Tibetan
ཡོད། དེ་སྐད་དུ་ཡང་འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་ལས། དེ་སེམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས། སེམས་གང་ལས་བྱུང་ཞེས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཀུན་དུ་ཚོལ་ཞིང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དམིགས་པ་ཡོད་པ་ལས་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་གཞན་ལ་སེམས་དེ་ཡང་གཞན་ནམ། འོན་ཏེ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་དམིགས་པ་ཡང་གཞན་ལ་སེམས་ཀྱང་གཞན་ན་ནི་སེམས་དེ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་ན་ནི། སེམས་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་སེམས་དེ་མཐོང་བར་མི་རུང་ངོ༌། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་བཅད་ པར་མི་ནུས་པ་དང༌། སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ལ་རེག་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ནས། དེ་འདི་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ། གང་སེམས་མི་གནས་པ། ཆད་པ་མ་ཡིན་པ། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་མི་གནས་པ། རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན། རྐྱེན་དང་མི་འགལ་བ་དེ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ། གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ། དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སེམས་ཀྱི་འཁྲི་ཤིང༌། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད། སེམས་ཀྱི་མི་གནས་པ་དང༌། སེམས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང༌། སེམས་སྣང་བ་མེད་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་དག་དབེན་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རང་རིག་པ་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་གང་ཞིག་གང་གིས་མཚོན་པར་བྱེད། གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་མཚན་གཞི་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རམ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་གྲང༌། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་མཚན་གཞི་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མཚན་གཞི་ཡང་མཚན་གཞི་མ་ཡིན་པ་ལྟར་མཚན་གཞིར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མཚན་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་མཚན་གཞིའི་མཚན་གཞི་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །མཚན་གཞི་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མཚན་གཞིའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་ལས་གཞན་ན། །མཚན་གཞི་དེ་མཚན་མེད་པར་འགྱུར། །ཐ་དད་མེད་ན་དེ་དག་ནི། །མེད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བསྟན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པར་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཐབས་གཞན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། གང་དག་དངོས་པོ་གཅིག་པ་དང༌། །དངོས་པོ་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ནི། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཅེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན། གང་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེར་ནི་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་མཚན་གཞིའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པས་གཉི་ག་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བྱེད་པ་པོ་གང་ཞིག་ཡིན། བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅོད་པའི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེར་སེམས་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་ཙམ་ལྟ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལྟ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང༌། །ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་ཕལ་པ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས། གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བྱ་བ་ཅིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ལས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། འདིར་ནི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བྱ་བ་གཅིག་མེད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་
Chinese
有。如是，在《圣宝髻请问经》中也说：由于未能如实照见心，故应恒时寻觅心之流，即心从何处生起，并如是思忖：心是否从对境而生？又如是思忖：是对境为他，还是心为他？抑或对境即是心？若暂且认为对境为他，心亦为他，则心将成为二者。然若对境即是心，则心如何能见心？心不可能见心。譬如，剑刃不能自截剑刃，指尖不能自触指尖，同样，心不能自见其心。如是思忖后，如是如理作意：心无所住，非断灭，非常恒，不恒久，非无因，亦非不违背缘起，非从他生，亦非从自生，既非彼亦非非彼的心之流、心之蔓、心之法性、心之不住、心之无行、心之无相，以及心的自性，如是不扰乱如实之性而了知。如是见之。如实性如何，亦如是了知诸心为空性。如是见者，种姓之子，是菩萨于心随观心的念住之行圆满清净。如是说。是故，如是则无自证，无自证故，何者以何而表示？又，该体性与所依是否相异？对此，若暂且认为相异，则彼时，由于与所依相异，如非体性般，体性亦将成为非体性。由于与体性相异，如非所依般，所依亦将不成所依。如是，由于体性与所依相异，所依对体性
English
