English
Not to mention words like "etc." The commentator says, "By the conduct of mind, etc." The reason for mentioning the word "etc." is that in the context of the root verses themselves, one should also pay attention to extracting the word "etc." from within, because the word "etc." also includes the actions of speech. If someone were to say, since it is not apparent in the form of things and non-things, and the actions of the mind that cling to it are also not apparent, and the actions of speech that express it are also not apparent, then wouldn't it be too extreme to say that it is solely a fault of not seeing? In order to answer this previous view extracted from within, the commentator himself says, "That which is solely unseen is also not unseen, because that which does not see forms, etc., that alone is expressed as the word for solely seeing, because the very nature of things is realized without any perversion." Having said this, in this case, in two ways, not seeing itself is solely seeing, because the very nature of things is realized without any perversion. Likewise, in the chapter taught by the noble Truth-Speaker, it is said, "That which is unseen is solely seen." This indicates its source. Therefore, "What is to be said should cease." This is to indicate that what is to be said should cease, thereby indicating the conclusion of the occasion for stopping elaboration. In order to indicate its source, as it is said in the Sutra taught by the noble Inexhaustible Intelligence, "What is the ultimate truth? That in which the mind does not move, what need is there to mention letters, etc.?" Similarly, from other Prajñāpāramitā, it is said, "That which is separated from mind, intellect, and consciousness, that is Prajñāpāramitā." Having said such things. Therefore, according to these scriptures, that which is unseen is solely seen, so that which is solely unseen is also not unseen. Therefore, for the time being, only this much can be said about that alone: "Unborn and unceasing, the nature of reality is the same as nirvāṇa." Only this much can be said, because all dharmas are the nature of emptiness. This indicates the following meaning
Tibetan
། དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ལ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་ཙམ་དག་སྨྲ་བར་ནུས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་དང་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ སྣང་བར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་ལྟ་ཞིང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ངག་དང༌། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྤྲོས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་སྟོན་ཅིང༌། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་གཞན་སྟོན་ཏེ། ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྣང་བར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་ལྟ་ཞིང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་ལ། དེའི་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལོག་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་འགག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང༌། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་གང་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །འདི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་ཡུལ་ནི་མཐུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྡོག་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་གནས་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་མཐུ་ཉིད་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཤིང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལ་རྟོག་པའི་རྒྱུན་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མར་རྟོག་པ་ན་དར་གྱི་སྲིན་བུ་བཞིན་དུ་བདག་གི་མཐུ་ཉིད་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་མཐོང་བས་ནི་དེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པས་འཆིང་བ་དང༌། ཆོས་བདག་མེད་པར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་གནས་འགྱུར་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོག་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྡན་ པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པ་དེ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་རོ་གཅིག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་མཐའ་ཡང་རྟོགས་པ་དང༌། བརྗོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་མཁྱེན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་གསུངས་པ། སྲིད་པའི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་བདག་དང་བདག་གིར་བཏགས་པ་དང་སྡེ་པ་གཞན་དག་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་བཏགས་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དག་གིས། །སེམས་དང་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དབུ་མ་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ
Chinese
