Tibetan
ན་གྱིས་བཅིངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཆིང་བས་སྔར་བཅིངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འཆིང་བས་སྐྱེས་བུ་དེ་སྔར་བཅིངས་ཤེ་ན། སྔོན་ཇི་སྲིད་དུ་རང་བཞིན་གྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་བློ་དེས་བློ་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྟུལ་དང་མུན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་བློ་དེ་ལ་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་བློ་ཉིད་བཅིངས་པ་ཡིན་ལ། བློ་བཅིངས་པ་དེས་དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཡང་འཆིང་བར་བྱེད་པས། དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འཆིང་བས་སྐྱེས་བུ་སྔར་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འཆིང་བས་སྔར་བཅིངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཕྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་བློ་དེས་བློ་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ། སྙིང་སྟོབས་དང་རྟུལ་དང་མུན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ན་བློ་དེ་ལ་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་བློ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་ལ། བློ་ཐར་པ་དེས་དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཐར་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་བློས་བདག་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པས་བདག་ཉིད་ཐར་པ་གཟུགས་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེས་བུ་ཐར་བར་འགྱུར་བ་ནི། སྐྱེས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འཆིང་བས་སྔར་བཅིངས་པའི་སྐྱེས་ བུ་ཕྱིས་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཐར་པར་འགྱུར་བ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་གཞུང་མི་འཐད་པར་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་དག་གི་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་བློ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡང་སྐྱེས་བུ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་གང་གིས་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གྲངས་ཅན་དག་གི་བློ་གཟུགས་ལྟ་བུ་ས་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐར་པས་སྐྱེས་བུ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡང་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང༌། གྲངས་ཅན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་ལས་སྐྱེས་བུ་ནི་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཆར་གཏོགས་པའི་བློས་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང༌། སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་གནས་སྐབས་གང་གིས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། གནས་སྐབས་གང་གིས་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་དམིགས་སུ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་ལྟར་རང་བཞིན་ཐར་པས་སྐྱེས་བུ་ཐར་པར་མི་འགྱུར་བས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཐར་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདིར་གྲངས་ཅན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པས། དེས་དཔེར་ན་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་ཡང་གདུ་བུ་དང་དཔུང་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུའི་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་ཡང་བློས་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་ཐར་པར་གྱུར་པ་ན་སྐྱེས་བུ་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ན་ཡང༌། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་དེ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ན་ ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་འདིར་གྲངས་ཅན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་དཔེར་ན་གཟུགས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཡོད་བ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་ནང་གི་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྙིང་སྟོབས་དང༌། རྡུལ་དང༌། མུན་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལས་སྙིང་སྟོབས་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ན་བློ་དེ་ལ་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པའི་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟར་བློ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དཔེར་ན་གཟུགས་ཡོད་ན་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཐར་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ
Chinese
被那所束缚。如此，由补特伽罗所主导的自性之束缚，先前被束缚的补特伽罗，之后将获得解脱。对此，如何由补特伽罗所主导的自性之束缚，使补特伽罗先前被束缚呢？先前，只要属于自性的心，不认为心之主宰也是他者，勇猛、迟钝和黑暗的自性也是他者，只要不如此认为，那么心就不会生起唯一的觉知，因此心本身就被束缚。心被束缚，就像依赖于色而生起影像一样，也会束缚补特伽罗。这就是由补特伽罗所主导的自性之束缚，使补特伽罗先前被束缚。如何由补特伽罗所主导的自性之束缚，使先前被束缚的补特伽罗之后获得解脱呢？当属于自性的心，认为心之主宰也是他者，勇猛、迟钝和黑暗的自性也是他者时，心就会生起唯一的觉知，因此心本身就获得解脱。心获得解脱，就像依赖于色而生起影像一样，也会使补特伽罗获得解脱。如此，心认为自身也是他者，自性也是他者，因此自身解脱，就像色一样，依赖于此，补特伽罗也会生起同样的觉知，就像影像一样，补特伽罗获得解脱，这就是由补特伽罗所主导的自性之束缚，使先前被束缚的补特伽罗之后获得解脱。如此，补特伽罗获得解脱，就被称为涅槃。为了驳斥那些如此说的人的观点不合理，在此进行解释。那些人认为自身也是他者，自性也是他者，如此确定心意，但对于没有生起先前和之后差别的补特伽罗来说，说什么被束缚和解脱，是没有差别的。数论者认为，心就像色一样，地主也是他者，自性也是他者，如此确定，自身解脱，补特伽罗就像影像一样也会获得解脱。数论者自己的论典中说，补特伽罗是常
English
Bound by that. Thus, the binding of nature dominated by the person, the person who was previously bound, will later be liberated. How is it that the binding of nature dominated by the person binds the person beforehand? Previously, as long as the mind belonging to nature does not think that the master of the mind is also other, and the nature of courage, dullness, and darkness is also other, as long as it does not think so, then the mind will not generate the knowledge of being alone, so the mind itself is bound. The mind being bound, just as an image arises depending on form, also binds the person. This is the binding of nature dominated by the person, which binds the person beforehand. How is it that the binding of nature dominated by the person liberates the person who was previously bound? When the mind belonging to nature thinks that the master of the mind is also other, and the nature of courage, dullness, and darkness is also other, then the mind will generate the knowledge of being alone, so the mind itself is liberated. The mind being liberated, just as an image arises depending on form, also liberates the person. Thus, the mind thinks that itself is also other, and nature is also other, so itself is liberated, like form, depending on this, the person will also generate the same knowledge, like an image, the person is liberated, this is the binding of nature dominated by the person, which liberates the person who was previously bound. Thus, the liberation of the person is called Nirvana. In order to refute the unreasonable views of those who say so, an explanation is given here. Those people think that themselves are also other, and nature is also other, and thus determine the mind, but for the person who has not generated the difference between before and after, saying what is bound and liberated is no different. The Samkhyas think that the mind is like form, the earth lord is also other, and nature is also other, and thus determine that themselves are liberated, and the person, like an image, will also be liberated. The Samkhyas themselves say in their scriptures that the person is eternal.
