Tibetan
ཇམ་དཔལ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་ལམ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གང་གིས་དེ་ལྟར་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་མཐོང་བ་དེས་ནི་ཆོས་འདི་དག་ནི་དགེ་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་མངོན་དུ་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་མི་རྟོག་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་གང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དེས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཆོས་དེ་དག་ལ་རྟོག་པ་ན་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡང་བར་འགྱུར་རོ། །རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཆོས་འགའ་ཡང་མི་ལེན་མི་འདོར་དེ་ལྟར་མི་ལེན་མི་འདོར་བ་དེ་ནི། ཁམས་གསུམ་ལ་སེམས་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང༌། བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ༌། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་གང་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། དགེ་འདུན་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་བས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སོམ་ཉི་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །སོམ་ཉི་མེད་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྦྱར་བའི་ཚིགས་གསལ་བ་ལས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གང་ཞིག་སྤང་དང་འགོག་པ་ལས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། །འདི་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་གང་ཟག་ཆངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཞིང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཆོས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ལས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་འདི་ལ་བདག་ལ་ཆགས་པ་བསྟེན་པས་ན་ཕུང་པོ་སྟེ། བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཕུང་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །ལྷག་མ་ལུས་པས་ན་ལྷག་མའོ། །ཕུང་པོ་ཉིད་ལྷག་མ་ཡིན་པས་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མའོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པས་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོམ་རྐུན་གྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་བསད་དེ་གྲང་ཙམ་འདུག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོམ་རྐུན་དང་བྲལ་བ་ཕུང་པོ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆོམ་རྐུན་གྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་བསད་དེ་གྲོང་ཙམ་པོ་ཡང་ཞིག་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ལ་ཕུང་པོ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འདི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གང་ན་ལུས་ཞིག་འདུ་ཤེས་འགགས། །ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་གྱུར་ཞིང༌། །འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང༌། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། མ་ཞུམ་བ་ཡི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །ཚོར་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་འགགས་པ་ལས་འཐོབ་བོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་འགགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། གང་ གི་ཚེ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགག་པ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཚེ། གང་དག་འགགས་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཉོན་མོངས་པའང་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པར་གལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་ན་ཡང༌། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་པ་ལས། །མྱ་ངན་འདས་པར་འགྱུར་བར་འདོད། །གང་ལས་དེ་དག་ལོག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ལྡོག་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ལས་དེ་དག་ལ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་བ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནམ་ཕུང་པོ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ཀླན་ཀ་འདིར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་སམ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་འདོད་ན། མཚན་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་འདོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པ། སྤངས་པ་མེད་པ་འཐོབ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད། །གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྤངས་པ་མེད་ཅིང༌། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ལྟར་འཐོབ་པ་མེད་པ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཆད་པ་ཡང་མེད་ལ། གང་ཡང་མི་སྟོང་པ་ལྟར་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ། རང་བཞིན་གྱི་འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་སྤངས་པས་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ། ཉོན་མོངས་པར་རྟོག་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅིང༌། ཕུང་པོ་གང་དག་ འགགས་པས་དེ་འཐོབ་བར་འགྱུར་བ་ཕུང་པོར་རྟོག་པ་ཡང་ག་ལ་ཡོད། ཇི་སྲིད་དུ་རྟོག་པ་འདི་དག་འབྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཉིད་ལས་དེ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་ཅིང་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་འགགས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཟད་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བརྗོད་པ། འཛིན་པ་འདི་ནི་དོར་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྔ་རོལ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པས་རྟོག་པ་འདི་དོར་བར་བྱའོ། །མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །
Chinese
文殊，谁若视一切法为不生，彼即是完全了知痛苦。谁若视一切法为无有生起，彼即是断除集起。谁若视一切法为恒常寂灭，彼即是现证灭谛。谁若视一切法为极不生，彼即是修习道谛。文殊，谁若如是 见四圣谛，则知此等法是善，此等法是不善，此等法是应断，此等法是应证。应完全了知痛苦，应断除集起，应现证灭谛，应修习道谛，如是不作分别，亦不作种种分别，因为彼未见任何应作观察之法。凡夫俗子于彼等法作分别时，则生贪著，生嗔恨，生愚痴。彼不取不舍任何法，如是不取不舍者，则心不贪著三界。视一切三界为不生，如幻，如梦，如谷响。视一切法为如是自性者，则于一切有情众生远离贪著与嗔恨。何以故？因为彼未见任何应生贪著与嗔恨之法。彼以心等同虚空，故亦不真正随见佛，亦不真正随见法，亦不真正随见僧，视一切法为空性，故不于任何法生起犹豫。无有犹豫故，则无有执取。无有执取故，则无有执取而完全寂灭，如是广说。论师月称所著之明句论中，名为“圣谛品”之第二十四品释竟。此处说：若此等一切皆空性，则无有生起亦无有坏灭，从何断与灭，而欲证得寂灭？于此世尊