因此，暫時只能用名言的方式說這麼多，但從勝義諦來說，是無法言說的，因為一切法都是寂靜和空性的自性。或者，空性之日的光芒照亮了一切事物，始終觀察事物的本性，並且安住於無所緣之中，因為語言和意念的表達會止息。如「所說止息」等也顯示了戲論會因空性而止息的意義。並且闡釋了前面偈頌的意義，或者，任何瑜伽士，空性之日的光芒照亮了一切事物，始終觀察事物的本性，並且安住於無所緣之中，那位瑜伽士的語言和意念的表達會止息，由於他的語言和意念的表達止息，因此對於名言諦執著的自性之戲論會寂滅，這就是空性的戲論止息。這也顯示了在大乘中，修習法無我，是獲得捨棄圓滿和智慧圓滿之果的方法。同樣，以「由心之行境止息故」一句，如果問到所說止息又是如何止息的呢？則以「由心之行境止息故」一句來顯示。所謂此心之行境是什麼呢？說到行境是無有力量的，心的本性是自性光明。它的止息是從忽然的障礙中解脫並且轉變處所。為了顯示這個，如果問到心之力量如何止息呢？在此，由於境的力量而生起了識，並且以對事物本性和差別之不同境的思維之流，思維成多種不同的相狀時，就像蠶一樣，自身的力量會完全被纏繞。由於見到一切法無我，因此它不進入，所以說心之行境止息，由此就闡
English
Therefore, for the time being, only so much can be said in terms of conventional language, but in terms of ultimate truth, it is impossible to express, because all phenomena are of the nature of emptiness and voidness. Or, the rays of the sun of emptiness illuminate all things, constantly observing the nature of things, and abiding in the absence of any object of focus, because the expression of speech and mind ceases. The meaning that elaboration will cease due to emptiness is also shown by "cessation of what is to be said," and so on. And it explains another explanation of the meaning of the previous verse, or, any yogi, the rays of the sun of emptiness illuminate all things, constantly observing the nature of things, and abiding in the absence of any object of focus, the expression of speech and mind of that yogi ceases, and because the expression of his speech and mind ceases, the elaboration of the nature of clinging to conventional truth will be pacified, which is the cessation of the elaboration of emptiness. This also shows that in the Great Vehicle, practicing the selflessness of phenomena is the method of obtaining the fruit of perfect abandonment and perfect wisdom. Similarly, with the phrase "because the sphere of activity of the mind ceases," if asked how the cessation of what is to be said ceases, it is shown by the phrase "because the sphere of activity of the mind ceases." What is this sphere of activity of the mind? It is said that the sphere of activity is powerless, and the nature of the mind is naturally luminous. Its cessation is the liberation from sudden obscurations and the transformation of place. In order to show this, if asked how the power of the mind ceases, here, consciousness arises due to the power of the object, and when thinking of the flow of thoughts on the different objects of the nature and difference of things, thinking of many different aspects, like a silkworm, one's own power will be completely entangled. Because seeing all phenomena as selfless, therefore it does not enter, so it is said that the sphere of activity of the mind ceases, thereby explaining
Chinese
被愚痴的障碍所束缚，因见到诸法无我而解脱并转变处所之理得以显现。心的行境颠倒，也不是与了知它的作者相应，那么是怎样的呢？不生与不灭，法性等同于涅槃。因为心与不同于它的诸法之行境的颠倒，不是任何所作，因此，通过“不是任何所作”等，显示了心的行境以自证的方式而颠倒。为了显示其出处，如是，在圣《宝积经》中说：“不以空性使诸法成为空性，而是诸法本身就是空性”，等等。然而，应当领会到它们的自性与涅槃相同，通过“它们的自性与涅槃相同”等，应当以不住涅槃的方式，领会到一切法无生灭，成为一体。显示了菩萨们的所知边际也只是证悟和言说而已。为了显示其出处，在圣《梵天请问经》中说：“如是，如来进入菩提树后，完全了知了并非真实的遍计所生的烦恼的自性，是极其无生的体性”，等等。如是，戏论因空性而止息，因此，通过解释者本身，导师圣天所说：“有之种子是识，境是它的行境，若见境无我，有之种子则止息”，这也是合理的。如其他外道徒所假立的我和我所，以及其他部派所假立的能取和所取的实物，以及唯识宗所说的以心和心所假立的，不是像那样，而是大乘中观派的这种方式，在世俗的名称中，内外相互依存的缘起法
English
Being bound by the obscuration of ignorance, the principle of liberation and transformation of place by seeing the selflessness of all phenomena is shown. The reversed object of mind is also not in accordance with the agent who knows it. Then what is it like? Unborn and unceasing, the nature of reality is equal to nirvana. Because the reversal of the object of mind and other phenomena different from it is not something done by anyone, therefore, through "not something done by anyone," etc., it shows that the object of mind is reversed in the way of self-awareness. In order to show its source, it is said in the Holy Sutra of the Heap of Jewels: "It is not that the phenomena of emptiness make emptiness, but the phenomena themselves are empty," and so on. However, it should be understood that their nature is the same as nirvana. Through "their nature is the same as nirvana," etc., it should be understood that all phenomena are without arising and ceasing and become one in the way of non-abiding nirvana. It shows that the limit of what bodhisattvas know is only realization and expression. In order to show its source, it is said in the Holy Brahma's Request Sutra: "Thus, the Tathagata, having entered the essence of enlightenment, fully knows that the nature of the afflictions arising from untrue pervasive thoughts is the nature of extreme non-arising," and so on. Thus, elaboration ceases by emptiness, therefore, through the commentator himself, what the teacher Holy Deva said: "The seed of existence is consciousness, the objects are its object, if one sees the object as selfless, the seed of existence will cease," this is also reasonable. It is not like the self and what belongs to the self that other non-Buddhists fabricate, and the objects of grasping and being grasped that other schools fabricate, and what the Mind-Only school fabricates with mind and mental factors, but this way of the Mahayana Madhyamaka school, in the conventional name, the interdependent arising of inner and outer