Chinese
因为他们认为前后没有产生变化的差别，所以即使已经确定了属于自性的心也认为自我与他者不同，自性也与他者不同。但是，对于常恒不变、前后没有产生差别的补特伽罗，用什么状态来束缚叫做束缚的差别，以及用什么状态来解脱叫做解脱的差别，因为没有特别的指明，所以就像形和影一样，自性解脱并不能使补特伽罗解脱，因此补特伽罗没有解脱。如果数论师们这样说：在我们的宗派中，有一种叫做完全转变的法，就像黄金的自性不变，但是手镯和臂钏等形状完全转变一样，补特伽罗的自性不变，但是通过心也认为自我与他者不同，自性也与他者不同，从而获得解脱，那么补特伽罗也会完全转变成那种形态，因此补特伽罗也会获得解脱。为了回答从他们那里提出的这个先前的观点，这里的注释者说：即使完全转变，也会有因为完全转变而没有知识的过失。因为完全转变是不常恒的，是自性的法，而不是补特伽罗的法。因此，如果那个补特伽罗完全转变，那么就会有因为完全转变而没有知识的过失，所以那也是不行的。如果数论师们这样说：就像仅仅因为有形体就会产生影像一样，仅仅因为有心，补特伽罗就会产生独一的知识。也就是说，当属于自性的内部作用的心，在明性、暗性和 रजस् (rajas，激情)三种 गुण (guṇa， गुण，rajas，属性)中，明性占优势时，那个心就会产生认为自我与他者不同，自性也与他者不同的确定，这样仅仅因为心产生了确定，就像有形体就会产生影像一样，补特伽罗也会产生独一的知识，因此补特伽罗是有解脱的。这个先前的观点
English
Because they believe that there is no difference between before and after change, even if it has been determined that the mind belonging to nature also thinks that the self is different from the other, and nature is also different from the other. However, for the eternal and unchanging person, in whom no difference has arisen between before and after, what state binds him, which is called the difference of bondage, and what state liberates him, which is called the difference of liberation, because there is no special indication, so just like form and shadow, the liberation of nature cannot liberate the person, therefore the person has no liberation. If the Samkhyas say this: In our school, there is a dharma called complete transformation, just as the nature of gold does not change, but the shapes of bracelets and armlets completely change, the nature of the person does not change, but through the mind, he also thinks that the self is different from the other, and nature is also different from the other, thereby attaining liberation, then the person will also completely transform into that form, therefore the person will also attain liberation. In order to answer this previous view raised from them, the commentator here says: Even if it is completely transformed, there will be the fault of not having knowledge because of the complete transformation. Because complete transformation is impermanent, it is the dharma of nature, not the dharma of the person. Therefore, if that person is completely transformed, then there will be the fault of not having knowledge because of the complete transformation, so that is also not acceptable. If the Samkhyas say this: Just as an image arises merely because there is a form, merely because there is a mind, the person will generate the knowledge of aloneness. That is to say, when the mind of internal action belonging to nature, among the three qualities of sattva (明性，sattva，明性，goodness), rajas (激情，rajas，激情，passion), and tamas (暗性，tamas，暗性，darkness), sattva dominates, that mind will generate the certainty that the self is different from the other, and nature is also different from the other, so merely because the mind generates certainty, just as an image arises when there is a form, the person will also generate the knowledge of aloneness, therefore the person has liberation. This previous view