Tibetan
འཐད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྷག་མ་དག་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེར་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང༌། བགོམ་པ་དག་ལ་འགྲོ་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་བཅིངས་པ་ཡང་མི་འཆིང་སྟེ་བཅིངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བཅིངས་པ་ལ་ཡང་འཆིང་བ་དོན་མེད་པའམ། བཅིངས་ཟིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་མི་འཆིང་སྟེ། བཅིངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐར་པ་བཞིན་ནོ། །འཆིང་བཞིན་པ་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་འཆིང་སྟེ། སྐྱོན་གཉི་གར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐར་བཞིན་པ་ལ་འཆིང་བ་མི་འཐད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེར་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང༌། བགོམ་པ་དག་ལ་འགྲོ་བའི་རྩོམ་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བཅིངས་ པ་དང༌། མ་བཅིངས་པ་དང༌། འཆིང་བཞིན་པ་དག་ལ་འཆིང་བའི་རྩོམ་པ་མེད་དེ། བཅིངས་པ་ལ་ནི་འཆིང་བའི་རྩོམ་པ་མེད་དོ། །བཅིངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བཅིངས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་བཞིན་ནོ། །མ་བཅིངས་པ་ལ་ཡང་འཆིང་བའི་རྩོམ་པ་མེད་དེ་མ་བཅིངས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐར་པ་བཞིན་ནོ། །འཆིང་བཞིན་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་འཆིང་བའི་རྩོམ་པ་མེད་དེ། སྐྱོན་གཉི་གར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐར་བཞིན་པ་ལ་ཡང་འཆིང་བའི་རྩོམ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་དཔེ་ཡིན་པར་ཅི་རིགས་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་ལ་འཆིང་བ་དང་འཆིང་བའི་རྩོམ་པ་དང་ཐར་པ་དང་ཐར་པའི་རྩོམ་པ་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བཅིངས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་མི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ། བཅིངས་པའི་གཉེན་པོར་ཐར་པ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་བཅིངས་པའི་གཉེན་པོ་ཐར་པ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བཅིངས་པ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅིངས་པའི་གཉེན་པོ་ཐར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཅིངས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་
Chinese
为了进一步确立合理性，就像在那里已经表明，对于已去、未去和正在行走的事物来说，行走是不合理的，同样，在这里，已束缚的事物也不会被束缚，因为它已经被束缚了。例如，对于已被束缚的事物来说，再次束缚是没有意义的，或者说，对于已被束缚的事物是毫无疑问的。未束缚的事物也不会被束缚，因为束缚已经被排除了。例如，就像解脱一样。正在束缚的事物和不可言说的事物也不会被束缚，因为这会导致双重过失，并且是不可言说的。例如，就像对于正在解脱的事物来说，束缚是不合理的。就像在那里已经表明，对于已去、未去和正在行走的事物来说，没有行走的努力，同样，在这里，对于已束缚、未束缚和正在束缚的事物来说，没有束缚的努力，因为对于已束缚的事物来说，没有束缚的努力。因为它已经被束缚了。例如，就像已经被束缚了很长时间一样。对于未束缚的事物来说，也没有束缚的努力，因为它是未束缚的。例如，就像解脱一样。对于正在束缚的事物和不可言说的事物来说，也没有束缚的努力，因为这会导致双重过失，并且是不可言说的。例如，就像对于正在解脱的事物来说，也没有束缚的努力一样。这样说道，并且将这些事物按照适当的顺序，分别与有法、所立法、能立法和比喻相联系，从而说明对于这些事物来说，没有束缚和束缚的努力，也没有解脱和解脱的努力。这里有人说：束缚仅仅是存在的，因为它的对治存在。就像知识的对治是无知一样，因为束缚的对治是解脱，所以束缚仅仅是存在的。这种说法是对方为了通过束缚的对治——解脱的存在这一理由来确立束缚的存在而提出的论证。这些事物按照适当的顺序，分别与有法、所立法、能立法、比喻和结论相联系。例如，就像因为知识的对治——无知存在，所以知识也仅仅是存在的一样，因为束缚的对治——解脱存在，所以束缚也仅仅是存在的。他们这样说。对于他们这样说的回答，解释如下：
English
To further establish validity, just as it has been shown there that it is unreasonable for things that have gone, have not gone, and are walking to go, similarly, here too, things that are bound will not be bound, because they are already bound. For example, it is meaningless to bind something that is already bound, or there is no doubt that it is already bound. Things that are not bound will also not be bound, because binding has been eliminated. For example, like liberation. Things that are being bound and things that are unspeakable will also not be bound, because it would lead to a double fault and is unspeakable. For example, just as it is unreasonable to bind something that is being liberated. Just as it has been shown there that there is no effort to go for things that have gone, have not gone, and are walking, similarly, here too, there is no effort to bind for things that are bound, not bound, and being bound, because for things that are bound, there is no effort to bind. Because it is already bound. For example, like something that has been bound for a long time. For things that are not bound, there is also no effort to bind, because it is not bound. For example, like liberation. For things that are being bound and things that are unspeakable, there is also no effort to bind, because it would lead to a double fault and is unspeakable. For example, just as there is no effort to bind for something that is being liberated. Thus it is said, and these things are connected in the appropriate order with the subject, the thing to be proven, the means of proof, and the example, as appropriate, to state that for these things, there is no binding and no effort to bind, and no liberation and no effort to liberate. Here someone says: Binding is only existent, because its antidote exists. Just as the antidote to knowledge is ignorance, because the antidote to binding is liberation, therefore binding is only existent. This statement is an argument put forward by the opponent to establish the existence of binding through the reason that the antidote to binding, liberation, exists. These things are connected in the appropriate order with the subject, the thing to be proven, the means of proof, the example, and the conclusion. For example, just as because the antidote to knowledge, ignorance, exists, therefore knowledge is also only existent, similarly, because the antidote to binding, liberation, exists, therefore binding is also only existent. They say this. In response to their saying this, the explanation is as follows:
Tibetan
པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། དོན་དམ་པར་ཐར་པ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་ན་བཅིངས་པའམ། མ་བཅིངས་པའམ་གྲོལ་བཞིན་པ་ཞིག་ཐར་བར་འགྱུར་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བརྟག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར་པ་མི་འཐད་པས་བཅིངས་པ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྟག་པ་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་འགྲོལ་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆིང་བའི་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འཆིང་བའི་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲོལ་ཏེ། དཔེར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །བརྟག་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། བཅིངས་པ་དང་བྲལ་བའི་གྲོལ་བ་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །བརྟག་པ་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྟེ། མཚན་ཉིད་ལས། མི་སློབ་སེམས་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ། །སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་འབྱུང་བས་གྲོལ་བཞིན་པ་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་མི་སློབ་པའི་སེམས་སྐྱེ་བཞིན་པ་ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེའོ་ཞེས་མངོན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་འབྱུང་བས་གྲོལ་བཞིན་པ་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྲོལ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་གྱུར་ན། །བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར། །འཆིང་བ་དག་གིས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཐར་པ་གང་གིས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བཅིངས་པ་ཉིད་དམ་ཐར་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཐེབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བཅིངས་པ་དང་མ་བཅིངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྔར་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡང་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའམ། བཅིངས་པ་དང་མ་བཅིངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ། མི་སློབ་སེམས་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ། །སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་
Chinese
正是因为如此才在此处宣说。如果从胜义谛上来说，解脱是存在的，那么是被束缚、未被束缚，还是正在解脱的事物才能获得解脱呢？这样说了之后，通过三种观察方式说明解脱是不合理的，从而也显示了束缚也是不存在的。为了说明其中的第一个观察方式，首先，被束缚的事物是不会被解脱的。这是因为，所谓的束缚，就是束缚的对治尚未产生。也正是因为束缚的对治尚未产生，所以不会被解脱。比如就像完全具有所有烦恼的束缚一样，这样说了。为了说明第二个观察方式，未被束缚的事物也不会被解脱。因为对于脱离了束缚的解脱本身来说，名言上也并不存在解脱，这样说了。为了说明第三个观察方式，如果有人认为，经文中说：“无学心正在生起，从障碍中解脱。”因此，正在解脱的事物可以获得解脱吗？这样说了。这是因为，其他宗派的人认为，在无学心正在生起的时候，无间道和解脱道是同时生起的，这是经由《现观庄严论》的经文来说明，所以正在解脱的事物可以获得解脱，这是前述的观点。为了说明这种观点是不合理的，应该说，所谓的正在解脱是什么呢？如果说是束缚，那么如果束缚正在被解脱，束缚和解脱就会同时发生。所谓的以束缚来束缚，以及以解脱来解脱，这两者会同时发生，这是不被认可的。因此，必须毫无疑问地证明，它要么是束缚本身，要么是解脱本身。如果是这样，那么先前所说的推理就会造成损害，因此根本无法回答，这样说了。因为先前在束缚和未束缚的方面所说的推理会造成损害。正在生起的事物，要么是已生，要么是未生，要么是束缚，要么是未束缚，因此上述的过失并非不存在，这样说的意思是，先前其他宗派的人说：“无学心正在生起，从障碍中解脱。”这样就说明了这种说法是不合理的。如果说正在生起
English
It is precisely because of this that it is explained here. If, from the ultimate point of view, liberation exists, then is it something that is bound, unbound, or in the process of being liberated that can attain liberation? Having said this, it is shown that liberation is unreasonable through three types of examination, thereby also showing that bondage does not exist either. In order to explain the first of these examinations, firstly, something that is bound will not be liberated. This is because, so-called bondage is when the antidote to bondage has not yet arisen. And it is precisely because the antidote to bondage has not yet arisen that it will not be liberated. For example, just like being completely endowed with all the bondages of afflictions, it is said. In order to explain the second examination, something that is unbound will also not be liberated. Because for liberation itself, which is the separation from bondage, there is no liberation even nominally, it is said. In order to explain the third examination, if someone thinks, the scriptures say: "The non-learning mind is arising, it is liberated from obscurations." Therefore, can something that is in the process of being liberated attain liberation? It is said. This is because other schools of thought believe that when the non-learning mind is arising, the path of no-interruption and the path of liberation arise simultaneously, which is explained through the scriptures of the Ornament for Clear Realization, so something that is in the process of being liberated can attain liberation, this is the aforementioned view. In order to show that this view is unreasonable, it should be said, what is the so-called being in the process of being liberated? If it is said to be bondage, then if bondage is being liberated, bondage and liberation will occur simultaneously. The so-called being bound by bondage, and being liberated by liberation, these two will occur simultaneously, which is not accepted. Therefore, it must be undoubtedly proven that it is either bondage itself or liberation itself. If this is the case, then the previously stated reasoning will cause harm, therefore there is no way to answer, it is said. Because the previously stated reasoning in terms of bondage and unbondage will cause harm. Something that is arising is either already arisen or not yet arisen, either bound or unbound, therefore the aforementioned fault is not non-existent, the meaning of this is that previously other schools of thought said: "The non-learning mind is arising, it is liberated from obscurations." This shows that this statement is unreasonable. If it is said that something is arising