It is so. As it is also said in the *Sūtra Requested by Noble Ratnakūṭa*: Since the mind is not seen as it truly is, one should constantly seek the stream of mind, wondering from where the mind arises, and thinking thus: Does the mind arise from an object? And again thinking thus: Is the object other, or is the mind other? Or is the object itself the mind? If one temporarily thinks that the object is other and the mind is other, then the mind will become two. But if the object is the mind itself, then how can the mind see the mind? The mind cannot see the mind. Just as the edge of a sword cannot cut itself, and the tip of a finger cannot touch itself, similarly, the mind cannot see itself. Having thought thus, one should properly apply oneself in this way: That which is the non-abiding mind, which is not annihilation, not permanent, not lasting, not without cause, not contradictory to conditions, not from other, not from self, neither that nor not that—the stream of mind, the creeper of mind, the nature of mind, the non-abiding of mind, the non-moving of mind, the non-appearing of mind, and the self-nature of mind—one knows it in such a way that one does not disturb suchness. Thus one sees it. Just as suchness is, so one knows all those minds to be emptiness. Seeing in this way, son of good family, is the complete purification of the conduct of a bodhisattva's mindfulness of following the mind with the mind. So it is said. Therefore, in this way there is no self-awareness, and because there is no self-awareness, what is indicated by what? Furthermore, is that characteristic different from the basis of the characteristic, or is it not different? If, for the moment, it is considered different, then at that time, since it is different from the basis of the characteristic, like something that is not a characteristic, the characteristic will also become not a characteristic. Since it is different from the characteristic, like something that is not a basis, the basis will also not become a basis. Likewise, since the characteristic is different from the basis of the characteristic, the basis of the characteristic to the characteristic
Chinese
也将会变得没有依赖，因此它不是所立宗，因为对于自性没有依赖，就像虚空中的花朵一样。如果自性和自性的基础是无二无别的，那么，因为与自性无二无别，就像自性的自身体性一样，所立宗的所立宗性将会丧失。因为与所立宗无二无别，自性也不会变成自性的自性，就像所立宗的自身体性一样。如是所说： 如果自性异于所立宗， 那么所立宗将变得无自性。 如果无有差别，那么这些 不存在，您已清楚地显示。 如是宣说。除了同一和相异之外，也没有其他成立所立宗和自性的方法，如是所说：如果任何事物既不是同一事物，也不是相异事物，没有成立的可能性，那么这两者如何成立？将会如此解释。如果说是以不可言说的方式成立，那也不是这样，如果彼此之间的区分无法完全了解，就会变成所谓的不可言说，在无法完全了解区分的地方，就无法区分“这是自性，这是所立宗”，因此两者都不存在，因此，以不可言说的方式也无法成立。此外，如果存在认知，那么完全断除对境的作者是谁？没有作者，能作等也不存在，就像断除的行动一样。如果认为心是作者，那也是不合理的，因为仅仅观察事物是心的作用，而观察事物的差别是心所的作用，因此，已经承诺：彼中见义为识，彼之差别为心所。能作等是通过成就何种一般的行为，来作为主要行为的支分而变成能作等的呢？这里，对于知识和识这二者来说，没有主要的行为。那么是什么呢？识
English
it will also become without dependence. Therefore, it is not the subject of establishment, because it does not depend on its own nature, like a flower in the sky. If the nature and the basis of the nature are indeed non-different, then, because it is non-different from the nature, just like the self-nature of the nature, the very nature of the subject of establishment will be lost. Because it is non-different from the subject of establishment, the nature will also not become the self-nature of the nature, just like the self-nature of the subject of establishment. As it is said: If the nature is other than the subject of establishment, then the subject of establishment will become without nature. If there is no difference, then these you have clearly shown to be non-existent. Thus it is said. There is also no other way to establish the subject of establishment and the nature other than identity and difference. As it is said: If there is no possibility of establishing anything as either the same thing or a different thing, then how are these two established? It will be explained thus. If it is said that it is established in an inexpressible way, that is not the case, because if the distinction between each other is not fully understood, it will become what is called inexpressible. Where the distinction is not fully understood, there is no distinction between "this is the nature, this is the subject of establishment," so neither exists. Therefore, it is not established in an inexpressible way either. Furthermore, if there is cognition, who is the agent who completely cuts off the object? Without an agent, the act of doing and so on also do not exist, like the act of cutting off. If one thinks that the mind is the agent there, that is also not reasonable, because merely seeing the object is the function of the mind, while seeing the difference of the object is the function of the mental factors. Therefore, it has been promised: Seeing the meaning in that is consciousness, the difference of that is mental factors. How do the act of doing and so on become the act of doing and so on by achieving what kind of general action as a branch of achieving a main action? Here, for both knowledge and consciousness, there is no single main action. So what is it? Consciousness