Tibetan
།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨྲའམ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨྲ་འམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་སྨྲ་ན། ཆོས་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། ལྷའི་བུ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨྲ་འམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དག་ཁོ་བོ་ནི་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང༌། དེ་ཡང་བདག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གསལ་བ་ལས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ ཉི་ཤུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། །སྲིད་པའི་རྒྱུན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་ནི་ལས་འབྱུང་ཞིང༌། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཡང་ཉེ་བར་ཞི་ང་སྐྱེ་བར་འབྱུང་ལ།། དེ་ཡང་སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་གོ །རྒྱུན་དུ་བསྙད་དོ། །དེའི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དག་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་ན་ནི། སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རྣམས། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བརྟེན་པ་ཉིད་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང༌། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི། །ཤེས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་སྐྱེ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རྣམས། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ཁོ་ན་ཉེ་བར་བཟུང་བས་ནི།
Chinese
圣者饶益，如来正等觉也是如幻如梦吗？如来正等觉本身也是如幻如梦吗？饶益说：天子们，如果涅槃也说是如幻如梦，何况其他法？天子们说：圣者饶益，涅槃也说是如幻如梦吗？饶益说：天子们，我如果有什么比涅槃更殊胜的法，我也说它是如幻如梦。这样，梦和涅槃这些是无二的，是不可分的。这是这样说的。论师月称的口传《明句论》中，《如来观察品》第二十二品的释论完毕。 这里说：轮回的相续是存在的，因为有它的原因。在这里，从烦恼生起业，业和烦恼为因的生死，也从一个到另一个相续不断地生起和寂灭，这也是被认为是轮回的因。通常是这样说的。它的主要因是烦恼，因为断除了烦恼的人没有这些。烦恼，贪欲等等，这些是存在的，因此，作为果的轮回相续也是存在的。应该说：如果作为它的原因的烦恼存在，那么轮回的相续也存在，但事实并非如此。为什么呢？在这里，诸佛世尊们说：贪嗔痴，是从分别产生的。可爱和不可爱颠倒，也是从依赖中产生的。分别是分别。从分别产生，所以是从分别产生的。欲望，你的根是，知道是从分别产生的。因为偈颂是这样出现的。贪嗔痴，说是从分别产生的。仅仅执着这些，
English
Venerable Subhuti, is a Tathagata, a fully enlightened Buddha, also like an illusion, like a dream? Is the Tathagata, the fully enlightened Buddha himself, also said to be like an illusion, like a dream? Subhuti said: Sons of the gods, if even nirvana is said to be like an illusion, like a dream, what need is there to mention other dharmas? Sons of the gods said: Venerable Subhuti, is nirvana also said to be like an illusion, like a dream? Subhuti said: Sons of the gods, if there were some other dharma that was even more distinguished than nirvana, I would also say that it is like an illusion, like a dream. Thus, these dreams and nirvana are non-dual, they are indivisible. This is how it is said. From the Clear Words of Master Chandrakirti, the commentary on the twenty-second chapter, "Examination of the Tathagata." Here it is said: The continuum of existence is indeed existent, because its cause exists. Here, karma arises from afflictions, and birth and death, which have karma and afflictions as their cause, also arise and cease in a continuous sequence from one to the next. This is also regarded as the cause of existence. It is usually stated as such. Its primary cause is afflictions, because those who have abandoned afflictions do not have them. Afflictions, such as attachment, etc., are existent, and therefore, the continuum of existence, which is the result, also becomes existent. It should be said: If afflictions, which are the cause of it, exist, then the continuum of existence also exists, but this is not the case. Why? Here, the Buddhas, the Bhagavat, have said: Attachment, hatred, and delusion arise from conceptualization. What is pleasing and displeasing, the opposite, arises entirely from dependence. Conceptualization is thought. Because it arises from conceptualization, it arises from conceptualization. Desire, your root is, known to arise from conceptualization. Because the verse appears in this way. Attachment, hatred, and delusion, it is said, arise from conceptualization. By merely grasping these,
Tibetan
