of producing consciousness, combined with conditions, is what produces consciousness, not just the conditions themselves. For example, it is like the action of cooking rice, I think. Explanation: Action does not combine with conditions. If there is some action, then the conditions such as eye, through combining with conditions, produce consciousness, this is not the case. Why? If you want this action, do you want consciousness that has already arisen? Or not yet arisen? Or is arising? For consciousness that has already arisen, this is unreasonable. Because action accomplishes things, if things have already been accomplished, then what is the need for action? It is unreasonable for something that has already arisen to arise again. This has been explained in texts such as the "Entering the Middle Way." For consciousness that has not yet arisen, it is also unreasonable. Because this arising has no agent and is not the essence of reason. Because such a result would arise. For something that is arising, action is also impossible. Because there is no such thing as arising apart from what has already arisen and what has not yet arisen. As it is said: Arising is half-baked, arising is not arising. Or everything is arising, and itself would become existent. Thus it is said. Because of what? Because in this way, it is impossible for action to arise in the three times, so it is also non-existent. Therefore, action does not combine with conditions. Thus it is said. Just as one cannot say that a widow's son has a cow. This has been explained in texts such as the "Entering the Middle Way." If that is the case, then will it become not combined with conditions? Saying this is also unreasonable, as it is said: Action not combined with conditions does not exist. When action is not combined with conditions, how can there be a causeless thing that is not combined with conditions? Just as pūlu is the nature of wool.
English
The Ūmā school does not accept the nature of a reed mat. Therefore, action is not the cause of the arising of things. Here it is said: If that is the case, if there is no action, then the conditions will become the cause of the arising of things. It should be explained: Without action, there is no condition. When there is no action, how can conditions that are devoid of action, that do not possess action, and that are without cause, cause things to arise? If it is said that only those with action cause things to arise, It is explained: Action exists, but it is not so, it should be understood in context. The word "but" is to be grasped. If it is said that there is no action, how can the conditions themselves possess action? Just as the action of the arising of consciousness is described, so too should it be understood that things such as the action of inference can also be described in this way. Therefore, since things do not arise from action, the description of arising becomes meaningless. Here it is said: What need do we have for this analysis of conditions possessing action, etc.? Because, relying on conditions such as the eye, things such as consciousness arise. Therefore, the eye, etc., are conditions, and consciousness, etc., also arise from them. It is refuted: This is also unreasonable. Because they arise in dependence on these, therefore these are called conditions. As long as they do not arise, how are these not non-conditions? If it is said that consciousness arises in dependence on conditions such as the eye, therefore these are said to be the conditions of consciousness. Then, as long as the result called consciousness does not arise, how are these, the eye, etc., not non-conditions? The meaning is that they are inherently non-conditions. Just as sesame oil cannot be extracted from sand, so too will nothing arise from non-conditions. If someone thinks that something that was originally not a condition, relying on other conditions, will become a condition, this is also not permissible. Because, if one thinks that this non-condition is a condition, then that other condition itself must also be a condition.
Chinese
彼亦为如是之观察。是故，彼不应理。又，若思眼等为识之缘，此是思彼为有或无耶？说一切皆不应理。于无或有之义，缘非是应理，何以故？释曰：若无，成为何之缘？若有，缘作何事？谓无也。 于非有之义，如何成为缘？若谓成为生而显示，非如是也。若欲说成为生，则以无能而此之生起，有非有等说罪过故。若有，谓已得生之有，亦以缘而遍计，则无果也。如是，缘之集合，以无能生果故，说非是缘，于彼之后，当显示一一亦非是缘。此处说：若如是，缘虽不成立，然尔时从近显现自性，则缘之成立是有也。于彼，成办者，谓因，如是说因缘之自性，于非有之石女儿，则不言近显现自性也。若彼之自性成为有，成为因缘耶？非有也。何以故？何时期法是有，无及有无不成立，如何名为成办之因？如是则不应理。于彼，成办者，谓生也。若当成办之法成立，则生之因生彼耶？亦非成立，以于有、无及二者，体性皆不成立故。于彼，有非成立，以有故。无亦非有，以非有故。有及无亦非有，以互相违一义无故，及于二边，成为说之过失故。以何之故，如是无果之生，是故，因缘亦非有。是故，相