Tibetan
ལ་བའི་གནས་སྐབས་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་གྲོལ་ཟིན་པ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚུན་ཆད་ནས་བཅིངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་བཟློག་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་གཞན་མ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྔ་ནས་མ་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་ནོར་བ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས། དེ་ལ་ཐར་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་ཅན་དག་གིས་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་འགྱུར་བ་མེད་པ་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་སྔ་ནས་བཅིངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་བཟློག་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྔ་ནས་མ་བཟློག་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བཅིངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་བཟློག་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་གཞན་མ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྔ་ནས་མ་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་ནོར་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས། དེ་ལ་ཐར་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདིར་གྲངས་ཅན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་རྒྱའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ སྐྱེས་བུ་ལ་ཐར་པ་ཡོད་པར་འདོད་པས། དེས་ན་སྐྱེས་བུ་སྔ་ནས་མ་བཟློག་པ་ཡིན་ཡང་ཕྱིས་དེ་བློ་རྒྱའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་ནོར་བ་འབུར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཐར་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་སྔ་མ་དེ་དག་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་གནོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྔོན་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་ནོར་བ་མ་སྐྱེས་པ་ལས་ཕྱིས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ༌། །འདིར་གལ་ཏེ་གྲངས་ཅན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་གང་གི་ཚེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཆར་གཏོགས་པ་དག་གི་ཆོས་གཟུགས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་ནང་གི་བྱེད་པ་རྣམས་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ན་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཞར་ལ་ཐར་བས་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཐར
Chinese
যেহেতু, মুক্তির পরবর্তী অবস্থা সম্পূর্ণরূপে মুক্ত হয়ে গেছে, মুক্তির পূর্ব পর্যন্ত বন্ধনের অবস্থার মন থেকে ফিরে আসেনি এবং মুক্তির অবস্থার অন্য মন জন্ম নেয়নি, সেই কারণে আগে থেকে ফিরে আসেনি। সেইজন্য পরেও কেবলমাত্র একত্বের জ্ঞান ভ্রান্ত না হয়ে জন্ম নেওয়া অসম্ভব। সেইজন্য মুক্তি নেই, যেমন সাংখ্য论师 द्वारा कल्पित पुरुष नित्य अपरिवर्तनशील स्वभाव और लक्षण भिन्न है, पहले से बंधे हुए अवस्था के मन से नहीं लौटा और मुक्त अवस्था का मन नहीं जन्मा, इस तरह से पहले से नहीं लौटा है, वह भी बंधे हुए अवस्था के मन से नहीं लौटा और मुक्त अवस्था का दूसरा मन नहीं जन्मा, इस तरह से पहले से नहीं लौटा है, इसलिए बाद में भी केवल एकत्व का ज्ञान भ्रान्त न होकर जन्म लेना असंभव है। इसलिए मुक्ति नहीं है। यदि यहाँ সাংখ্য论师 ऐसा कहते हैं कि हम दर्पण में प्रतिबिम्ब उत्पन्न होने के तरीके से पुरुष में मुक्ति मानते हैं। इसलिए पुरुष पहले से नहीं लौटा है, फिर भी बाद में वह बुद्धि रूपी दर्पण के समान पर निर्भर होकर पुरुष में भी केवल एकत्व का ज्ञान भ्रान्त न होकर उभार के प्रतिबिम्ब के समान जन्म लेने के तरीके से पुरुष में मुक्ति हो जाएगी, इसलिए आपकी पहली स्थापनाएँ हमारी ओर हानि नहीं पहुँचाती हैं, ऐसा कहने वाले पूर्वपक्ष को भीतर से निकालकर उसके उत्तर में, यहाँ व्याख्या करने वाले स्वयं कहते हैं कि ज्ञान उत्पन्न होकर फिर बदल जाने के कारण ज्ञान का होना ही नहीं है, इत्यादि दोषों में पतित हो जाएगा, ऐसा कहा। इस प्रकार पहले केवल एकत्व का ज्ञान भ्रान्त न होकर नहीं जन्मा, उससे बाद में उत्पन्न हो गया, तो ऐसा होने पर पुरुष में परिवर्तन होने के कारण ज्ञान का होना ही नहीं है और अनित्य और कार्य सहित होना इत्यादि दोषों में पतित हो जाएगा, इसलिए वह भी उचित नहीं है। यहाँ यदि সাংখ্য论师 ऐसा कहते हैं कि जिस समय आँख आदि आंतरिक क्रियाएँ स्वभाव के अंश में सम्मिलित होती हैं, उनके धर्म रूप को धारण करना आदि उत्पन्न नहीं होते हुए दिखाई देते हैं, उस समय आंतरिक क्रियाएँ विषयों में प्रवेश नहीं करती हैं, वही मुक्ति है। उस समय पुरुष भी आनुषंगिक रूप से मुक्त हो जाता है, इसलिए पुरुष में भी मुक