English
Manjushri, whoever sees all dharmas as unborn, that one has completely understood suffering. Whoever sees all dharmas as without arising, that one has abandoned the origin. Whoever sees all dharmas as eternally pacified, that one has realized cessation. Whoever sees all dharmas as utterly unborn, that one has cultivated the path. Manjushri, whoever thus sees the four noble truths, knows that these dharmas are virtuous, these dharmas are non-virtuous, these dharmas are to be abandoned, these dharmas are to be realized. Suffering should be completely understood, the origin should be abandoned, cessation should be realized, the path should be cultivated, thus one does not discriminate, nor does one make various discriminations, because one has not seen any dharma that should be observed. When ordinary people discriminate about those dharmas, they become attached, become hateful, become deluded. That one neither takes nor abandons any dharma, and thus not taking nor abandoning, the mind does not become attached to the three realms. One sees all three realms as unborn, like an illusion, like a dream, like an echo. Seeing all dharmas as having such a nature, one becomes free from attachment and anger towards all sentient beings. Why is that? Because one has not seen any dharma to which one should be attached or angry. Because one's mind is equal to the sky, one does not truly see the Buddha, nor does one truly see the Dharma, nor does one truly see the Sangha, and seeing all dharmas as empty, one does not generate doubt about any dharma. Because there is no doubt, there is no grasping. Because there is no grasping, one is completely pacified without grasping, thus it is extensively taught. The commentary on the twenty-fourth chapter called "Examination of the Noble Truths" from the Clear Words composed by the teacher Chandrakirti is complete. Here it is said: If all these are empty, then there is no arising and no destruction, from what abandonment and cessation does one desire to attain pacification? Here, the Bhagavan
Chinese
对于那些奉行梵行，进入如来教法，具备与法相应的法之精进的人们，涅槃被宣说了两种，即有余依涅槃和无余依涅槃。其中，由于完全舍弃了无明和贪欲等一切烦恼，所以被认为是证得了有余依涅槃。在此，由于执着于我，所以是蕴，以作为执着为我的近取之因的五蕴，用蕴这个词来表达。由于剩余而未尽，所以是余。由于蕴本身是余，所以是有余蕴。由于与有余蕴一同存在，所以是有余依。那是什么呢？是涅槃。这就像杀光了所有的盗贼，只剩下空荡荡的地方一样，与法相应的是，断绝了坏聚见等烦恼盗贼，只剩下单纯的蕴，这就是有余依涅槃。就像杀光了所有的盗贼，连空荡荡的地方也毁灭了一样，涅槃中连单纯的蕴也不存在，那就是无余依涅槃，这是因为远离了蕴的余留。就此而言：何处身坏识灭尽，诸受皆离亦复然，诸行寂静无有余，识亦灭尽无踪迹。同样地，不衰之身受诸受，彼时其心乃解脱，如灯火灭归寂静。如是说。因此，无余依涅槃是从蕴灭尽中获得的。这两种涅槃如何才能实现呢？如果烦恼和蕴都灭尽了，那么当这一切都空无一物，既没有丝毫的生起，也没有丝毫的灭尽的时候，谁会从灭尽中获得涅槃呢？烦恼和蕴也应该存在。因此，他们坚持说事物的自性是存在的。应该说，即使这样承认自性，如果这一切都不空
English
For those who practice celibacy, enter the teachings of the Thus-Gone One, and possess diligence in accordance with the Dharma, two types of Nirvana are taught: Nirvana with remainder and Nirvana without remainder. Among these, it is believed that Nirvana with remainder is attained by completely abandoning ignorance and desire, as well as all other afflictions. Here, because of attachment to self, it is the aggregates; the five aggregates, which are the proximate cause of grasping at self, are expressed by the term 'aggregates.' Because it remains and is not exhausted, it is 'remainder.' Because the aggregates themselves are the remainder, it is 'aggregates with remainder.' Because it exists together with the aggregates with remainder, it is 'with remainder.' What is that? It is Nirvana. This is like killing all the thieves and only an empty space remains, which is in accordance with the Dharma. Having separated from the afflictive thieves such as the view of the perishable collection, only the aggregates alone remain; this is Nirvana with remainder. Just as killing all the thieves and even the empty space is destroyed, Nirvana in which not even the mere aggregates exist is Nirvana without remainder, because it is separated from the remainder of the aggregates. Regarding this: Where the body is destroyed and consciousness ceases, all feelings are also separated, all formations are pacified without remainder, and consciousness also ceases without a trace. Similarly, when the undiminished body experiences feelings, at that time, his mind is liberated, like a lamp extinguished into silence. Thus it is said. Therefore, Nirvana without remainder is obtained from the cessation of the aggregates. How can these two types of Nirvana be attained? If afflictions and aggregates are all extinguished, then when all of these are empty, with not even a trace of arising or ceasing, who will attain Nirvana from extinction? Afflictions and aggregates should also exist. Therefore, they insist that the nature of things exists. It should be said that even if one acknowledges such a nature, if all of this is not empty,
Chinese
如果，没有生起也没有毁灭。谁想要从舍弃和止息中，成为寂灭？从什么之中，那些的止息会成为寂灭？烦恼和蕴，怎么会逆转其自性之存在呢？因为自性没有逆转。因此，对说有自性者来说，寂灭是不合理的。从什么之中，这些过失会发生？说空性者们，并不认为寂灭是烦恼止息的体性，或者蕴止息的体性。因此，对说空性者们来说，这个责难不会发生。如果说空性者们不认为寂灭是蕴或者烦恼止息的体性，那么想要具有什么样的体性呢？回答：无有舍弃无有获得，无有断灭无有常恒，无有止息无有生起，那即是名为寂灭。如同贪欲等一样，没有舍弃，如同沙门果一样，没有获得，如同蕴等一样，没有断灭，如同什么也不空一样，不是常恒，没有自性的止息，没有生起，一切戏论寂灭的体性，那即是名为寂灭。因此，在那样的状态中，舍弃了哪些烦恼，他会成为寂灭呢？哪里会有对烦恼的分别？哪些蕴止息了，他会获得呢？哪里又会有对蕴的分别？只要这些分别产生，寂灭的获得就不会存在，因为只有一切戏论止息，才能获得它。如果寂灭中没有烦恼，也没有蕴，即使如此，它仍然在寂灭之前存在。因此，有人认为那些的止息，是从戏论止息而成为寂灭。回答：这个执着应当舍弃。因为在寂灭之前，自性存在的事物，不能再次被变成不存在。因此，想要寂灭者，应当舍弃这个分别。寂灭的边际是什么？