ཉོན་མོངས་པ་གཞན་རྣམས་འདི་དག་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི། སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བརྟེན་པ་ཉིད་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཡུལ་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་འདོད་ཆགས་འབྱུང་ལ། མི་སྡུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེ་སྡང་འབྱུང་ངོ༌། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་གཏི་མུག་འབྱུང་ངོ༌། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་དེ་དག་གསུམ་ཆར་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་གཏི་མུག་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་རྐྱེན་དང་བཅས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་གང་ ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྙོག་པ་ཅན་ནི་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་དང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། །གང་དག་སྡུག་དང་མི་སྡུག་དང༌། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་འབྱུང་བ། །དེ་དག་རང་བཞིན་ལས་མེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མེད། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི། །རང་བཞིན་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འབྱུང་བ་ཞིག་ན། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང༌། བདག་གི་ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འགྲུབ་པ་མེད། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །བདག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དག་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་བདག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གང་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དག་མེད་པར་འགྱུར་བ། འདིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་ཅི་ཞིག་འབྱུང་སྙམ་ན། བརྗོད་པ། ཉོན་མོངས་འདི་དག་གང་གི་ཡིན། །དེ་ཡང་འགྲུ
Chinese
其他的烦恼都是以这些为因，所以是主要的。那三种烦恼是：可爱和不可爱，以及颠倒。都是依靠而产生的。其中，依靠可爱的景象会产生贪欲，依靠不可爱的景象会产生嗔恨，依靠颠倒会产生愚痴。分别念是产生这三者的共同原因。又，愚痴是如何从分别念产生的呢？应当说，世尊在缘起法中说：比丘们，无明是有因、有根、有缘的。比丘们，无明的因是什么呢？就是不如理作意。同样，不清净的作意是从愚痴产生的。因此，无明是从无明和分别念产生的。因此：凡是依靠可爱和不可爱，以及颠倒而产生的，这些自性是不存在的，因此烦恼也不是真实存在的。如果贪欲等烦恼是自性成立的，那么，因为自性不是造作的，而且不依赖于其他，这些就不应该依靠可爱和不可爱以及颠倒而产生。既然是依靠可爱和不可爱以及颠倒而产生的，因此这些自性是不存在的，不是真实存在的，意思是说，在胜义中不是自性存在的。另外：我的存在和不存在，是如何也不能成立的。如果我不存在，那么烦恼的存在和不存在又如何成立呢？我的存在和不存在是如何不存在的，这已经广说了。因此，依靠它的法的存在和不存在怎么会存在呢？如果我的存在和不存在不存在，那么从什么中，它们的存在和不存在会不存在呢？这里如果想，从烦恼中会产生什么呢？回答：这些烦恼是谁的呢？它也成
English
The other afflictions are principal because they have these as their cause. Those three afflictions are: the attractive and the unattractive, and the inverted. They arise entirely from dependence. Of these, attachment arises from depending on the aspect of an attractive object, and hatred arises from depending on an unattractive one. Ignorance arises from depending on the inverted. Conceptual thought is a common cause for generating all three of these. Furthermore, how does ignorance arise from conceptual thought? It should be stated that the Blessed One said in the context of dependent origination: "Monks, ignorance has a cause, a basis, and a condition." "Monks, what is the cause of ignorance?" It is inappropriate mental engagement. Similarly, he said that impure mental engagement arises from ignorance. Therefore, ignorance arises from ignorance and conceptual thought. Therefore: Those that arise depending on the attractive and unattractive, and the inverted, those do not exist by their own nature; therefore, afflictions do not truly exist. If afflictions such as attachment were established by their own nature, then, since their own nature is not artificial and does not depend on others, they should not arise depending on the attractive, the unattractive, and the inverted. Since they do arise depending on the attractive, the unattractive, and the inverted, therefore these do not have their own nature; they do not truly exist, meaning that they do not exist by their own nature in the ultimate sense. Furthermore: The existence and non-existence of the self, cannot be established in any way. If that does not exist, how can the existence and non-existence of the afflictions be established? How the existence and non-existence of the self do not exist has already been explained extensively. Therefore, how can the existence and non-existence of the phenomena that depend on it exist? If the existence and non-existence of the self do not exist, then from what will their existence and non-existence not exist? Here, if you think, what will arise from the afflictions? The answer: Whose are these afflictions? It also becomes