English
Since the subsequent state of liberation is completely liberated, it has not returned from the mind of the state of bondage up to liberation, and another mind of the state of liberation has not been born, therefore it has not returned from the beginning. Therefore, it is impossible for the knowledge of mere oneness to be born without error even later. Therefore, there is no liberation, just as the purusha imagined by the Samkhyas, which is eternal, unchanging, and whose nature and characteristics are different, has not returned from the mind of the state of bondage from the beginning, and the mind of the state of liberation has not been born, so it has not returned from the beginning, that also has not returned from the mind of the state of bondage, and another mind of the state of liberation has not been born, so it has not returned from the beginning, therefore it is impossible for the knowledge of mere oneness to be born without error even later. Therefore, there is no liberation. If here the Samkhyas say that we believe in liberation in the purusha in the manner of the appearance of a reflection in a mirror. Therefore, even though the purusha has not returned from the beginning, later, relying on something like the mirror of the intellect, liberation will occur in the purusha in the manner of the birth of the knowledge of mere oneness without error in the purusha, like the reflection of an embossed object, therefore your previous establishments do not harm our side, in response to that former position taken out from within, here the commentators themselves say that because knowledge arises and then changes again, there is no such thing as knowledge, and it will fall into faults such as these, so it is said. Thus, if the knowledge of mere oneness was not born without error before, but was born later, then because there is change in the purusha, there is no such thing as knowledge, and it will fall into faults such as impermanence and being associated with action, therefore that is also not proper. Here, if the Samkhyas say that at the time when the internal actions such as the eye, which belong to the part of nature, are seen without the arising of the qualities of holding form, etc., at that time the internal actions do not enter into objects, that itself is liberation. At that time, the purusha is also incidentally liberated, therefore there is also libera in the purusha.
Tibetan
་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པོའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི། རྗེ་དཔོན་རྒྱལ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར། ཐར་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཆར་གཏོགས་པ་དག་གི་ཆོས་གཟུགས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བས་དེའི་ཚེ་ན། ནང་གི་བྱེད་པ་རྣམས་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ན་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཞར་ལ་ཐར་པ་འདོད་ན་དེ་ལྟར་བྱེད་པོའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཐར་པས་སྐྱེས་བུ་ཐར་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་གཡོག་འཁོར་དག་གིས་ཕ་རོལ་གྱི་ཡུལ་འཁོར་ལས་རྒྱལ་བར་བྱས་པ་རྗེ་དཔོན་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ཏེ། རྗེ་དཔོན་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་རྗེ་དཔོན་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་དེ་རྗེ་དཔོན་དངོས་ཀྱི་ མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པོའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཐར་པར་གྱུར་པ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཐར་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར། ཐར་པ་དེ་སྐྱེས་བུ་དངོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཐར་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཡང་ཐར་པར་མི་འཐད་ལ། སྐྱེས་བུ་ཡང་ཐར་པར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད། །བདག་མེད་ཅེས་བྱ་དེ་མི་རིགས། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་འམ། །མྱ་ངན་འདའ་བ་ངེས་བརྫུན་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་གྲུབ་པོ། །ཞར་ལ་བཤད་པས་ཆོག་གི་སྐབས་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྟག་པ་གོང་མའི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང༌། འོག་མའི་མགོ་འདྲེན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དག་ལ། །བདག་དང་བདག་གི་ཟད་གྱུར་ན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་འགག་འགྱུར་ཞིང༌། །དེ་ཟད་པས་ན་སྐྱེ་བ་ཟད། །ཅེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཟག་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བར་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་པར་གྱུར་པ། གང་ཟག་བདག་མེད་པར་ཆུད་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དག་ལ་དེའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ལོག་པར་འཛི
Chinese
对于他说“存在补特伽罗”的那个先前的观点，他的回答是：在此，解释者自己所说的执著于作者的法等，是因为如同君主胜利一样，是就近安立于补特伽罗的缘故，说是解脱是就近安立的。如是，在何时，眼等内在的作者属于自性分，见到他们的法，执著于色等不生，在那时，内在的作者不趋向于对境，那即是解脱。在那时，如果顺便也想要补特伽罗解脱，那么如是，执著于作者的法等，以解脱而想要补特伽罗解脱，譬如仆从们战胜了其他的国土，就近安立于君主，说君主胜利了，这是因为就近安立于君主的缘故，那个胜利不是君主真实的胜利。同样，执著于作者的法等获得了解脱，就近安立于补特伽罗，想要补特伽罗解脱，这也是因为就近安立于补特伽罗的缘故，那个解脱不是补特伽罗真实的解脱，所以补特伽罗没有解脱。如是，自性也不应理成为解脱，补特伽罗也不应理成为解脱。为此，圣天论师说：如果说有我，说无我则不合理，或者说如果证悟了它，涅槃必定会变成虚妄。如是说就成立了。顺便说一下就可以了，时机本身需要考察。这是总结上面的考察，也是引导下面的话。如是，对于内外处各自的真如，努力证悟的瑜伽士，因为证悟了他们是空性的缘故。内外本身中，我和我所灭尽时，取蕴止息，彼灭尽故生灭尽。如是说，瑜伽士想要现见无我的真如，具有完全的证悟，对于内外诸行没有我和我所的执著，显示了通达补特伽罗无我的果。如是，在内外本身中，对于我和我所的邪执
English
In response to his earlier view that "there is a person," his answer is: Here, the commentator himself says that clinging to the dharma of the agent, etc., is because, like the victory of a king, it is proximately established in the person. It is said that liberation is proximately established. Thus, when the internal agents such as the eye, which belong to the nature, see that their dharma, clinging to form, etc., does not arise, then the internal agents do not tend towards the object, and that is liberation. At that time, if one also wants the person to be liberated, then, like this, clinging to the dharma of the agent, etc., wanting the person to be liberated by liberation, just as the servants conquer other lands, proximately establishing it in the king, saying that the king has won, this is because it is proximately established in the king, that victory is not the real victory of the king. Similarly, clinging to the dharma of the agent, etc., attains liberation, proximately establishing it in the person, wanting the person to be liberated, this is also because it is proximately established in the person, that liberation is not the real liberation of the person, so the person is not liberated. Thus, nature is also not reasonable to become liberation, and the person is also not reasonable to become liberation. Therefore, Master Aryadeva said: If it is said that there is a self, it is not reasonable to say that there is no self, or if it is realized, nirvana will surely become false. As such, it is established. It is enough to say it incidentally, the occasion itself needs to be examined. This is the conclusion of the above examination, and it is also the introduction to the following words. Thus, for the yogi who strives to realize the suchness of the internal and external sources, because he realizes that they are emptiness. In the internal and external themselves, when the self and the self's are exhausted, the aggregates cease, and because that is exhausted, birth is exhausted. Thus, the yogi wants to see the suchness of no-self, possessing complete realization, without clinging to the self and the self's in the internal and external formations, showing the result of understanding the no-self of the person. Thus, in the internal and external themselves, the wrong clinging to the self and the self's